ĐỀ ĐỌC HIỂU
Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con (Nguyễn Phong Việt)
Mẹ vẫn luôn ở đây như mọi khi con
vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy
mẹ biết rất nhiều lần con ghét mẹ đến mức không thèm nhìn dù vẫn thấy
trái tim của một đứa con, mẹ biết vẫn luôn là vậy
tìm cách từ chối những ân cần…
Mẹ vẫn luôn ở đây lúc con mỏi gối chồn chân
nhìn ra chung quanh biết cuộc đời xa lạ
con không cần làm gì và cũng không cần phải mặc cả
mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá
đã có gốc rễ lo vun trồng…
Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con, con biết không!
(Trích Mẹ vẫn luôn ở đây để ôm con,… Nguyễn Phong Việt, NXB Văn hoá – Văn nghệ, 2017, tr.64,65)
Câu 1 (0,5): Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (0,5): Chỉ ra và nêu tác dụng của phép liệt kê được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất của đoạn trích?
Câu 3 (1,5): Em hiểu như thế nào về nội dung của hai dòng thơ sau: “mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá/ đã có gốc rễ lo vun trồng…?
Câu 4 (1,5 điểm): Trong cuộc sống, có những đứa con đôi khi tìm cách từ chối những ân cần của cha mẹ. Ở vị trí của một người con, theo em điều đó đáng chê trách hay có thể cảm thông? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
➡ Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do
Câu 2 (0,5 điểm):
➡ Phép liệt kê được sử dụng trong khổ thơ thứ nhất qua các cụm từ: “con vấp ngã, con ốm đau, con khóc quấy”.
➡ Tác dụng:
– Nhấn mạnh sự quan tâm, chăm sóc không ngừng của mẹ đối với con trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.
– Gợi lên hình ảnh đa dạng, chân thực về tình mẫu tử bao la, bền bỉ.
– Tạo nhịp điệu linh hoạt, mềm mại, tăng sức biểu cảm cho bài thơ.
Câu 3 (1,5 điểm):
➡ Hai câu thơ “mẹ sinh ra con giống như thân cây nảy mầm một chiếc lá / đã có gốc rễ lo vun trồng…” sử dụng hình ảnh ẩn dụ so sánh:
– Người mẹ được ví như “thân cây”, còn người con như “chiếc lá” mọc lên từ thân cây đó.
– Hình ảnh này biểu thị mối quan hệ máu thịt gắn bó, sự nối tiếp và chăm sóc.
– “Gốc rễ lo vun trồng” biểu hiện sự chăm sóc, yêu thương, dạy dỗ của mẹ dành cho con từ thuở nhỏ để con trưởng thành.
➡ Ý nghĩa:
– Tình mẹ là nền tảng vững chắc, là nguồn cội nuôi dưỡng con phát triển.
– Mẹ luôn dành cho con sự quan tâm và dõi theo dù con có lớn lên, như cây và lá không thể tách rời.
– Thể hiện sự gắn bó keo sơn và tình thương vô bờ bến của mẹ dành cho con.
Câu 4 (1,5 điểm):
➡ Việc có những đứa con đôi khi tìm cách từ chối những ân cần của cha mẹ có thể được hiểu và cảm thông, không nên vội chê trách vì:
– Con cái trong quá trình trưởng thành có những giai đoạn muốn khẳng định bản thân, độc lập và tự chủ, nên có thể từ chối những quan tâm, lo lắng của cha mẹ một cách vô thức.
– Đôi khi do tuổi trẻ có những cảm xúc bồng bột, những suy nghĩ và hành động không trọn vẹn, nhưng đó là một phần của quá trình học hỏi và trưởng thành.
– Tuy nhiên, hành động từ chối đó cũng cần được nhìn nhận như một lời nhắc nhở cho cha mẹ cách yêu thương, quan tâm phù hợp, tôn trọng không gian riêng của con.
– Sự cảm thông giúp duy trì sự hiểu biết và tình cảm gắn bó trong gia đình, tạo điều kiện để tình mẫu tử được phát triển bền vững.
– Vì vậy, cả cha mẹ và con cái cần thấu hiểu, kiên nhẫn và đồng hành cùng nhau trong mọi hoàn cảnh.