Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Quả trứng vàng của Tạ Duy Anh
Câu 1: Qua chi tiết “quả trứng trở thành người bạn im lặng của Tú Minh”, em cảm nhận được điều gì?
→ Quả trứng không chỉ là vật vô tri mà còn là biểu tượng của niềm tin và hy vọng. Tú Minh gắn bó với nó như một người bạn, thể hiện sự trong sáng và giàu tình cảm của tuổi thơ.
Câu 2: Vì sao Tú Minh không ăn quả trứng mà lại đặt vào hũ sành?
→ Vì cậu muốn giữ lại vẻ đẹp của quả trứng và tin vào điều kỳ diệu có thể xảy ra. Quyết định ấy thể hiện sự tinh tế, lòng nhân hậu và khát vọng hướng đến những điều tốt đẹp.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “tiếng cựa chỉ thoảng qua và hoàn toàn khác với tiếng sột soạt của giấy”? Tác dụng?
→ Biện pháp so sánh. Tác dụng là làm nổi bật sự sống đang hình thành bên trong quả trứng, tạo cảm giác hồi hộp và kỳ diệu, góp phần tăng tính hấp dẫn cho câu chuyện.
Câu 4: Hình ảnh “lũ gà, hiện thân của những điều ước” có ý nghĩa gì?
→ Lũ gà là kết quả của niềm tin và lòng kiên trì. Chúng tượng trưng cho sự sống, cho những điều tốt đẹp được nuôi dưỡng từ ước mơ và hành động tử tế.
Câu 5: Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về cách nhìn cuộc sống?
→ Cuộc sống luôn tiềm ẩn những điều kỳ diệu nếu ta biết tin tưởng và trân trọng. Những điều nhỏ bé, bình thường có thể trở thành phép màu nếu được nhìn bằng trái tim nhân hậu và tâm hồn trong sáng.
Đề đọc hiểu thi vào 10:Quả trứng vàng được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Thái Bình năm 2025 2026
Đọc văn bản:
QUẢ TRỨNG VÀNG
Tạ Duy Anh1
“Có những chuyện thường ngày lại y như cổ tích. Một lúc nào đó khi chợt nhớ lại, chính bản thân ta cũng phải ngạc nhiên vì sự kì diệu của nó…”
Tú Minh loay hoay ghi lại dòng nhật ký vào cuốn sổ lưu niệm cho riêng bản thân cậu. Cậu đã ở tuổi mười hai, có nghĩa là thời thơ ấu đang vùn vụt lao qua những “ga” cuối cùng. Ðiều này không phải không có lúc làm cậu day dứt. Nhưng chả thể làm gì được. Cậu chép miệng nuối tiếc và nhắm mắt lại, lẩm bẩm nói với chính mình:
… Hôm nay Tú Minh từ trường về nhà. Lúc sắp vào cổng, cậu nhìn thấy vật gì trăng trắng trong đám lá tre khô. Cậu lại gần thì nhận ra vật trăng trắng đó là quả trứng gà.
– Ồ, một quả trứng gà. Cậu thầm kêu lên. Tại sao nó bị rơi vãi ở đây nhỉ.
Tú Minh lượm quả trứng lên ngắm nghía. Chắc chị mái nâu nào đó trở dạ quá nhanh khi qua đây. “Thật may là mình phát hiện ra, nếu không đêm nay nó sẽ vào bụng một con rắn nào đó cũng nên”.
Minh mân mê quả trứng và cảm thấy cơn đói cứ rõ dần. Món trứng ốp-lết cũng được lắm. Chỉ cần một chút mỡ, một chút muối tiêu. Hoặc đơn giản hơn là thả béng vào nồi nước sôi và chỉ dăm bảy phút sau là có thể ngồi khoanh chân nhấm nháp vị béo ngậy của trứng luộc.
