Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Sông Vinh của Vũ Toàn
Câu 1: Câu thơ “Người ta đổ xuống sông / Tất cả những gì có thể” thể hiện điều gì?
→ Câu thơ phản ánh sự vô trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên. Dòng sông bị biến thành nơi chứa rác thải, cho thấy sự tàn phá môi trường một cách không giới hạn.
Câu 2: Hình ảnh “phù sa kìn kịt đen” mang ý nghĩa gì?
→ Phù sa vốn là biểu tượng của sự màu mỡ, nhưng ở đây lại mang màu đen, thể hiện sự biến chất, ô nhiễm. Nó cho thấy dòng sông không còn là nguồn sống mà trở thành dòng nước chết.
Câu 3: Vì sao nhân vật trữ tình lại “đi ngược dòng sông”?
→ Hành động này thể hiện sự phản kháng, không cam chịu trước thực trạng ô nhiễm. Nhân vật muốn tìm lại vẻ đẹp nguyên sơ của dòng sông, đồng thời thể hiện nỗi cô đơn và bất lực trước sự xuống cấp của môi trường.
Câu 4: Hình ảnh “gương mặt lấm lem của những em bé vạn chài” gợi lên cảm xúc gì?
→ Hình ảnh này gợi sự thương cảm và xót xa. Những đứa trẻ sống bên dòng sông ô nhiễm không chỉ chịu thiệt thòi về vật chất mà còn bị ảnh hưởng về sức khỏe và tương lai.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên?
→ Con người cần sống hài hòa với thiên nhiên, không nên khai thác và hủy hoại môi trường một cách vô tội vạ. Thiên nhiên là nguồn sống, nếu bị tổn thương, con người cũng sẽ gánh chịu hậu quả.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Sông Vinh được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Trà Vinh năm 2025 2026
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
SÔNG VINH
Chưa xanh hết mình, sông đã đục
Chưa mềm như lụa, sông đã rác
Tấm ván thiên sấp ngửa
Xác chó mèo trương phình
Dập dềnh váng nước.
Người ta đổ xuống sông
Tất cả những gì có thể
Sông buốt tê những mũi kim
Sông buốt tê qua làng, qua phố
Sông buốt tê qua đồng, qua chợ
Phù sa kin kịt đen
Quyện gương mặt lấm lem của những em bé vạn chài ra biển.
Ta đi ngược dòng sông
Cần cỗi và đơn độc
Nửa muốn chìm thật sâu vào đất
Nửa muốn cuộn lên xé rác nhìn trời.
(Vũ Toàn – in trong Tạp chí Nhà văn, số 1.2012, tr.11)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Tìm hai hình ảnh diễn tả thực trạng ô nhiễm của dòng sông trong bài thơ trên.
Câu 3 (1,0 điểm). Hai câu thơ cuối: “Nửa muốn chìm thật sâu vào đất – Nưa muốn cuộn lên xé rác nhìn trời” giúp em hiểu được tâm trạng gì của nhân vật trữ tình?
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả sử dụng của hai từ tượng hình “trương phình”, “dập dềnh” trong khổ thơ:
Tấm ván thiên sấp ngửa
Xác chó mèo trương phình
Dập dềnh váng nước.
Câu 5 (1,0 điểm). Qua bài thơ trên, em hãy rút ra một thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân.
| Phần | Câu
|
Nội dung
|
| I | PHẦN ĐỌC | |
| 1 | Thể thơ: Tự do. | |
| 2 | Hình ảnh diễn tả thực trạng ô nhiễm của dòng sông: tấm ván thiên sấp ngửa, xác chó mèo trương phình, dập dềnh váng nước, phù sa kìn kịt đen (Thỉ sinh chọn được 2 trong 4 hình ảnh trên đạt 0,5 điểm, tìm được 1 hình ảnh đạt 0,25 điểm). | |
| 3 | Tâm trạng của tác giả qua hai câu thơ: Tâm trạng kinh tởm, 1,0 sợ hãi, ngột ngạt, phẫn uất không dám nhìn thấy cảnh tượng ô nhiễm đó.
(Thí sinh nêu được 1 hoặc 2 trong 4 tâm trạng đó đạt 0,5 điểm, đạt từ 3 hoặc 4 đạt 1,0 điểm hoặc có cách diễn đạt khác mà ý nghĩa tương đương thì vẫn được tỉnh điểm). |
|
| 4 | Hiệu quả sử dụng của hai từ tượng hình:
– Diễn tả một cách sinh động, gợi hình về trạng thái phân | hủy, thối rữa của xác “chó mèo” và mức độ, tính chất dơ bẩn của nước sông. – Diễn tả sống động, cụ thể thực trạng ô nhiễm của dòng sông. – Làm tăng sức gợi hình, biểu cảm cho câu thơ, bài thơ. (Thí sinh chỉ cần trình bày được 1 trong 3 ý trên là đạt điểm tối đa của câu này, nếu thỉ sinh trình bày được một phần trong các ý trên thì đạt 0,5 điểm). |
|
| 5 | Thông điệp có ý nghĩa đối với bản thân:
– Cảnh báo về tình trạng ô nhiễm môi trường. – Hãy cứu lấy dòng sông. Hãy chung tay bảo vệ môi trường. – Yêu và bảo vệ thiên nhiên. (Thí sinh chỉ cần nêu được 1 trong các thông điệp ở trên hoặc đưa ra thông điệp khác nhưng có ý nghĩa liên quan đều đạt 1,0 điểm) |
