ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn trích sau: Bay xuyên nhưng tầng mây (Hà Nhân)
(1) Khi còn trẻ, mẹ cho em một trái tim ấm, cha cho em ngọn lửa nhiệt tình học hỏi, khám phá. Thân nhiệt em cao nên em dám phong phanh để thêm trải nghiệm, thêm cảm thông. Sợ hãi sốt cao không bằng sợ hãi nguội lạnh. Sợ thiêu đốt không bằng sợ leo lét lớn lên, sớm là đốm lửa tàn khi thân nhiệt sinh học vẫn “ổn định 37 độ”. Vẫn sống, vẫn ăn, vẫn thở mà chẳng còn xao động vui buồn trước đời, lạnh lùng vô cảm như chưa từng có lửa trên thế gian này.
(2) Loài người giữ ngọn lửa đi qua hàng triệu năm để sưởi ấm và làm nên bước chuyển vĩ đại của tiến hóa. Đẩy lùi đêm đen, bóng tối. Xếp những u tối vào quá vãng. Riêng em hãy giữ ngọn lửa ấm trong tim mình. Riêng em hãy giữ ngọn lửa sáng trong đầu mình.
(Trích Bay xuyên nhưng tầng mây, Hà Nhân, NXB Văn học, 2016,tr.116)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Đoạn trích trên mang đặc trưng của kiểu văn bản nào?
Câu 2. Theo tác giả, khi em còn trẻ, cha mẹ cho em những gì?
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ở hình ảnh ngọn lửa trong câu văn in đậm?
Câu 4. Em có đồng tình với nhận định của tác giả Loài người giữ ngọn lửa đi qua hàng triệu năm để sưởi ấm và làm nên bước chuyển vĩ đại của tiến hóa? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1: Đoạn trích trên mang đặc trưng của kiểu văn bản nào?
Phương thức biểu đạt: Nghị luận.
Giải thích: Đoạn trích thể hiện những luận điểm và quan điểm của tác giả về vai trò và ý nghĩa của “ngọn lửa” trong cuộc sống con người, mang tính chất lý giải và thuyết phục, đặc trưng của văn bản nghị luận.
Câu 2: Theo tác giả, khi em còn trẻ, cha mẹ cho em những gì?
Mẹ cho em: Một trái tim ấm.
Cha cho em: Ngọn lửa nhiệt tình học hỏi, khám phá.
Giải thích: Mẹ mang đến sự ấm áp tình cảm, sự che chở, trong khi cha trao cho em niềm đam mê, khát vọng và nhiệt huyết trong cuộc sống.
Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ở hình ảnh ngọn lửa trong câu văn in đậm?
Biện pháp tu từ: Ẩn dụ.
Hình ảnh ngọn lửa: Là một biểu tượng gợi lên sự ấm áp, năng lượng, và sức mạnh tinh thần.
Tác dụng:
- Gợi hình: Ngọn lửa tượng trưng cho sự sống động, nhiệt huyết, không ngừng bùng cháy và làm ấm.
- Gợi cảm: Ngọn lửa mang lại cảm giác tươi mới, đầy sức sống, đồng thời cũng thể hiện những cảm xúc, niềm tin của con người trong hành trình sống.
- Thái độ động viên: Tác giả muốn khuyến khích người đọc giữ ngọn lửa trong tâm hồn, tiếp tục nỗ lực và duy trì sự nhiệt huyết trong cuộc sống.
Câu 4: Em có đồng tình với nhận định của tác giả “Loài người giữ ngọn lửa đi qua hàng triệu năm để sưởi ấm và làm nên bước chuyển vĩ đại của tiến hóa”? Vì sao?
Đồng tình:
- Lý giải: Ngọn lửa không chỉ là công cụ vật chất mà còn là biểu tượng của sự phát triển, văn minh và tiến bộ của loài người. Từ lúc phát hiện ra lửa, loài người đã có thể sưởi ấm, chế biến thức ăn, bảo vệ mình, từ đó đẩy mạnh sự phát triển về thể chất, tinh thần, và trí tuệ.
- Bước chuyển vĩ đại: Lửa chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp loài người bước ra khỏi mông muội, tiến tới văn minh. Nó không chỉ giúp vượt qua khó khăn vật chất mà còn giúp con người phát triển tư duy, sáng tạo, đóng vai trò chủ chốt trong quá trình tiến hóa của loài người.
Không đồng tình:
- Lý giải: Mặc dù ngọn lửa là một yếu tố quan trọng, nhưng không phải là yếu tố duy nhất. Còn có những yếu tố khác như lao động, ngôn ngữ, kỹ thuật, và giao tiếp xã hội mới thực sự tạo nên bước chuyển vĩ đại trong sự tiến hóa của con người. Ngọn lửa chỉ là một phần của tổng thể sự phát triển.