ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu: Cộng trừ nhân chia đời người
Trong một khoảng thời gian hữu hạn, con người không thể thành công trong nhiều lĩnh vực hoặc nghề nghiệp thích hợp. Con người sẽ buộc phải đưa ra những lựa chọn mang tính quyết định cho bản thân. Vậy thì, lựa chọn và loại bỏ như thế nào? Ta nên thực hiện phép chia đơn giản, dễ thực hiện để phân giải đạo lý phức tạp của cuộc đời.
Có một câu chuyện ngụ ngôn kể về con chó săn cứ chạy ngược chạy xuôi để đuổi theo hai chú thỏ, rốt cuộc là chẳng vồ được con nào. Thực chất con chó săn đã mắc sai lầm, vì không nắm được một biểu thức toán học đơn giản : ½ – 50%, tức là khi đồng thời đuổi theo hai chú thỏ, xác suất thành công của con chó săn chỉ có thể là 50%.
Con người cho dù có hai cái chân, nhưng chỉ có thể đi trên một con đường thì họ cũng chỉ có một kiếp người với 6083 ngày hữu ích mà thôi. Xét từ góc độ logic, sự thành bại của con người còn được quyết định bởi mục tiêu hành động, nếu dành sức cho một mục tiêu, xác suất thành công là 100% hoặc chí ít cũng là gần 100%, nếu có hai mục tiêu, xác suất chỉ còn 50%.
Từ đó mà ta suy ra mục tiêu theo đuổi càng nhiều, xác suất thành công càng nhỏ, con đường của đời người càng trở nên mù mịt. Đương nhiên, cuộc đời càng trở nên bi thảm hơn, nếu không nói là hoàn toàn trống rỗng và vô nghĩa, thậm chí là hư vô nếu không có bất cứ mục tiêu nào. Hãy bước ra khỏi cổng trường với sự khởi đầu bằng một phép tính công trừ nhân chia tỉnh táo và chính xác!
( Cộng trừ nhân chia đời người, Quảng Dương, NXB Văn Hóa Thông Tin 2015)
Câu 1 ( 0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng?
Câu 2 (1,5 điểm): Theo tác giả, tại sao con chó săn không vồ được bất kỳ con thỏ nào?
Câu 3 ( 2 điểm): Em hiểu như thế nào về câu văn: “ Hãy bước ra khỏi công trường với sự khởi đầu bằng một phép tính công trừ nhân chia tỉnh táo và chính xác!”?
Câu 4 (2 điểm): Qua đoạn trích trên tác giả muốn nhắn nhủ điều gì tới bạn đọc? Lời nhắn nhủ ấy có nghĩa thiết thực như thế nào đối với các bạn trẻ đặc biệt là những học sinh cuối cấp?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là nghị luận
Câu 2 (1,5 điểm):
Theo tác giả, con chó săn không vồ được bất kỳ con thỏ nào bởi vì nó chạy theo cùng lúc hai mục tiêu. Do không tập trung toàn bộ sức lực và sự chú ý vào một mục tiêu duy nhất, xác suất thành công của nó giảm xuống còn 50%. Việc đồng thời đuổi theo hai con thỏ làm con chó bị phân tán, mất phương hướng và cuối cùng không bắt được con nào. Đây là một minh họa cho bài học về việc không thể làm tốt nhiều việc cùng lúc nếu không biết tập trung.
Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu văn: “Hãy bước ra khỏi cổng trường với sự khởi đầu bằng một phép tính công trừ nhân chia tỉnh táo và chính xác!”?