Nhưng Minh chợt nghĩ: “Mình ăn chỉ một miếng là hết, sẽ chẳng còn cơ hội nào cho mình được ngắm quả trứng đẹp đến nhường kia. Chi bằng đem đặt vào chiếc hũ sành để xuống cạnh bếp, biết đâu chả khối điều kỳ lạ xảy ra”. Minh lấy giấy bọc chặt rồi cẩn thận đặt vào chiếc hũ, không quên chèn trấu chung quanh. Cậu bê chiếc hũ đặt cạnh bếp lò, nơi mỗi tối và mỗi sáng cậu đều giúp mẹ nhóm lửa.
Quả trứng trở thành người bạn im lặng của Tú Minh. Sáng nào cậu cũng thì thầm nói một điều ước gì đó. Những điều ước của cậu đều tốt đẹp. Chẳng hạn có sáng cậu ước: “Giá như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tao đem chia cho các bạn nghèo trong lớp”.
Ðiều ước này bám riết theo cậu hơn cả và có lúc nó làm cho cậu chán nản, thất vọng vì biết chắc đó là điều không bao giờ có thật.
1 Tạ Duy Anh (1959). Tên khai sinh là Tạ Viết Đãng, quê ở Hà Nội. Ông là một cây bút ấn tượng trên văn đàn Việt Nam đương đại. Những trang viết cho thiếu nhi của nhà văn trong sáng, đậm chất thơ và giàu ý nghĩa nhân văn. Các tác phẩm tiêu biểu: Võ ngựa trở về; Hiệp sĩ áo giất; Bức tranh của em gái tôi…Quả trứng vàng là tác phẩm đạt giải thưởng của Nhà xuất bản Kim Đồng
Một buổi sáng, giống như mọi hôm. Tú Minh xuống bếp cời lò và ao ước. Chợt cậu nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa. Thoạt đầu cậu nghĩ đến con chuột gian manh nào đó xơi tái quả trứng, đánh một giấc no nê đang trở mình. Nhưng tiếng cựa chỉ thoảng qua và hoàn toàn khác với tiếng sột soạt của giấy. Cậu hồi hộp mở nắp hũ ra rồi cẩn thận gỡ từng lớp giấy. Quả trứng không hề xây sát trừ một lỗ thủng nhỏ và chính cái lỗ thủng đó khiến tim cậu nhảy lên. Ðiều kỳ diệu đã xảy ra: quả trứng biến thành chú gà con.
Quãng trưa thì chú gà vàng rực đã hiện hình ngay trước mắt cậu, có thể vuốt ve được. Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu. Ngày ngày cậu kiếm mồi về cho gà và chả mấy chốc nó đã có thể lẽo đẽo theo cậu đi bắt châu chấu.
Qua thu sang đông rồi hết xuân sang hè, chú gà nhép đã lớn vổng lên thành nàng mái nâu óng ả. Vòng cườm ở cổ nó mới sáng làm sao. Hằng ngày nó tha thẩn kiếm mồi quanh khu vườn và thỉnh thoảng ngơ ngẩn gióng lên những tiếng gọi rất lạ.
Và điều kỳ diệu nữa đã xảy ra: con gà mái của Tú Minh đẻ quả trứng đầu tiên. Tú Minh hả hê ngắm nghía và không ngớt nghĩ đến những điều tốt đẹp. Sau khi đẻ nốt quả trứng thứ mười hai, con mái nâu đòi ấp. Tú Minh lót cho nó một chiếc ổ đẹp tuyệt trần, có lưới bảo vệ rất cẩn thận. Từ đây trở đi mọi việc xem ra suôn sẻ hơn. Ðến kỳ đến hạn, cả mười hai chú gà con đều sinh nở an toàn. Lần này Tú Minh chỉ có một việc là dựng cho mẹ con mái nâu một nếp nhà xinh xắn và chắc chắn.
