ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Chiếc bát vỡ
Ở thành phố nọ, có một bác thợ rèn. Bác có một người con trai duy nhất. Từ bé tới lớn anh đều là một con người xuất chúng, vì thế bác rất yêu quý anh, đặt mọi hi vọng vào anh. Anh vừa đẹp trai, vừa giỏi giang nên bác vô cùng tự hào.
Thật không may, đến một ngày, anh bị tai nạn xe hơi. Sau vụ tai nạn, anh giữ được tính mạng nhưng lại bị mất cả hai chân. Vốn là niềm tự hào của cha, giờ đây thành người khuyết tật. Vì quá tuyệt vọng với cú sốc này, hằng ngày, anh chỉ ngồi ủ rũ trong phòng, im lặng nhìn ra cửa sổ.
Chuỗi ngày mất niềm tin vào cuộc sống kéo dài. Đến một ngày, nỗi đau khổ lên đến đỉnh điểm, anh quyết định tự tử bằng cách uống thuốc ngủ. Thật may khi cha anh kịp thời phát hiện và đưa anh tới bệnh viện, cứu anh qua cơn nguy kịch.
Một ngày sau người con trai tỉnh, bác thợ rèn mang đồ ăn tới cho con. Anh con trai tức giận hất đổ khay đồ ăn, rồi chỉ chiếc bát vỡ dưới nền, nói:
– Cha à, cha cứu con làm gì, cuộc đời con giờ như chiếc bát vỡ kia rồi, mãi mãi không lấy lại được nữa.
Người cha già tội nghiệp lặng lẽ xoa đầu người con trai, vỗ về rồi giúp anh nằm nghỉ. Xong ông dọn dẹp những thứ dưới đất, đôi mắt ông đỏ hoe.
Một tuần sau anh được đưa trở về nhà. Anh thấy trên bàn mình có một chiếc bát sắt. Anh rất ngạc nhiên và tò mò về chiếc bát này.
– Con có biết nguồn gốc chiếc bát sắt này không, con trai?
– Dạ… ý cha là? – Anh ấp úng nói.
– Đây là chiếc bát sành hôm trước đó con. Cha cho nó vào lò nung, cho thêm sắt nữa, rồi đúc, thế là nó trở thành chiếc bát sắt này đó.
Người cha nói tiếp:
– Con à, cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ. Nhưng chỉ cần ta cho thêm khát vọng sống rồi nung trong ý chí, xong đúc trong tình yêu thì mọi chuyện sẽ lại ổn con à. Khi đó, cho dù có đập, có ném thế nào ta cũng sẽ không bao giờ vỡ nữa đâu con.
– Vâng, thưa cha, con đã hiểu.
Nói rồi anh vươn người ôm lấy cha mình. Cả hai cha con cùng khóc vì xúc động.
(Nguồn: songdep.com.vn)
Câu 1 (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.
Câu 2. (0.5 điểm)
Khi bác thợ rèn mang đồ ăn tới cho con, anh con trai đã có hành động gì? Hành động ấy có ý nghĩa như thế nào?
Câu 3 (1,0 điểm)
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Con à, cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ”.
Câu 4. (1,0 điểm)
Trong văn bản, người cha có nói với con: “…cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ… chỉ cần ta cho thêm khát vọng sống rồi nung trong ý chí, xong đúc trong tình yêu thì mọi chuyện sẽ lại ổn”. Câu nói gợi cho em những bài học gì?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.
➡ Phương thức biểu đạt chính: nghị luận
Câu 2: Khi bác thợ rèn mang đồ ăn tới cho con, anh con trai đã có hành động gì? Hành động ấy có ý nghĩa như thế nào?
➡ Hành động của người con trai: Anh hất đổ khay đồ ăn và chỉ vào chiếc bát vỡ dưới nền, thể hiện sự tức giận, tuyệt vọng.
➡ Ý nghĩa: Đó là biểu hiện của một tâm trạng đau đớn, mất niềm tin vào cuộc sống sau biến cố lớn. Chiếc bát vỡ là hình ảnh ẩn dụ cho chính bản thân anh – một người cảm thấy mình đã không còn giá trị, không thể hồi phục như trước, vì thế mọi sự cố gắng dường như là vô nghĩa.
Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu văn: “Con à, cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ”.
➡ Biện pháp tu từ: So sánh (cuộc đời – chiếc bát vỡ)
➡ Tác dụng: Câu nói dùng hình ảnh “chiếc bát vỡ” để so sánh với những thời điểm khó khăn, đau khổ tột cùng trong cuộc sống con người. Qua đó, giúp người đọc dễ hình dung và đồng cảm hơn với tâm trạng mất mát, đồng thời truyền tải thông điệp nhẹ nhàng nhưng sâu sắc rằng: dẫu có tổn thương, nếu ta biết thay đổi, rèn giũa, vẫn có thể làm lại và trở nên mạnh mẽ hơn trước.
Câu 4: Trong văn bản, người cha có nói với con: “…cuộc đời chúng ta có lúc sẽ như chiếc bát vỡ… chỉ cần ta cho thêm khát vọng sống rồi nung trong ý chí, xong đúc trong tình yêu thì mọi chuyện sẽ lại ổn”. Câu nói gợi cho em những bài học gì?
➡ Bài học rút ra:
Cuộc đời con người không tránh khỏi những lúc vấp ngã, khổ đau hay tưởng chừng như không thể gượng dậy. Nhưng điều quan trọng không phải là ta đã gãy đổ ra sao, mà là cách ta đứng lên và làm lại từ đó. Câu nói của người cha như một lời nhắn nhủ đầy yêu thương rằng: Chỉ cần có khát vọng sống mãnh liệt, được tôi luyện trong ý chí kiên cường và được nuôi dưỡng bởi tình yêu thương – của bản thân, gia đình và cuộc đời – thì con người ta có thể vượt qua tất cả. Từ một chiếc bát sành mong manh, ta có thể trở thành chiếc bát sắt rắn rỏi – đó là hành trình trưởng thành và kiên cường mà ai cũng có thể chạm đến nếu không từ bỏ.