ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc phần văn bản sau và trả lời câu hỏi: Bóng râm bóng nắng
Con đê dài hun hút như cuộc đời. Ngày về thăm ngoại, trời chợt nắng, chợt râm. Mẹ bảo:
– Nhà ngoại ở cuối con đê.
Trên đê chỉ có mẹ, có con.
Lúc nắng, mẹ kéo tay con:
– Đi nhanh lên, kẻo nắng vỡ đầu ra.
Con cố.
Lúc râm, con đi chậm, mẹ mắng:
– Đang lúc mát trời, đi nhanh lên, kẻo nắng đến bây giờ.
Con ngỡ ngàng: sao nắng, râm đều phải vội?
Trời vẫn nắng, vẫn râm …
… Mộ mẹ cỏ xanh, con mới hiểu: đời, lúc nào cũng phải nhanh lên!
(Theo vinhvien.edu.vn)
Câu 1. Đặt nhan đề cho văn bản trên.(1,0 điểm)
Câu 2. “… Mộ mẹ cỏ xanh, con mới hiểu: đời, lúc nào cũng phải nhanh lên!” Xác định biện pháp tu từ và hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng biện pháp đó trong câu văn trên. (1,0 điểm)
Câu 3. Ý nghĩa của hình ảnh bóng nắng và bóng râm trong câu chuyện trên? (2,0 điểm)
Câu 4. Thông điệp sâu sắc nhất mà anh chị rút ra từ văn bản là gì? (2,0 điểm)
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1: Đặt nhan đề cho văn bản trên.
- Nhan đề có thể đặt: “Bóng râm, bóng nắng”.
- Giải thích: Nhan đề này làm nổi bật chủ đề của bài viết, đó là cuộc sống với những khó khăn và thuận lợi, với những thách thức và cơ hội, giống như bóng nắng và bóng râm trên con đường đời.
Câu 2: “… Mộ mẹ cỏ xanh, con mới hiểu: đời, lúc nào cũng phải nhanh lên!” Xác định biện pháp tu từ và hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng biện pháp đó trong câu văn trên.
Biện pháp tu từ: Ẩn dụ.
- Giải thích: “Mộ mẹ cỏ xanh” không chỉ là hình ảnh mô tả cảnh vật mà còn tượng trưng cho sự mất mát, nỗi đau của con người khi mất đi người thân yêu. Mộ mẹ tượng trưng cho sự chia ly, không thể quay lại, là hình ảnh khiến nhân vật trữ tình nhận ra thông điệp sâu sắc về cuộc sống.
Hiệu quả nghệ thuật:
- Tăng giá trị biểu cảm: Hình ảnh ẩn dụ này khiến câu văn trở nên xúc động, đồng thời khắc sâu vào tâm trí người đọc sự quý giá của thời gian và sự trân trọng những người thân yêu khi còn bên cạnh.
- Khơi gợi suy ngẫm: Nhắc nhở con người phải sống vội vàng hơn, biết trân trọng từng khoảnh khắc khi còn có thể, nhất là với những người yêu thương.
Câu 3: Ý nghĩa của hình ảnh bóng nắng và bóng râm trong câu chuyện trên?
- Bóng nắng: Tượng trưng cho những khó khăn, thử thách, vất vả mà con người phải đối mặt trong cuộc sống. Giống như nắng nóng, những thử thách này có thể khiến con người cảm thấy mệt mỏi, đuối sức.
- Bóng râm: Tượng trưng cho những cơ hội, thuận lợi, thành công trong cuộc sống. Giống như bóng râm mang lại sự mát mẻ, thoải mái, những thời điểm này giúp con người cảm thấy nhẹ nhõm, dễ chịu hơn.
- Ý nghĩa tổng quát: Cuộc đời là sự kết hợp giữa những lúc “nắng” (khó khăn) và “râm” (thuận lợi). Con người cần phải trải qua cả hai, biết cách đối mặt với khó khăn, tận dụng cơ hội để hoàn thiện bản thân và đi qua con đường đời đầy thử thách.
Câu 4: Thông điệp sâu sắc nhất mà anh/chị rút ra từ văn bản là gì?
- Thông điệp: Cuộc sống luôn có sự kết hợp giữa những thời điểm khó khăn và thuận lợi, vì vậy ta phải luôn nỗ lực vượt qua những “bóng nắng” và tận dụng những “bóng râm” để hoàn thành con đường đời của mình.
- Bài học: Cần phải biết sống nhanh, nỗ lực hết mình trong mọi hoàn cảnh. Đồng thời, phải trân trọng những người thân yêu trong cuộc đời khi họ còn hiện hữu, vì chúng ta không thể biết trước được điều gì trong cuộc sống.