- Ý nghĩa ẩn dụ của “phép tính công trừ nhân chia”:
Câu văn sử dụng hình ảnh phép toán cơ bản (cộng, trừ, nhân, chia) làm ẩn dụ cho việc cần có sự tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng, hợp lý và chính xác trong các quyết định và lựa chọn của cuộc sống. - “Bước ra khỏi cổng trường” tượng trưng cho bước vào cuộc sống thực tế:
Khi rời khỏi môi trường học đường, mỗi người sẽ phải tự mình đối mặt với những thử thách, khó khăn trong đời, do đó cần chuẩn bị tư duy sáng suốt và kỹ năng quản lý cuộc sống. - Sự cần thiết của tính “tỉnh táo” và “chính xác”:
Người trẻ cần có sự tỉnh táo để không bị cuốn theo những lựa chọn bồng bột, cảm tính mà nên dựa vào suy nghĩ chín chắn, cân nhắc mọi mặt. Chính xác ở đây còn hàm ý quyết định có trách nhiệm, hợp lý với hoàn cảnh và khả năng bản thân. - Khuyên người trẻ biết ưu tiên và tập trung:
Việc “phép tính” cũng gợi ý người trẻ biết phân bổ nguồn lực (thời gian, sức lực, tâm trí) một cách hiệu quả, tránh việc ôm đồm quá nhiều mục tiêu dẫn đến sự phân tán, thất bại. - Mở rộng ý nghĩa cho hành trình trưởng thành:
Đây không chỉ là lời nhắc về sự chọn lựa trong học tập, nghề nghiệp mà còn bao gồm việc định hướng cách sống, giá trị và mục đích cuộc đời, cần sự cân nhắc để sống có ý nghĩa và thành công
Câu văn “Hãy bước ra khỏi cổng trường với sự khởi đầu bằng một phép tính công trừ nhân chia tỉnh táo và chính xác!” có ý nghĩa sâu sắc. Nó khuyên mỗi người, đặc biệt là học sinh chuẩn bị bước vào cuộc đời, cần biết cách tính toán, cân nhắc và lựa chọn mục tiêu một cách rõ ràng, hợp lý. Cuộc đời không phải là một hành trình tùy tiện mà cần sự lập kế hoạch và phân bổ nguồn lực thông minh. Câu nói dùng hình ảnh phép tính công trừ nhân chia để nhấn mạnh sự cần thiết của sự tỉnh táo, chính xác trong việc đưa ra quyết định. Người trẻ cần biết lựa chọn con đường phù hợp, không nên tham lam ôm đồm quá nhiều mục tiêu, bởi vì điều đó sẽ làm giảm khả năng thành công. Thay vào đó, hãy tập trung vào những điều quan trọng nhất để đạt hiệu quả cao nhất.
Câu 4: Qua đoạn trích trên, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì tới bạn đọc? Lời nhắn nhủ ấy có ý nghĩa thiết thực như thế nào đối với các bạn trẻ đặc biệt là học sinh cuối cấp?
- Nhắn nhủ về tầm quan trọng của sự lựa chọn trong cuộc sống:
Cuộc đời con người không thể bao quát hết mọi mục tiêu cùng một lúc, nên mỗi người phải biết cách lựa chọn ưu tiên những điều quan trọng nhất để tập trung theo đuổi. Việc phân chia nguồn lực và thời gian một cách hợp lý sẽ giúp nâng cao khả năng thành công. - Khuyên người trẻ biết cách quản lý và định hướng cuộc sống:
Đặc biệt với học sinh cuối cấp, đây là thời điểm quan trọng để định hình con đường tương lai, xác định ngành nghề, mục tiêu học tập và phát triển bản thân. Việc biết cân nhắc lựa chọn mục tiêu rõ ràng sẽ giúp các em tránh rơi vào tình trạng mất phương hướng, quá tải và chán nản. - Khẳng định sự cần thiết của tính tỉnh táo, sáng suốt trong quyết định:
Cuộc sống không chỉ cần ước mơ mà còn cần sự tính toán kỹ càng, sự tập trung và quyết tâm để hiện thực hóa mục tiêu. Các bạn trẻ cần học cách suy nghĩ chín chắn, biết tính toán như phép toán công trừ nhân chia để đưa ra quyết định sáng suốt. - Động viên các bạn trẻ phát huy bản lĩnh, ý chí vững vàng:
Lời nhắn nhủ cũng giúp các em nhận thức rằng thành công không đến từ việc ôm đồm nhiều thứ mà từ sự kiên định với mục tiêu đã chọn, sự nỗ lực không ngừng nghỉ. - Ý nghĩa thiết thực:
- Giúp học sinh hiểu rằng chỉ có lựa chọn đúng đắn mới tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp sau này.
- Tránh lãng phí thời gian, công sức vào những điều không cần thiết hoặc quá sức.
- Phòng tránh sự rối loạn trong cuộc sống và tinh thần do cố gắng ôm đồm quá nhiều thứ.
- Giúp hình thành thói quen tư duy logic, kế hoạch và quản lý thời gian hiệu quả.
- Nâng cao khả năng tự lập và chịu trách nhiệm với cuộc đời mình.
