ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các bước theo yêu cầu:
Một đời áo nâu
Một đời mẹ mặc áo nâu
Bao nhiêu tấm cũng một màu đất đai
Rách lành kể những hôm mai
Áo như đời mẹ sờn phai mỗi ngày
Áo nâu bạc, áo nâu gầy
Áo như thửa ruộng chở đầy nắng mưa
Lắng nghe sợi vải ngày xưa
Thấy trong mặn chat đã thừa mồ hôi
Bao nhiêu nước mắt mẹ rơi
Áo nâu gói cả những lời xót xa
Mẹ như song phía quê nhà
Dốc long đôi vạt phù sa lặng thầm
Mẹ đi về phía tram năm
Con ngồi xếp những nâu trầm mà thương
Thôi đành nhờ cả khói sương
Áo nâu ơi, hãy theo đường mẹ đi…
(“Một đời áo nâu”- Nguyễn Văn Song, Báo Văn nghệ Hải Dương 18/10/2020)
Câu 1. (0,5 điểm) Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (1,0 điểm) Nhận xét về hình ảnh trong bài thơ?
Câu 3. (1,5 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
“Áo nâu bạc, áo nâu gầy
Áo như thửa ruộng chở đầy nắng mưa”
Câu 4. (1,0 điểm) Tình cảm của nhà thơ dành cho mẹ được thể hiện như thế nào trong bài thơ?
Câu 5. (1,0 điểm) Qua bài thơ, tác giả muốn gửi thông điệp gì đến người đọc?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát
Câu 2.
Hình ảnh trong bài thơ rất giản dị, mộc mạc nhưng giàu ý nghĩa sâu sắc:
- Hình ảnh tấm áo nâu, dòng sông quê, thửa ruộng là những biểu tượng gợi nhớ đến người mẹ nông dân, gắn bó mật thiết với cảnh vật quê hương.
- Các hình ảnh vừa là sự miêu tả trực tiếp vừa mang tính biểu tượng nghệ thuật, đại diện cho sự cần cù, tần tảo và tình thương bao la của người mẹ.
- Qua đó, nhà thơ khắc họa nên hình tượng người mẹ giản dị mà đầy lòng yêu thương, đức hy sinh sâu sắc, thể hiện tình cảm trân trọng, kính yêu dành cho mẹ.
Câu 3.
Biện pháp tu từ sử dụng trong hai câu:
“Áo nâu bạc, áo nâu gầy
Áo như thửa ruộng chở đầy nắng mưa”
- Điệp ngữ: lặp lại cụm từ “áo nâu” làm nhấn mạnh hình ảnh người mẹ trong trang phục giản dị.
- So sánh: “Áo như thửa ruộng chở đầy nắng mưa” gợi lên hình ảnh người mẹ như thửa ruộng đã trải qua bao nắng mưa, gian khó.
- Hoán dụ: “áo nâu” thay cho người mẹ nông dân lam lũ.
Tác dụng:
- Tăng tính hình tượng, sinh động, tạo nhịp điệu uyển chuyển cho câu thơ.
- Nhấn mạnh sự vất vả, tần tảo, chịu đựng gian lao của mẹ trong cuộc sống mưu sinh.
- Thể hiện sự thấu hiểu, cảm thương sâu sắc của nhà thơ đối với những hy sinh thầm lặng của mẹ.
Câu 4.
Tình cảm của nhà thơ dành cho mẹ được thể hiện qua sự xót xa, thương cảm sâu sắc trước cuộc đời lam lũ, vất vả của mẹ. Nhà thơ trân trọng những hy sinh lặng thầm mà mẹ dành cho con và gia đình, đồng thời bộc lộ tình yêu thương mãnh liệt và lòng biết ơn sâu sắc đối với mẹ. Tình cảm ấy chan chứa sự kính trọng và nỗi nhớ nhung da diết khi nghĩ về mẹ đã ra đi.
Câu 5.
Thông điệp tác giả muốn gửi gắm qua bài thơ là:
- Luôn biết quý trọng và giữ gìn tình mẫu tử thiêng liêng, trân trọng tình cảm gia đình.
- Học cách đồng cảm, sẻ chia và thấu hiểu những khó khăn, vất vả của mẹ trong cuộc sống.
- Trân trọng từng khoảnh khắc bên mẹ, vì thời gian không chờ đợi ai.
- Cố gắng phấn đấu học tập, tu dưỡng để trở thành niềm tự hào, niềm vui của mẹ, báo đáp công ơn sinh thành và dưỡng dục.
Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua bài thơ là sự khuyên nhủ mọi người hãy luôn biết quý trọng tình mẫu tử thiêng liêng và tình cảm gia đình. Bài thơ như một lời nhắc nhở về những hy sinh, vất vả của mẹ, đồng thời kêu gọi con cái cần đồng cảm, sẻ chia và trân trọng những khoảnh khắc còn bên mẹ. Tình mẫu tử không chỉ là tình yêu thương mà còn là nguồn sức mạnh vô hình giúp con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Ngoài ra, tác giả còn muốn nhấn mạnh trách nhiệm và bổn phận của con cái – đó là phải phấn đấu học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành niềm tự hào, niềm vui của mẹ, là cách báo đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục sâu nặng. Qua đó, bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẫu tử mà còn giáo dục lòng biết ơn, sự hiếu thảo và ý thức trách nhiệm đối với gia đình, góp phần vun đắp và giữ gìn giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Bạn cần mình giúp viết đoạn văn nghị luận hoàn chỉnh từ các ý này không?
