Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Thư gửi mẹ của Trần Đăng Khoa
Câu 1: Hình ảnh “tờ giấy mỏng manh” được dùng để chỉ điều gì? Có ý nghĩa gì?
→ Hình ảnh này chỉ giấy báo tử – thông báo người lính đã hy sinh. Dù mỏng về hình thức, nó lại mang sức nặng tinh thần khôn cùng, là nỗi đau lớn với người mẹ.
Câu 2: Vì sao người con nói “Con không chết đâu”?
→ Đó là lời an ủi mẹ, thể hiện niềm tin và tinh thần lạc quan. Người con muốn mẹ giữ vững niềm hy vọng, không gục ngã trước nỗi đau mất mát.
Câu 3: Qua hình ảnh “mỗi chiều con đi học về”, em cảm nhận được điều gì?
→ Đây là ký ức tuổi thơ bình yên, gắn bó giữa mẹ và con. Nó thể hiện tình cảm gia đình thiêng liêng, là điểm tựa tinh thần trong những giờ phút khốc liệt của chiến tranh.
Câu 4: Câu thơ “Rúc rích cười đi ngang qua cửa sổ” gợi lên không khí như thế nào?
→ Câu thơ gợi không khí vui tươi, hồn nhiên của tuổi học trò. Nó đối lập với hiện thực chiến tranh, làm nổi bật khát vọng sống và sự gắn bó với những điều bình dị.
Câu 5: Đoạn thơ gợi cho em suy nghĩ gì về sự hy sinh của người lính?
→ Người lính không chỉ hy sinh thân thể mà còn chôn giấu nỗi đau riêng để bảo vệ quê hương. Họ sống và chiến đấu với tình yêu thương, với niềm tin và lòng vị tha sâu sắc.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Thư gửi mẹ được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Hà Tĩnh năm 2025 2026
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
| Mẹ ơi, có thể trong cuộc chiến đấu này
Con sẽ ngã xuống Ngã xuống bình thường Như bao đồng đội của con Để mái nhà giành mẹ được yên ả Dưới sắc nắng vàng…
Và, có thể là, sáng mai bừng mắt ra Mẹ sẽ nhận về một tờ giấy… Như nhiều bà mẹ ở làng Tờ giấy mỏng manh Nhưng lại nặng hơn ngàn tấn bom Trút xuống tuổi già của mẹ Cho dù thế, mẹ cũng đừng khóc nhé Con không chết đâu
Xin mẹ cứ đọc Kiều Cho căn nhà trở lại yên tĩnh Dưới bóng cây bảng lảng hoàng hôn Xin mẹ cứ ngồi tựa cửa chờ con Như những ngày xưa Mỗi chiều con đi học về Và mẹ lại lắng nghe Tiếng bước chân bầy trẻ nhỏ Chúng ôm sách, bá vai nhau, Rúc rích cười đi ngang qua cửa sổ. […] (Trích Thư gửi mẹ, Tuyển thơ Trần Đăng Khoa, NXB Kim Đồng, 2000, tr. 349–350
|
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Theo đoạn trích, có thể “sáng mai bừng mắt ra” người mẹ sẽ nhận về cái gì?
Câu 3. Trình bày hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ:
Con sẽ ngã xuống
Ngã xuống bình thường
Như bao đồng đội của con
Câu 4. Em hiểu nội dung hai dòng thơ sau như thế nào?
Xin mẹ cứ đọc Kiều
Cho căn nhà trở lại yên tĩnh
Câu 5. Em hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa được gợi ra từ đoạn trích và lý giải.
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | Đọc – hiểu | ||
| 1 | Xác định thể thơ của đoạn trích: Thể thơ tự do | 0,5 | |
| 2 | Theo đoạn trích, có thể “sáng mai bừng mắt ra”, người mẹ sẽ nhận về: một lời giấy (báo tử) | 0,5 | |
| 3 | Trình bày hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ: Con sẽ ngã xuống / Ngã xuống bình thường / Như bao đồng đội của con – Biện pháp tu từ: so sánh : Con sẽ ngã xuống bình thường như bao đồng đội của con – Hiệu quả: + Tăng hiệu quả diễn đạt, làm cho câu thơ giàu sức gợi hình, gợi cảm + Nhấn mạnh sự mất mát, sự hi sinh là điều không tránh khỏi của chiến tranh + Thể hiện thái độ nhẹ nhàng, bình thản của người con khi đối diện với sự khốc liệt của chiến tranh; từ đó nhằm xoa dịu nỗi đau của mẹ |
1,0 | |
| 4 | Em hiểu nội dung những dòng thơ sau như thế nào? Xin mẹ cứ đọc Kiều / Cho căn nhà trở lại yên tĩnh – Những dòng thơ trên thể hiện niềm mong muốn thiết tha của người con – người lính: mẹ hãy giữ thói quen đọc Kiều để tâm hồn mình được bình yên; từ đó sự “yên tĩnh” cho chính mình như khi con còn sống. – Từ đó thể hiện sự an ủi, động viên, lo lắng, thấu hiểu, yêu thương mẹ cũng như lòng vị tha, quên mình của người con. |
1.0 | |
| 5 | Nêu một thông điệp có ý nghĩa được gợi ra từ đoạn trích và lý giải: – Học sinh có thể nêu được một trong các thông điệp sau và lý giải thuyết phục: + Sức mạnh của tình mẫu tử trong đời sống tinh thần của mỗi con người+ Phải biết trân trọng tình cảm gia đình. + Phải biết trân trọng giá trị của hoà bình + Phải biết ơn các thế hệ đi trước đã hi sinh vì độc lập, hòa bình của tổ quốc |
1.0 |