ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện những yêu cầu sau: Trích Trên cánh đồng (Lê Minh Hoài)
“Trên những cánh đồng ban mai trong vắt giọt sương
Những tia nắng rẽ mây xanh hết mình buổi sớm
Bạt ngàn gió….
Thối tung cánh đồng sớm mai
Mang theo hương thơm của những cánh hoa đồng nội âm thầm.
Người đàn ông ra đồng
Cùng con trâu và chiếc cày
Thong thả trước hương thơm của gió…
Sau lũy tre xa kia?
Người vợ trẻ
Một đàn con nhỏ
Dưới nếp nhà thơm thảo rạ rơm
Có hoa mộc li ti se nắng ẩn mình…”
(Trích “Trên cánh đồng”, Lê Minh Hoài, tuyển tập thơ Việt Nam 1975-2000, tập 1, NXB Hội nhà văn 2000 tr 217)
Câu 1 (0,5 điểm) Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm) Ghi lại những hình ảnh thiên nhiên trên cánh đồng có trong đoạn thơ.
Câu 3 (1,0 điểm) Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng ở khổ thơ thứ nhất trong đoạn trích.
Câu 4 (1,0 điểm) Nêu nội dung của đoạn thơ.
Câu 5 (1,0 điểm) Từ nội dung đoạn thơ, hãy xác định những thông điệp anh chị cảm nhận được.
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản.
➡ Văn bản được viết theo thể thơ tự do, không tuân theo quy luật chặt chẽ về số chữ, số câu hay vần điệu.
Câu 2: Ghi lại những hình ảnh thiên nhiên trên cánh đồng có trong đoạn thơ.
➡ Những hình ảnh thiên nhiên trong đoạn thơ bao gồm: cánh đồng ban mai trong vắt giọt sương, tia nắng rẽ mây xanh, gió thổi tung cánh đồng sớm mai, hương thơm của hoa đồng nội, lũy tre, hoa mộc li ti se nắng ẩn mình.
Câu 3: Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng ở khổ thơ thứ nhất.
➡ Biện pháp nhân hóa được sử dụng trong các câu thơ như: “Những tia nắng rẽ mây xanh hết mình buổi sớm”, “gió… thổi tung cánh đồng”. Những hình ảnh này khiến thiên nhiên trở nên sống động, mang cảm xúc và hành động của con người. Nhân hóa làm tăng sức gợi hình, gợi cảm, giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp rạo rực, tươi mới và sinh động của buổi sớm trên cánh đồng.
Câu 4: Nêu nội dung của đoạn thơ.
➡ Đoạn thơ vẽ nên một bức tranh đồng quê thanh bình, ấm áp và tràn đầy sức sống: đó là cảnh thiên nhiên buổi sớm trong lành, người nông dân cần mẫn ra đồng, sau lũy tre là mái ấm gia đình yên bình và chan chứa yêu thương. Qua đó thể hiện sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên, giữa lao động và hạnh phúc giản dị trong cuộc sống.
Câu 5: Từ nội dung đoạn thơ, hãy xác định những thông điệp em cảm nhận được.
➡ Đoạn thơ truyền tải những thông điệp giàu ý nghĩa: Hãy trân trọng vẻ đẹp bình dị của cuộc sống lao động và quê hương; sự gắn bó giữa thiên nhiên và con người là nguồn cội của sự yên vui, hạnh phúc; và mỗi buổi sớm bình yên đều bắt đầu từ sự chăm chỉ, yêu thương và hy sinh thầm lặng của những con người lam lũ. Đó là lời nhắc nhở chúng ta sống chậm lại, biết yêu những điều giản dị quanh mình.