Nhiều lúc đứng xem đàn gà chạy nhảy, Tú Minh lại hơi giật mình nhớ đến đoạn cậu nhìn thấy quả trứng lẫn trong đám tre. Chỉ cần cậu thả vào nồi nước, đun lên là mọi phép lạ chấm dứt luôn. Sẽ chẳng bao giờ cậu có cái cảm giác sướng run người khi nhìn thấy lũ gà, hiện thân của những điều ước. Sẽ chẳng có cả cái kết thúc mà dù cậu cam đoan không hề bịa mảy may, lũ bạn cậu vẫn ngơ ngác nhìn nhau: “Chẳng lẽ thằng Minh đã thành nhà văn”. Bởi vì một câu chuyện như thế chỉ có thể được sáng tạo bởi chính cuộc sống.
Nào, để xem mình có bịa tí nào không nhỉ? Bắt đầu từ quả trứng và những điều ước… Rồi sau đó cuộc sống đã kể tiếp câu chuyện bằng sự kỳ diệu do chính nó tạo nên, chẳng ai bịa được hay đến vậy.
Cậu hoàn toàn an tâm với những dòng nhật ký.
(Theo Báo Nhân Dân, Số ra thứ Tư, ngày 30 tháng 9 năm 2009)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định ngôi kể của văn bản trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Trong văn bản, điều ước nào bám riết theo nhân vật Tú Minh?
Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Chợt cậu nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.
Câu 4. (1,0 điểm) Tại sao nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu?
Câu 5. (1,0 điểm) Thông điệp sâu sắc nhất em nhận được từ văn bản trên là gì? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHẤM
| CÂU | NỘI DUNG CẦN ĐẠT | ĐIỂM | ||
| Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới: | 4,0 | |||
| 1 | Ngôi kể trong văn bản: ngôi thứ ba.
Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 0,5 điểm. – Trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm. |
0,5 | ||
| 2 | Trong văn bản, điều ước bám riết theo nhân vật Tú Minh là:
Giá như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tao đem chia cho các bạn nghèo trong lớp. Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 0,5 điểm – Có cách diễn đạt tương đương cho: 0,25 điểm. |
0,5
|
||
| 3 | – Biện pháp tu từ so sánh: “tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt” như “tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.”
– Tác dụng: + Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt. + Diễn tả cụ thể, sinh động quá trình quả trứng nở và chú gà con ra đời. + Thể hiện sự tinh tế và thái độ trân trọng, nâng niu những điều nhỏ bé, kì diệu trong cuộc sống của tác giả. Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 1,0 điểm – Chỉ ra biểu hiện của biện pháp tu từ so sánh: 0,25 điểm; nêu tác dụng 0,75 điểm (về nghệ thuật: 0,25 điểm, về nội dung: 0,5 điểm). – Có cách diễn đạt khác thuyết phục vẫn cho điểm tối đa. |
1,0
|
||
| 4 | Nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu vì:
– Xúc động, vui sướng khi phép màu đã thực sự xuất hiện: quả trứng biến thành chú gà con xinh xắn… – Hạnh phúc khi được ngắm nhìn, vuốt ve, che chở cho chú gà con dễ thương… Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 1,0 điểm – Trả lời được 01 ý: 0,5 điểm. – Có cách diễn đạt khác thuyết phục vẫn cho điểm tối đa. |
1,0 | ||
| 5 | – HS có thể lựa chọn một trong các thông điệp sau:
+ Hãy sống nhân hậu, biết yêu thương, sẻ chia, quan tâm tới mọi người. + Nâng niu, trân trọng những điều nhỏ bé, bình dị xung quanh mình. + Có lòng kiên trì và niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống. + Dám ước mơ và theo đuổi ước mơ. + …….. – Lí giải phù hợp. Hướng dẫn chấm: + Đưa ra được thông điệp sâu sắc nhất: 0,5 điểm + Lí giải thuyết phục: 0,5 điểm + Lí giải chung chung: 0,25 điểm + Có cách diễn đạt khác phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật vẫn cho điểm tối đa. |
1,0 |
||