Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Bố tôi của Nguyễn Ngọc Thuần
Câu 1: Hành động “ép lá thư vào khuôn mặt đầy râu” của người bố gợi lên điều gì?
→ Hành động ấy thể hiện tình cảm sâu nặng, sự gắn bó thiêng liêng của người cha với con. Lá thư không chỉ là giấy mực mà là hiện thân của tình yêu, niềm tự hào và nỗi nhớ con da diết.
Câu 2: Vì sao người bố lại cất giữ tất cả những lá thư, kể cả những lá thư đầu tiên nét chữ còn non nớt?
→ Điều đó cho thấy ông trân trọng từng dấu vết trưởng thành của con. Mỗi lá thư là một kỷ vật quý giá, là minh chứng cho tình cha con và sự lớn lên từng ngày của người con xa nhà.
Câu 3: Qua chi tiết “mặc chiếc áo phẳng phiu nhất, đi chân đất xuống núi”, em cảm nhận được điều gì về người bố?
→ Người bố hiện lên giản dị, mộc mạc nhưng đầy tình thương. Ông chuẩn bị chu đáo để nhận thư con, thể hiện niềm vui và sự trân trọng với từng khoảnh khắc kết nối với con mình.
Câu 4: Câu văn “Bố tôi đã mất. Nhưng tôi biết chắc chắn rằng bố sẽ đi cùng tôi…” thể hiện cảm xúc gì?
→ Câu văn thể hiện nỗi mất mát nhưng cũng là niềm tin vào sự hiện diện tinh thần của người cha. Dù không còn bên cạnh, tình yêu của bố vẫn là động lực và điểm tựa cho người con trên hành trình trưởng thành.
Câu 5: Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về cách thể hiện tình yêu trong gia đình?
→ Tình yêu trong gia đình không cần phô trương mà thể hiện qua những hành động nhỏ, âm thầm nhưng đầy ý nghĩa. Sự quan tâm, hy sinh và gắn bó là những biểu hiện sâu sắc nhất của tình thân.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Bố tôi được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Hà Nam năm 2025 2026
Đọc đoạn trích sau:
BỐ TÔI
Tôi đi học dưới đồng bằng. Còn bố tôi, từ một vùng núi cao xa xôi, luôn dõi theo tôi.
Cuối mỗi tuần , bao giờ ông cũng mặc chiếc áo phẳng phiu nhất,di chân đất xuống núi, rẽ vào bưu điện để nhận lá thư tôi gửi. Lặng lẽ, vụng về, ông mở lá thư, xem từng con chữ, chạm tay vào nó, ép nó vào khuôn mặt đầy râu. Rồi cũng lặng lẽ như lúc mở ra, ông gấp nó lại, nhét vào bao thư, mỉm cười rồi đi về núi.
Về đến nhà, ông nói với mẹ tôi: “Con vừa gửi thư về”. Mẹ tôi hỏi: “Thư đâu?”. Ông trao thư cho bà. Bà lại cẩn thận mở nó ra, khen: “Con mình viết chữ đẹp quá! Những chữ thật tròn, những cái móc thật bén. Chỉ tiếc là không biết nó viết gì. Sao ông không nhờ ai đó ở bưu điện đọc giùm?”. Như mọi lần, bố tôi luôn bảo: “Chuyện bố con tôi chẳng lẽ để cho người ta đọc vanh vách lên? Nó là con tôi, nó viết gì tôi biết cả”. Rồi ông lấy lại thư, xếp vào trong tủ cùng những lá thư trước, những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm vào mặt rồi cất đi, không thiếu một lá, ngay cả những lá thư đầu tiên nét chữ còn non nớt.
[…] Hôm nay là ngày đầu tiên tôi bước chân vào trường đại học – ngày khai trường đầu tiên không có bố. Bố tôi đã mất. Nhưng tôi biết chắc chắn rằng bố sẽ đi cùng tôi trên những con đường mà tôi sẽ đi, suốt cả cuộc đời.(Nguyễn Ngọc Thuần, Tuyển tập những truyện ngắn hay viết cho thiếu nhi,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2012)
Chú thích: Nguyễn Ngọc Thuần sinh năm 1972, quê ở Bình Thuận. Ông là thành viên của Hội nhà văn Việt Nam, chuyên sáng tác truyện cho thiếu nhi. Truyện của ông giản dị, thân thuộc, trong sáng, giọng văn mang đậm chất cổ tích.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định và nêu dấu hiệu nhận biết ngôi kể của đoạn trích trên
Câu 2. Theo đoạn trích, tại sao người bố không nhờ ai ở bưu điện đọc giùm thư của con?
