ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Trích Nhà giả kim (Paulo Coelho)
Cậu bé chăn cừu Santiago mở mắt khi vầng đông ló rạng ở chân trời. Đêm trước, nơi đó còn lấp lánh ánh sao, giờ đây là một hàng cây chà là dài ngút mắt.
“Chúng ta đến nơi rồi”, chàng người Anh nói và thấy nhẹ cả người. Anh ta cũng mới vừa thức giấc.
Cậu không nói gì. Cậu đã học được sự nín lặng của sa mạc và hài lòng với việc ngắm hàng chà là nơi chân trời kia. Cậu còn phải đi xa nữa mới tới được Kim Tự Tháp và một ngày nào đó buổi sáng hôm nay sẽ chỉ còn là kỉ niệm. Nhưng lúc này đây nó là khoảnh khắc của hiện tại, là ngày hội mà người phu lạc đà đã nói. Cậu thưởng thức nó, nhớ lại những bài học của quá khứ và những ước mơ cho tương lai. Một ngày kia cả nghìn cây chà là này sẽ chỉ là kỉ niệm, nhưng giờ đây, với cậu, chúng là bóng mát, là nước và nơi tránh chiến tranh. Hôm qua, tiếng kêu của con lạc đà có thể gây nguy hiểm, thì giờ đây rừng chà là có thể báo hiệu sự kì diệu.
“Thế giới nói bằng nhiều thứ ngôn ngữ”, cậu nghĩ.
“Đoàn lữ hành tới cũng hối hả như thời gian trôi”, nhà luyện kim đan thầm nghĩ khi nhìn cả trăm người và thú vật đến được ốc đảo. Dân chúng lớn tiếng hò reo chạy về phía đoàn người mới tới. Bụi bay mù trời. Lũ trẻ reo hò, nhảy như choi choi khi thấy đoàn người lạ. Nhà luyện kim đan thấy tù trưởng ốc đảo lại chào trưởng đoàn lữ hành và hai người trò chuyện hồi lâu.
Nhưng nhà luyện kim đan không quan tâm mấy đến những điều ấy. Ông đã từng thấy nhiều người đến rồi đi, trong khi ốc đảo và sa mạc vẫn là ốc đảo và sa mạc. Ông đã thấy vua chúa và kẻ ăn xin đi qua biển cát này, cái biển cát thường xuyên thay hình đổi dạng vì gió thổi nhưng vẫn mãi mãi là biển cát mà ông đã biết từ thuở nhỏ. Tuy vậy, tự đáy lòng mình, ông không thể không cảm thấy vui trước hạnh phúc của mỗi người lữ khách, sau bao ngày chỉ có cát vàng với trời xanh nay được thấy chà là xanh tươi hiện ra trước mắt. “Có thể Thượng Đế tạo ra sa mạc chỉ để cho con người biết quý trọng cây chà là”, ông nghĩ.
(Trích Nhà giả kim, Paulo Coelho, NXB Hội nhà văn, 2018, tr.121-123)
Câu 1 (0,5 điểm).
Khi đứng trước hàng cây chà là dài ngút mắt, cậu chăn cừu Santiago đã có những cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?
Câu 2 (1,0 điểm).
Các hình ảnh “sa mạc”, “cây chà là” trong đoạn văn biểu tượng cho điều gì?
Câu 3 (1,0 điểm).
Tại sao chứng kiến cảnh reo hò, mừng rỡ của dân chúng trên ốc đảo, nhà luyện kim đan không quan tâm mấy nhưng lại không thể không cảm thấy vui trước hạnh phúc của
mỗi người lữ khách?
Câu 4 (1,5 điểm).
Em có đồng ý với suy nghĩ của nhà luyện kim đan: “Có thể Thượng Đế tạo ra sa mạc chỉ để cho con người biết quý trọng cây chà là” không? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1:
Khi đứng trước hàng cây chà là dài ngút mắt, cậu chăn cừu Santiago đã có những cảm xúc và suy nghĩ như sau:
- Cảm giác hài lòng và bình yên: Cậu cảm nhận niềm hạnh phúc khi đứng trước hàng cây chà là, biểu tượng cho sự sống, là thành quả sau một chặng đường dài đầy gian khổ.
- Suy nghĩ về những khó khăn đã qua: Cậu nhớ lại những thử thách mà mình đã vượt qua và nghĩ về chặng đường phía trước, ý thức được rằng cuộc sống sẽ còn nhiều khó khăn nhưng niềm vui hiện tại rất đáng trân trọng.
- Khát vọng tương lai: Cậu nhìn nhận hiện tại là khoảnh khắc đẹp của cuộc sống nhưng vẫn tiếp tục ước mơ, khát vọng cho tương lai.
Câu 2:
Các hình ảnh “sa mạc” và “cây chà là” trong đoạn văn có ý nghĩa biểu tượng sau:
- Sa mạc: Biểu tượng cho những thử thách, khó khăn, và hiểm nguy trong cuộc sống. Cũng giống như sa mạc là một nơi khắc nghiệt, cuộc sống không thiếu những gian khổ mà mỗi người phải vượt qua.
- Cây chà là: Biểu tượng của sự sống, niềm vui, nơi trú ẩn, và hy vọng. Cây chà là không chỉ là bóng mát, là nước mà còn là nơi bảo vệ và chốn yên bình sau bao thử thách. Đây là sự sống giữa sự khắc nghiệt của sa mạc.
Câu 3:
Nhà luyện kim đan không quan tâm mấy đến cảnh reo hò, mừng rỡ của dân chúng trên ốc đảo vì đối với ông, đó chỉ là những cảm xúc thoáng qua khi một đoàn người lạ xuất hiện. Tuy nhiên, ông lại không thể không cảm thấy vui trước hạnh phúc của mỗi người lữ khách vì ông hiểu rằng niềm hạnh phúc này là kết quả của việc vượt qua khó khăn, thử thách. Mỗi người trong đoàn lữ hành đã phải đối diện với sự gian nan, thậm chí cái chết, trên sa mạc và khi đến được ốc đảo, họ mới thực sự cảm nhận được giá trị của sự sống, của niềm vui.
Câu 4:
Em đồng ý với suy nghĩ của nhà luyện kim đan: “Có thể Thượng Đế tạo ra sa mạc chỉ để cho con người biết quý trọng cây chà là”.
- Lí do đồng ý: Sa mạc là một môi trường khắc nghiệt và đầy thử thách. Chỉ khi vượt qua những thử thách ấy, con người mới biết trân trọng những giá trị đơn giản nhưng vô cùng quý giá trong cuộc sống, như sự sống, sự tươi mới của cây chà là.
- Ý nghĩa: Thử thách giúp con người nhận thức được giá trị của những điều bình dị xung quanh. Những khó khăn trong cuộc sống không phải là vô nghĩa, mà là những bài học giúp con người hiểu và biết trân trọng những điều tốt đẹp khi chúng đến.
