Phần I. Đọc hiểu (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau
Chuyện chiếc xe thồ Điện Biên Phủ vào mỹ thuật
Hai kỳ tích nói lên đặc thù chiến tranh nhân dân trong chiến dịch Điện Biên Phủ là chiếc xe đạp thồ và kéo pháo bằng sức người ra mặt trận không chỉ đi vào thơ, nhạc mà cả họa.
|
Nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh bên bức điêu khăc Cả nước ra trận |
Tác phẩm điêu khắc Cả nước ra trận của nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh là một dân công đang thồ hàng trên xe đạp ra mặt trận đang trưng bày tại triển lãm “Đường lên Điện Biên” ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. ….
Kỳ tích chiếc xe đạp thồ Nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh kể khi chiến dịch Điện Biên Phủ nổ ra, ông mới 14 – 15 tuổi. Thắng lợi quá lớn lao, vĩ đại của quân ta đã thôi thúc ông một ngày phải sáng tác về Điện Biên Phủ. Năm 2004, ông đi thực tế sáng tác tại Điện Biên. Nhận thấy nét riêng của chiến thắng ấy là đào giao thông hào và chiếc xe đạp thồ, sau nhiều ngày suy nghĩ tìm ý tưởng, ông quyết định phải sáng tác về đội quân xe thồ đặc biệt đóng góp rất lớn cho chiến thắng lừng lẫy năm châu. Tác phẩm điêu khắc tạc một người dân trong tư thế đang đẩy chiếc xe thồ hàng rất nặng lên dốc hoàn thành sau hai tháng. |
Tuy tác phẩm chỉ có một người, nhưng một người ấy đại diện cho khối toàn dân một lòng ủng hộ kháng chiến, nên ông lấy tên Cả nước ra trận. Năm 2005, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã mua tác phẩm này của ông. Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, khẳng định chiếc xe đạp thồ là điều kỳ diệu nhất trong cuộc kháng chiến chống Pháp của chúng ta. Lưu Danh Thanh đã chọn được hình ảnh khái quát nhất để nói về cuộc chiến tranh nhân dân.
Vào cả bảo tàng nước Mỹ
Cũng câu chuyện chiếc xe đạp thồ này, nhà sử học Dương Trung Quốc mang đến bức ảnh thú vị ông chụp một chiếc xe thồ ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia Mỹ, trong phòng trưng bày về chiến tranh Việt Nam. Ông Quốc nói các nhà sử học phương Tây nhận ra vị thế của chiếc xe đạp thồ trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong rất nhiều tác phẩm mà ông được tiếp cận đã nói rằng tướng Nava thua ở Điện Biên Phủ chính là thua chiếc xe đạp thồ. Bởi khi người Pháp chọn Điện Biên Phủ để xây dựng căn cứ địa chiến đấu, họ đã tưởng rằng ta sẽ thua chắc vì làm sao đưa được lương thực, vũ khí, và kéo được pháo vào để chiến đấu với quân Pháp. Nhưng họ đã nhầm. Chiếc xe thồ – một sáng tạo vĩ đại của người dân Việt Nam, cải tiến từ phương tiện cơ giới Tây phương và cây tre Việt Nam đã giúp chuyên chở khối lương thực, đạn dược, thuốc men khổng lồ phục vụ 50.000 quân chiến đấu trong gần hai tháng để đi đến chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy.
…Chiếc xe đạp thồ trở thành biểu tượng suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
(Theo Thiên Điểu, https://tuoitre.vn/chuyen-chiec-xe-tho-va-keo-phao-o-dien-bien-phu-vao-my-thuat-20240428092020327.htm, ngày 28/4/2024)
Trả lời câu hỏi từ 1 đến 5:
Câu 1. Văn bản đề cập đến thông tin chính nào?
Câu 2. Các phương tiện phi ngôn ngữ nào được sử dụng trong văn bản?
Câu 3. Em hiểu câu nói: tướng Nava thua ở Điện Biên Phủ chính là thua chiếc xe đạp thồ như thế nào?
Câu 4. Tác giả đã thể hiện thái độ như thế nào trong văn bản?
