ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích sau: Nhân quyền và nhân ái trong truyền thống
Khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập tự do mà Bác Hồ đúc kết đã trở thành một danh ngôn của thời đại. Nhân quyền và nhân ái trong tư duy nhà nước ta với khẩu hiệu “Tất cả do con người, tất cả vì con người” đã bao trùm lên mọi hoạt động đối ngoại và đối nội. Năm 1967, khi đoàn dũng sĩ miền Nam ra thăm miền Bắc, đến thăm Bác Hồ, lúc ra về Bác tiễn tới cổng còn nhắn nhủ: “Các cô, các chú, lúc chiến đấu gian khổ có nhau thì khi thành công, có cuộc sống hạnh phúc đừng có quên nhau”. Ngày nay, nhân quyền, nhân ái ở Việt Nam được bảo đảm cả trong pháp luật lẫn cuộc sống đời thường và vẫn với tinh thần “thương người, trừ bạo”. Có trừ bạo nghịch như bọn phá hoại quốc tế, bọn phản động dưới chiêu dân tộc, tôn giáo mới đảm bảo được nhân quyền. Đại đoàn kết nhân dân và phát huy truyền thống nhân quyền, nhân ái Việt Nam là một nét thuộc về bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Nét đặc sắc đó được coi là một đóng góp vào “Đa dạng văn hóa – Phát triển và toàn cầu hóa” do UNESCO đề xướng.
(Trích “Nhân quyền và nhân ái trong truyền thống”. Văn Tạo. http://www.tuyengiao.vn/, Tạp chí Ban Tuyên giáo Trung ương, 2/7/2009)
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên?
Câu 2 (0,5 điểm): Tìm phép liên kết được sử dụng trong hai câu sau: “Đại đoàn kết nhân dân và phát huy truyền thống nhân quyền, nhân ái Việt Nam là một nét thuộc về bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Nét đặc sắc đó được coi là một đóng góp vào “Đa dạng văn hóa – Phát triển và toàn cầu hóa” do UNESCO đề xướng.”
Câu 3 (1,0 điểm): Trong đoạn trích đã cho thì: Năm 1967, khi đoàn dũng sĩ miền Nam ra thăm miền Bắc, đến thăm Bác Hồ, lúc ra về Bác tiễn tới cổng còn nhắn nhủ điều gì?
Câu 4 (1,0 điểm): Theo tác giả muốn đảm bảo nhân quyền thì cần làm gì?
Câu 5 (2,0 điểm): Trình bày ý tưởng của em nhằm phát huy truyền thống quý báu được tác giả đề cập đến.
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
➡ Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là nghị luận
Câu 2 (0,5 điểm):
➡ Phép liên kết được sử dụng trong hai câu là phép thế
Cụ thể, từ “Nét đặc sắc đó” được dùng để thay thế cho “Đại đoàn kết nhân dân và phát huy truyền thống nhân quyền, nhân ái Việt Nam”, giúp câu văn mạch lạc, tránh lặp từ.
Câu 3 (1,0 điểm):
➡ Năm 1967, khi đoàn dũng sĩ miền Nam ra thăm miền Bắc và đến thăm Bác Hồ, lúc ra về, Bác đã tiễn tới cổng và nhắn nhủ: “Các cô, các chú, lúc chiến đấu gian khổ có nhau thì khi thành công, có cuộc sống hạnh phúc đừng có quên nhau”. Lời nhắn nhủ thể hiện tình cảm gắn bó, sự đoàn kết và trách nhiệm giữ gìn tình thân giữa những người đồng đội, đồng bào trong mọi hoàn cảnh.
Câu 4 (1,0 điểm):
➡ Theo tác giả, để đảm bảo nhân quyền cần vừa phát huy nhân ái, vừa “thương người, trừ bạo”, nghĩa là bảo vệ nhân quyền nhưng kiên quyết trừ bỏ những hành động bạo ngược, phá hoại từ bên ngoài và những thế lực phản động lợi dụng dân tộc, tôn giáo. Chỉ có như vậy, nhân quyền mới được thực sự bảo đảm trong pháp luật và cuộc sống.
