Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Viết cho mình tháng tư của Tạ Bá Hương
Câu 1: Hình ảnh “tháng tư hoa gạo đỏ trời” gợi lên điều gì?
→ Hình ảnh này gợi không khí rực rỡ, tươi mới của mùa xuân, đồng thời gắn với ký ức quê hương. Hoa gạo đỏ trời là biểu tượng của sự sống, của những ngày tháng đầy cảm xúc.
Câu 2: Vì sao tác giả viết “con cầm cả mảnh hồn làng trên tay”?
→ Câu thơ thể hiện sự gắn bó sâu sắc giữa người con và quê hương. Dù đi xa, người con vẫn mang theo ký ức, truyền thống và tinh thần của làng quê trong hành trang cuộc sống.
Câu 3: Qua câu thơ “mẹ nâng câu hát chưa già”, em cảm nhận được điều gì về người mẹ?
→ Người mẹ hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng, bền bỉ và giàu tình yêu thương. Câu hát chưa già là biểu tượng của sự truyền cảm, của lời ru, của sự che chở suốt đời.
Câu 4: Câu thơ “thương mình lỡ bước đam mê” thể hiện tâm trạng gì của người con?
→ Câu thơ thể hiện sự hối tiếc và day dứt. Người con nhận ra những sai lầm trong hành trình theo đuổi đam mê, đồng thời bày tỏ nỗi nhớ và tình cảm dành cho mẹ và quê hương.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về mối liên hệ giữa ký ức và hiện tại?
→ Ký ức là điểm tựa tinh thần giúp con người giữ vững bản sắc và hướng về những giá trị bền vững. Dù cuộc sống có đổi thay, tình cảm với gia đình và quê hương vẫn luôn là nguồn nuôi dưỡng tâm hồn.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Viết cho mình tháng tưđược trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Hưng Yên năm 2025 2026
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm). Đọc văn bản sau và thực hiện những yêu cầu bên dưới:
Viết cho mình tháng tư
(Tạ Bá Hương[1])
Từ nơi đồng đất quê nhà
mẹ sinh con trong vỡ òa niềm vui
tháng tư hoa gạo đỏ trời
mẹ vuông bếp mẹ than cời nguội ngơ
con như cánh mạ lơ phơ2
bay lên cùng những giấc mơ mùa màng
cầm theo dăm hạt thóc vàng
con cầm cả mảnh hồn làng trên tay
mẹ mang con đến cõi này
có niềm vui của tháng ngày nở hoa
mẹ nâng câu hát chưa già
chở che dẫn lối cho ta trở về
thương mình lỡ bước đam mê
lại thương mẹ với thương quê ngậm ngùi.
(baovannghe.vn, 14/5/2025)
Câu 1 (1,0 điểm): Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Nêu căn cứ để xác định thể thơ đó.
Câu 2 (1,0 điểm): Theo em, “mình” trong nhan đề Viết cho mình tháng tư ứng với người con hay người mẹ trong phần nội dung bài thơ?
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của phép tu từ so sánh trong hai dòng thơ sau:
“con như cánh mạ lơ phơ
bay lên cùng những giấc mơ mùa màng”
Câu 4 (0,5 điểm): Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của từ “trở về” trong hai dòng thơ sau:
“mẹ nâng câu hát chưa già
chở che dẫn lối cho ta trở về”
Câu 5 (0,5 điểm): Bài thơ trên khơi gợi trong em tình cảm gì đối với gia đình và quê hương?
[1] Tạ Bá Hương sinh năm 1977 tại Tuyên Quang. Tốt nghiệp khóa 7, trường viết văn Nguyễn Du. Hiện là Chủ tịch Hội VHNT tỉnh, Tổng biên tập Tạp chí văn nghệ Tuyên Quang. Đã xuất bản: Dòng sông thời gian (thơ), Đêm trở giấc (thơ), Đôi mắt đợi (thơ), Người ở bến Lù (bút kí). Mạch nguồn chính trong thơ anh là ký ức về quê nhà, nơi có bố, mẹ với tình đất tình người đằm thắm.
2 Cánh mạ lơ phơ: lá mạ non nớt, lưa thưa.
| Phần | Câu | Nội dung |
| I. Đọc hiểu | 1 | – Thể thơ lục bát
– Căn cứ vào số chữ trong câu (câu 6 chữ, câu 8 chữ); cách gieo vần (tiếng thứ 6 của câu 6 vần với tiếng thứ 6 của câu 8, tiếng thứ 8 câu 8 vần với tiếng thứ 6 của câu 6 tiếp theo); nhịp thơ (nhịp chủ đạo 2/2/2, 3/3/2) Hướng dẫn chấm: – Thí sinh trả lời đúng thể thơ lục bát được 0,5 điểm; trả lời đúng 1 trong các căn cứ trên thì được 0,5 điểm. |
| 2 | “Mình” trong nhan đề “Viết cho mình tháng tư” ứng với người con trong nội dung bài thơ.
Hướng dẫn chấm: – Thí sinh trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương (chấp nhận cách chỉ trả lời “ứng với người con” ) thì được 1,0 điểm. – Thí sinh chỉ trả lời “người con” thì chấm 0,75 điểm. |
|
| 3 | – Phép so sánh: người con so sánh với “cánh mạ lơ phơ”
– Tác dụng: + Phép so sánh thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc, gợi hình ảnh người con ra đi lập nghiệp nhưng mang theo ký ức, ước mơ gắn với quê nhà + Giúp câu thơ trở nên có hình ảnh, sinh động, hấp dẫn … Hướng dẫn chấm: – Thí sinh nêu được phép so sánh nhưng không mô tả nội dung so sánh (như đáp án hoặc diễn đạt tương đương) thì chấm 0 đ ý này. – Ở phần tác dụng: thí sinh trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương thì chấm 0,75 đ; nếu chỉ trả lời được tác dụng về nội dung thì chấm 0,5 đ; nếu chỉ trả lời được tác dụng về hình thức thì chấm 0,25 đ. |
|
| 4 | Nghĩa của từ “trở về” trong hai câu thơ trên là:
– Trở về quê hương, gia đình (không gian địa lí) – Sự trở về trong ý thức, tâm tưởng (tình cảm hướng về quê hương, gia đình) Hướng dẫn chấm: – Thí sinh trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương thì chấm 0,5 đ; nếu chỉ trả lời được một trong hai ý hoặc tương đương thì chấm 0,25 đ. (Lưu ý: chỉ chấm điểm tối đa câu này khi thí sinh phân biệt được 2 lớp nghĩa như trên; nếu chỉ hiểu được 1 lớp nghĩa mà diễn đạt bằng hai cách khác nhau thì chỉ chấm 0,25đ) |
|
| 5 | Bài thơ khơi gợi trong em/ người đọc tình cảm sâu sắc đối với gia đình và quê hương:
– Tình yêu và sự gắn bó gia đình và quê hương. – Trân trọng những giá trị tinh thần, truyền thống của quê hương, gia đình. – Tự hào về quê hương … Hướng dẫn chấm: – Thí sinh trả lời được một trong các ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương thì chấm 0,5 đ (Lưu ý: Nếu thí sinh chỉ trả lời chung chung (tình cảm/ tình cảm sâu sắc với quê hương, gia đình) thì chấm 0,25 đ; thí sinh cần sử dụng được từ khóa đề gọi ra được cụ thể tình cảm (tình yêu, sự gắn bó, trân trọng, tự hào, …) thì mới chấm điểm tối đa). |