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của thành phần biệt lập trong câu văn: “Hôm nay là ngày đầu tiên tôi bước chân vào trường đại học – ngày khai trường đầu tiên không có bố.”
Câu 4. Những hành động của người bố khi nhận được thư con: Lặng lẽ, vụng về, ông mở lá thư, xem từng con chữ, chạm tay vào nó, ép vào khuôn mặt đầy râu của ông. Rồi cũng lặng lẽ như lúc mở ra, ông gấp nó lại, nhét vào bao thư, mỉm cười rồi đi về núi có ý nghĩa gì?
Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất em rút ra từ đoạn trích trên là gì? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CỤ THỂ VÀ THANG ĐIỂM.
| Câu | Nội dung | Điểm |
| I. ĐỌC HIỂU | 4,0 | |
| Câu 1 | – Ngôi kể của đoạn trích: ngôi thứ nhất
– Dấu hiệu nhận biết: người kể chuyện xưng tôi tham gia trực tiếp vào truyện (xuất hiện trực tiếp trong truyện) Hướng dẫn chấm: Trả lời như hướng dẫn chấm: 0,75 điểm Trả lời đúng ngôi kể của đoạn trích: 0,5 điểm Trả lời đúng dấu hiệu nhận biết: 0,25 điểm |
0,5 |
| Câu 2 | Theo đoạn trích, người bố không nhờ ai ở bưu điện đọc giùm thư con vì
– Chuyện bố con tôi chẳng lẽ để cho người ta đọc vanh vách lên? – Nó là con tôi, nó viết gì tôi biết cả. Hướng dẫn chấm: Trả lời như hướng dẫn chẩm: 0,5 điểm Trả lời đúng l ý: 0,25 điểm. |
0,75 |
| Câu 3 | – Thành phần biệt lập: thành phần phụ chủ (chêm xen): ngày khai trường đầu tiên không có bố.
– Tác dụng: bổ sung, làm rõ ý nghĩa cho cụm từ ngày đầu tiên tôi bước chân vào trường đại học. Hướng dẫn chấm: Trả lời như hướng dẫn chẩm: 0,75 điểm Gọi được tên thành phần biệt lập và chỉ rõ thành phần biệt lập: 0,5 điểm Trả lời được tác dụng của thành phần biệt lập: 0,25 điểm (Nếu gọi tên được thành phần biệt lập nhưng không chỉ ra cụ thể: 0,25 điểm; nếu không gọi tên được thành phần biệt lập nhưng vẫn chỉ ra cụ thể: 0,25; nếu không gọi tên thành phần biệt lập và không chỉ ra cụ thể nhưng vẫn nên tác dụng: không cho điểm) |
0,75 |
| Câu 4 | Những hành động của người bố khi nhận được thư con: Lặng lẽ vụng về. ông mở lá thư, xem từng con chữ, chạm tay vào nó, ép nó vào khuôn mặt đầy râu. Rồi cũng lặng lẽ như lúc mở ra, ông gấp nó lại, nhét vào bao thư rồi đi về núi có ý nghĩa:
– Thể hiện tấm lòng, tình cảm của người bố: luôn yêu thương, tự hào về con, vui mừng khi nhận được thư.. |- Thái độ trân trọng, ngợi ca tình cảm cha con giúp cho nhân vật hiện lên chân thực sinh động, góp phần làm nổi bật chủ đề của truyện. Hướng dẫn chấm Trả lời như hướng dẫn chấm: 1,0 điểm Trả lời được 1 ý: 0,5 điểm |
1,0 |
| Câu 5 | Thi sinh rút ra thông điệp sâu sắc nhất từ đoạn trích và có lý giải hợp lý, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội và pháp luật.
Có thể tham khảo các thông điệp sau: – Biết trận trọng, giữ gìn tình cảm gia đình. – Cần trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống. – Luôn ghi nhớ, biết ơn và yêu thương, kính trọng cha mẹ. Hướng dẫn chẩm: Đảm bảo yêu cầu như hướng dẫn chấm: 1,0 điểm Rút ra thông điệp: 0,5 điểm. Lý giải hợp lý, thuyết phục: 0,5 điểm. |
1,0
|