Câu 5 (2,0 điểm):
➡ Để phát huy truyền thống quý báu của nhân quyền và nhân ái trong văn hóa dân tộc, mỗi người cần thực hiện một số ý tưởng thiết thực.
➡ Thứ nhất, xây dựng và gìn giữ tinh thần đoàn kết đại dân tộc, tương trợ giúp đỡ nhau trong cuộc sống và công việc, tạo nên sức mạnh cộng đồng bền vững.
➡ Thứ hai, luôn giữ gìn lòng nhân ái, biết thương yêu và tôn trọng quyền con người, không để những hành vi bạo lực hay ích kỷ làm tổn hại đến người khác.
➡ Thứ ba, tích cực tham gia vào các hoạt động pháp luật, giáo dục để nâng cao nhận thức về nhân quyền, đồng thời kiên quyết đấu tranh chống lại các thế lực phá hoại, những hành vi vi phạm nhân quyền.
➡ Thứ tư, phát huy vai trò của văn hóa, giáo dục và truyền thống trong việc xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, góp phần bảo vệ và phát huy nhân quyền theo đúng tinh thần của UNESCO về đa dạng văn hóa, phát triển và toàn cầu hóa.
➡ Bằng việc thực hiện những ý tưởng trên, chúng ta sẽ góp phần giữ gìn và phát triển truyền thống nhân quyền và nhân ái, làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp và công bằng hơn.
Ví dụ về lòng nhân ái:
- Trong mùa dịch COVID-19, rất nhiều cá nhân và tập thể đã chung tay hỗ trợ vật chất, tinh thần cho những người chịu ảnh hưởng nặng nề. Chính phủ cũng dang rộng vòng tay đón nhận đồng bào từ vùng dịch trở về an toàn.
- Khi miền Bắc phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ cơn bão Ya Gi, nhân dân cả nước đã đồng lòng quyên góp tiền và vật chất, giúp đỡ đồng bào vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống.
- Những minh chứng này cho thấy lòng nhân ái không chỉ là giá trị tinh thần mà còn là sức mạnh kết nối con người, giúp tạo nên sự đoàn kết, xóa bỏ sự ích kỷ, thù hận.
- Người có lòng nhân ái thường được xã hội tôn trọng, yêu mến và biết ơn. Ngược lại, sự ích kỷ và vô cảm sẽ khiến con người trở nên cô lập và tầm thường. Vì vậy, mỗi người cần trở thành tấm gương về lòng nhân ái để góp phần làm xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
Đoạn văn mẫu
Lòng nhân ái là phẩm chất quý báu, làm nên vẻ đẹp tâm hồn và tính cách của con người. Đó là sự cảm thông, sẻ chia và giúp đỡ những người xung quanh mà không đòi hỏi sự báo đáp. Trong cuộc sống, lòng nhân ái thể hiện qua những hành động cụ thể như giúp đỡ người nghèo khó, đồng cảm với những người gặp hoạn nạn hay san sẻ những khó khăn với cộng đồng. Chẳng hạn, trong đại dịch COVID-19, rất nhiều cá nhân và tập thể đã nhiệt tình quyên góp tiền của, thực phẩm để giúp đỡ những người bị ảnh hưởng, đồng thời chính phủ cũng đã có nhiều chính sách hỗ trợ kịp thời. Những hành động ấy đã tạo nên sức mạnh đoàn kết, góp phần giúp xã hội vững vàng vượt qua khó khăn. Người có lòng nhân ái không chỉ được mọi người yêu mến, quý trọng mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn và đầy hy vọng. Do vậy, mỗi chúng ta hãy biết nuôi dưỡng và lan tỏa lòng nhân ái để cuộc sống ngày càng trở nên tươi đẹp và ý nghĩa hơn.