Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Mơ của Nguyễn Kiến Thọ
Câu 1: Hình ảnh “tay con làm chèo” gợi lên điều gì về mối quan hệ giữa mẹ và con?
→ Câu thơ thể hiện sự chủ động, nâng đỡ và yêu thương của người con dành cho mẹ. Con muốn đưa mẹ đi qua những miền ký ức, như một người lái đò chở mẹ về với những ngày xưa thân thuộc.
Câu 2: Vì sao người con lại mời mẹ “rong chơi” trên “ao nhà mình thôi”?
→ Vì ao nhà là không gian gắn bó với tuổi thơ và cuộc đời của mẹ. Đó là nơi bình dị, thân thương, chứa đựng những ký ức đẹp, là nơi con mong mẹ được thư thái, an yên.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “mẹ xõa tóc thành mây”? Tác dụng?
→ Biện pháp ẩn dụ. Tác dụng là làm nổi bật vẻ đẹp dịu dàng, bay bổng của mẹ trong ký ức tuổi trẻ. Hình ảnh ấy gợi sự thanh thoát, mộng mơ và đầy chất thơ.
Câu 4: Qua hình ảnh “con khăn trắng áo xô / khóc mẹ đầm đìa”, em cảm nhận được điều gì?
→ Câu thơ diễn tả nỗi đau mất mẹ một cách chân thực và sâu sắc. Người con không chỉ đau buồn mà còn thể hiện sự gắn bó thiêng liêng, không gì thay thế được với mẹ.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về giá trị của ký ức và tình mẫu tử?
→ Ký ức là nơi lưu giữ những điều đẹp đẽ nhất, đặc biệt là tình mẹ. Tình mẫu tử không chỉ là sự chăm sóc mà còn là nguồn sống, là nơi con luôn muốn trở về, dù mẹ không còn hiện diện.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Mơ được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Bạc Liêu năm 2025 2026
Đọc văn bản sau:
| (1) Mẹ ngồi xuống đi
không phải tàu to thuyền lớn chỉ dăm cây nữa làm bè cũng chẳng sông to suối nhỏ ao nhà mình thôi con mời mẹ rong chơi…
(2) Mẹ cười giãn nếp nhăn hàm răng trầu lóng lánh mẹ ngồi cho vững nhé tay con làm chèo…
(3) Ao nhà mình thôi bè nhỏ những vòng sóng cũng nhỏ mở ra khoảng trời đáy nước mắt mẹ đăm đắm cười…
(4) Ngày xưa ơi của mẹ là chiếc thuyền câu be bé vùng chiêm trũng quê mình góc cầu ao nhỏ đàn cả chơi trốn tìm quanh vạt bèo tây bên sông chiều kín [1] nước
|
mẹ xõa tóc thành mây
bay trên khoảng trời con gái…
(5) Ngày xưa của mẹ là chùa Thầy, chùa Hương mùa xuân trẩy hội thuyền ra thuyền vào tấp nập lời chào A Di Đà Phật!
(6) Rồi một lần thuyền đưa mẹ về Tây Trúc con khăn trắng áo xô [2] khóc mẹ đầm đìa…
(7) Mẹ ngồi cho chắc nhé ao nhà mình thôi Ơ kìa mẹ đâu rồi!
(8) Quở tay không chạm mẹ mưa nhòa mắt con…
(Mơ, Nguyễn Kiến Thọ, dẫn theo http://vannghequandoi.com.vn, Thứ Hai, 19/07/2021 00:42)
|
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (1, 0 điểm). Chỉ ra những dòng thơ thể hiện sự ân cần của con đối với mẹ trong các khổ thơ (1) và (2).
Câu 3 (1,0 điểm). Liệt kê bốn hình ảnh gắn liền với ngày xưa của mẹ trong khổ thơ (4).
Câu 4. (1,0 điểm) Trình bày tác dụng của phép điệp ao nhà mình thôi.
– (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8) trong văn bản do người biên soạn đề đặt.
– [1] Kín là phương ngữ, chỉ hoạt động gánh (nước).
– [2] Khăn trắng áo xô, chỉ trang phục tang lễ
Câu 5. (1,0 điểm) Nhận xét tâm trạng của con qua hai khổ thơ (7) và (8).
Câu 6. (1,0 điểm) Từ nội dung văn bản, nêu bài học ý nghĩa nhất đối với bản thân. Lí giải.
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | Đọc hiểu | 6,0 | |
| 1 | Thể thơ: tự do | 1,0 | |
| 2 | Các câu thơ thể hiện sự ân cần của con với mẹ là: Mẹ ngồi xuống đi; Con mời mẹ rong chơi; Mẹ ngồi cho vững nhé; Tay con làm chèo; Mẹ ngồi cho chắc nhé | 1,0 | |
| 3 | Hình ảnh gắn liền với ngày xưa của mẹ gồm: chiếc thuyền câu, vùng chiêm trũng, góc cầu ao nhỏ, bến sông chiều kín nước. | 1,0 | |
| 4 | – Biện pháp tu từ điệp ngữ: ao nhà mình thôi lặp 3 lần
– Tác dụng: + Tạo nhịp điệu cho cả bài thơ + Nhấn mạnh ao nhà mình là nơi mẹ sinh ra, gắn bó với biết bao kỉ niệm, gắn với những niềm vui, nỗi buồn trong cả cuộc đời mẹ. Nhấn mạnh không gian nhỏ bé, thân thuộc, gần gũi – nơi gắn bó giữa mẹ và con. Gợi lên sự bình dị, mộc mạc nhưng chứa chan tình cảm, là không gian của kỷ niệm và tình mẫu tử thiêng liêng. + Qua đó thể hiện cảm xúc chân thành, tình yêu thương của con với mẹ. |
1,0 | |
| 5 | Tâm trạng của người con: Đó là sự bất ngờ, hụt hẫng (ở kìa mẹ đâu rồi), người con không thể tin nổi rằng mẹ đã không còn ở đây. Sang đến khổ thơ thứ 8 là nỗi đau đớn, xót xa đến tận cùng khi nhận thức thực tế mẹ đã không còn, những giọt nước mắt làm “nhòa mắt con” chính là minh chứng rõ ràng nhất cho nỗi đau đớn đó. | 1,0
|
|
| 6 | HS đưa ra bài học có ý nghĩa với bản thân và có lí giải phù hợp với chuẩn mực đạo đức, xã hội.
Gợi ý: Bài học về: Trân trọng những giây phút được bên mẹ; Luôn yêu thương kính trọng mẹ;… |
1,0 |
