ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: Ngày xưa có mẹ (Thanh Nguyên)
…Mẹ!
Có nghĩa là duy nhất Một bầu trời
Một mặt đất Một vầng trăng
Mẹ không sống đủ trăm năm
Nhưng đã cho con dư dả nụ cười và tiếng hát […] Mẹ!
Có nghĩa là ánh sáng
Một ngọn đèn thắp bằng máu con tim […] Mẹ!
Có nghĩa là mãi mãi
Là cho – đi – không – đòi- lại – bao- giờ…
(Trích “Ngày xưa có mẹ” – Thanh Nguyên)
Câu 1.(1,0 điểm) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
Câu 2.(1,0 điểm) Nêu chủ đề của phần văn bản.
Câu 3.(1,0 điểm) Chỉ ra từ ghép và từ láy trong đoạn trích trên.
Câu 4.(2,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của hai biện pháp tu từ có trong những câu thơ:
Mẹ!
Có nghĩa là ánh sáng
Một ngọn đèn thắp bằng máu con tim.
Câu 5.(1,0 điểm) Em hiểu như thế nào về ý thơ:
…Mẹ!
Có nghĩa là duy nhất Một bầu trời
Một mặt đất Một vầng trăng.
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1
- Xác định đúng thể thơ: tự do.
- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Câu 2
- Chủ đề của văn bản:
- Ca ngợi và khẳng định vị trí vô cùng quan trọng của người mẹ trong lòng mỗi người con.
- Người mẹ là sự duy nhất, vĩnh hằng, bất tử, vĩ đại, không có gì có thể thay thế được trong cuộc đời.
Câu 3
- Từ ghép: “nụ cười”, “tiếng hát”, “ngọn đèn”, “ánh sáng”, “con tim”.
- Từ láy: “mãi mãi”.
Câu 4
- Câu thơ sử dụng hai biện pháp tu từ chính:
- So sánh: So sánh “Mẹ” với “ánh sáng” để nhấn mạnh vai trò soi đường, dẫn lối của mẹ trong cuộc đời con.
- Ẩn dụ: “Ngọn đèn thắp bằng máu con tim” là ẩn dụ chỉ sự hy sinh, tình yêu thương và sự tận tụy của mẹ dành cho con.
- Tác dụng:
- Biện pháp tu từ làm câu thơ sinh động, tăng sức gợi hình và gợi cảm cho người đọc.
- Ca ngợi sự vĩ đại, to lớn của mẹ trong đời con như ánh sáng dẫn đường, ngọn đèn soi sáng mọi ngóc ngách cuộc đời.
- Thể hiện tình cảm yêu thương, biết ơn sâu sắc của tác giả đối với mẹ.
Câu 5. Em hiểu như thế nào về ý thơ:
“…Mẹ!
Có nghĩa là duy nhất
Một bầu trời
Một mặt đất
Một vầng trăng.”
- Ý thơ này khẳng định rằng người mẹ là một điều duy nhất, không thể thay thế trong cuộc đời mỗi con người. Cũng như bầu trời rộng lớn, mặt đất mênh mông và vầng trăng tỏa sáng trên cao, mẹ chính là không gian bao la, là điểm tựa vững chắc, là ngọn nguồn yêu thương không giới hạn cho con.
- Hình ảnh “duy nhất” thể hiện sự đặc biệt, riêng biệt và vô giá của mẹ đối với mỗi đứa con, dù mẹ có thể không sống trăm năm nhưng tình yêu thương và công lao của mẹ để lại cho con là vô hạn, vượt lên trên mọi giá trị vật chất hay thời gian.
- Qua đó, tác giả thể hiện lòng biết ơn sâu sắc và tình yêu thương chân thành dành cho mẹ, đồng thời nhắc nhở mỗi người hãy trân trọng và giữ gìn tình mẫu tử thiêng liêng, bởi mẹ là người quan trọng nhất, là nguồn cội tình yêu và sự sống của chúng ta.