Câu 5. Qua văn bản em có suy nghĩ gì về sức mạnh của ý chí, sự sáng tạo của nhân dân trong kháng chiến?
Đáp án
Câu 1. Văn bản đề cập đến thông tin chính nào?
→ Văn bản nói về hình ảnh chiếc xe đạp thồ trong chiến dịch Điện Biên Phủ, được tái hiện qua tác phẩm điêu khắc của Lưu Danh Thanh và được ghi nhận cả trong bảo tàng Mỹ.
Điểm: 0,5
Câu 2. Các phương tiện phi ngôn ngữ nào được sử dụng trong văn bản?
→ Nhan đề và đề mục in đậm, sapo đầu bài, hình ảnh nhà điêu khắc Lưu Danh Thanh và bức tượng “Cả nước ra trận”.
Điểm: 0,5
Câu 3. Em hiểu câu nói “tướng Nava thua ở Điện Biên Phủ chính là thua chiếc xe đạp thồ” như thế nào?
→ Chiếc xe thồ là biểu tượng của sức mạnh ý chí, sáng tạo và tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam. Chính sự sáng tạo ấy đã giúp quân ta vượt qua khó khăn, làm nên chiến thắng lịch sử.
Điểm: 1,0
Câu 4. Tác giả đã thể hiện thái độ như thế nào trong văn bản?
→ Tác giả thể hiện sự ca ngợi tinh thần chiến đấu, lòng tự hào dân tộc và biết ơn sâu sắc với thế hệ đi trước đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ.
Điểm: 1,0
Câu 5. Qua văn bản em có suy nghĩ gì về sức mạnh của ý chí, sự sáng tạo của nhân dân trong kháng chiến?
→ Nhân dân Việt Nam đã thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và sáng tạo vượt bậc. Chiếc xe thồ là minh chứng cho sự thông minh, bền bỉ và quyết tâm chiến thắng của toàn dân trong kháng chiến.
Điểm: 1,0
Thông tin về tác giả
Thiên Điểu là cây bút chuyên viết về văn hóa, lịch sử và nghệ thuật của báo Tuổi Trẻ. Với lối viết giàu cảm xúc và tư liệu phong phú, Thiên Điểu thường khai thác những góc nhìn mới mẻ về các sự kiện lịch sử, đặc biệt là các biểu tượng văn hóa dân tộc. Bài viết “Chuyện chiếc xe thồ Điện Biên Phủ vào mỹ thuật” thể hiện sự trân trọng với những sáng tạo của nhân dân trong kháng chiến, đồng thời khẳng định giá trị nghệ thuật gắn liền với lịch sử.
5 Câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao chiếc xe đạp thồ lại được xem là biểu tượng của chiến tranh nhân dân?
→ Vì nó là phương tiện do dân công sử dụng, thể hiện sự đóng góp trực tiếp của nhân dân vào chiến thắng.
Câu 7. Tác phẩm “Cả nước ra trận” mang ý nghĩa gì về mặt nghệ thuật và lịch sử?
→ Tác phẩm khắc họa tinh thần đoàn kết toàn dân, là sự kết nối giữa nghệ thuật và ký ức lịch sử hào hùng.
Câu 8. Việc chiếc xe thồ xuất hiện trong bảo tàng Mỹ cho thấy điều gì?
→ Cho thấy sự ghi nhận của quốc tế về sáng tạo và sức mạnh của nhân dân Việt Nam trong chiến tranh.
Câu 9. Nếu không có sự sáng tạo như xe thồ, chiến dịch Điện Biên Phủ sẽ gặp khó khăn gì?
→ Việc vận chuyển lương thực, vũ khí sẽ bị gián đoạn, ảnh hưởng đến khả năng chiến đấu và chiến thắng.
Câu 10. Làm thế nào để thế hệ trẻ hôm nay phát huy tinh thần sáng tạo của cha ông?
→ Bằng cách học tập lịch sử, rèn luyện tư duy đổi mới, và áp dụng sáng tạo vào học tập, lao động, xây dựng đất nước.
