ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau:
KHÔNG CÓ GÌ TỰ ĐẾN ĐÂU CON
Không có gì tự đến đâu con
Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa
Hoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa
Mùa bội thu trải một nắng hai sương.
Không có gì tự đến, dẫu bình thường
Phải bằng cả đôi bàn tay và nghị lực
Như con chim suốt ngày chọn hạt
Năm tháng bao dung, khắc nghiệt lạ kỳ.
Dẫu bây giờ cha mẹ – đôi khi,
Có nặng nhẹ yêu thương và giận dỗi
Có roi vọt khi con hư và dối
Thương yêu con đâu đồng nghĩa với chiều.
Đường con đi dài rộng rất nhiều
Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng
Trời xanh đấy nhưng chẳng bao giờ lặng,
Chỉ có con mới nâng nổi chính mình.
Chẳng có gì tự đến – Hãy đinh ninh.
(Nguyễn Đăng Tấn, Không có gì tự đến đâu con, In trong tập Lời ru vầng trăng, NXB Lao Động, 2000, Trang 42)
Câu 1 (0,5 điểm). Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 (1,0 điểm). Ghi lại những từ ngữ cho thấy Không có gì tự đến trong khổ thơ đầu của bài thơ. Qua những từ ngữ đó, người cha muốn nhắn nhủ với con điều gì?
Câu 3 (0,5 điểm). Em hiểu thế nào về câu thơ Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa?
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ:
Không có gì tự đến dẫu bình thường
Phải bằng cả bàn tay và nghị lực
Như con chim suốt ngày chọn hạt.
Câu 5 (1,0 điểm). Cha mẹ là những người sinh thành, nuôi dưỡng ta khôn lớn, trưởng thành với bao vất vả, hi sinh. Để đền đáp công lao to lớn của cha mẹ, em thấy mình cần phải làm gì?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
➡ Bài thơ được viết theo thể thơ tự do
Câu 2 (1,0 điểm):
➡ Những từ ngữ trong khổ thơ đầu thể hiện quan điểm “Không có gì tự đến” là:
– “Không có gì tự đến đâu con”
– “Phải tháng ngày tích nhựa”
– “Mùa bội thu trải một nắng hai sương”.
➡ Qua đó, người cha nhắn nhủ con rằng:
– Mọi thành quả, sự ngọt ngào trong cuộc sống đều phải trải qua quá trình phấn đấu, nỗ lực và bền bỉ vượt qua gian khó, thử thách.
– Không có gì đến một cách dễ dàng hay tự nhiên.
Câu 3 (0,5 điểm):
➡ Câu thơ “Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa” có nghĩa là:
– Để quả chín ngọt, thơm ngon cần phải trải qua thời gian lâu dài, quá trình tích tụ dưỡng chất bên trong.
– Thành công hay kết quả tốt đẹp đều cần có thời gian, sự kiên trì và công sức.
Câu 4 (1,0 điểm):
➡ Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ:
– So sánh sự cố gắng của con người với hình ảnh “con chim suốt ngày chọn hạt”.
➡ Tác dụng:
– Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, giúp người đọc dễ hình dung sự chăm chỉ, cố gắng không ngừng nghỉ và sự bền bỉ, kiên trì của con người trong cuộc sống, giống như con chim cần mẫn tìm kiếm thức ăn suốt ngày.
– Nhấn mạnh rằng không có điều gì đến một cách dễ dàng mà cần phải có sự lao động và nghị lực.
– Làm nổi bật thông điệp của bài thơ về tầm quan trọng của sự cố gắng và kiên trì trong cuộc sống.
Câu 5 (1,0 điểm):
➡ Để đền đáp công lao to lớn của cha mẹ, em thấy mình cần:
– Biết kính trọng, yêu thương và hiếu thảo với cha mẹ.
– Nỗ lực học tập, rèn luyện để trưởng thành, làm cho cha mẹ tự hào.
– Giúp đỡ, sẻ chia và quan tâm đến cha mẹ trong cuộc sống hàng ngày.
– Luôn giữ đạo làm con, biết ơn và ghi nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
