Thi tốt nghiệp

Gợi ý đáp án đọc hiểu trích đoạn truyện Một đám cưới của Nam Cao

Đọc đoạn trích: […] Rồi ông ngồi lử thử. Bởi vì ông buồn lắm. Chỉ lát nữa là người ta rước Dần đi. Ðêm hôm nay, chỉ còn mình ông với hai đứa trẻ con. Nhà sẽ vắng ngắt vắng ngơ, chẳng khác gì ngày vợ ông mới chết đi. Rồi chỉ mươi bữa, nửa tháng là ông đã phải bỏ nốt hai đứa con trai để ngược… Chao ôi! Buồn biết mấy? … Ông đờ đẫn cả người. Ông nghĩ bụng rằng: giá Dần không phải về nhà người ta, thì có lẽ chẳng đời nào ông phải lên rừng; ông cứ ở nhà với ba con, bố con đùm bọc lấy nhau, bây giờ bỏ lại hai đứa bé mà đi, ông thương chúng nó quá… A thì ra ông phải đi nơi khác làm ăn, chẳng phải vì cớ gì khác mà chỉ vì Dần phải đi lấy chồng, Dần đi lấy chồng, không ai trông coi vườn đất, nhà cửa, con cái cho ông nữa… Ông buồn quá. Ông đáp lại những câu rất dài dòng của bà thông gia bằng những câu ngắn ngủn. Bà thông gia, trái lại nhiều lời lắm. Bà vui vẻ. Bà nói luôn. Bởi tài ăn nói của người ta, một đời mới có dịp dùng đến độ vài lần. Bà thì chỉ một lần thôi, bởi vì bà có mỗi một mống con trai. Lấy một con vợ cho con, có dễ đâu? Nhất là mình lại không có nhiều tiền. Công việc phải qua mấy mươi nấc, mấy mươi cầu. Chưa cưới được vợ về cho con, thì còn là đi lại mỏi chân, van ông lạy bà sái hàm răng… Công việc của bà, mười phần xong đến chín phần rồi. Còn một tý chút nữa mà thôi. Tội gì không ngọt ngào với người ta cho yên ổn cả. Người ta gả con gái, đã chẳng được gì thì cũng phải được lời nói mát lòng, mát ruột cho hả dạ… Đến tối, đám cưới mới ra đi. Vẻn vẹn có sáu người, cả nhà gái nhà trai. Ông bố vợ đã tưởng không đi. Nhưng bà mẹ chồng cố mời. Vả lại nếu ông không đi, thì hai đứa bé cũng không thể đi mà Dần thì đang khóc. Nếu chỉ có mình nó ra đi thì có lẽ nó cũng không chịu nổi. Ông đành kéo mấy cành rào lấp ngõ rồi đi vậy. Dần không chịu mặc cái áo dài của bà mẹ chồng đưa, thành thử lại chính bà khoác cái áo ấy trên vai. Dần mặc những áo vải ngày thường nghĩa là một cái quần sồng cộc xẫng và đụp những miếng vá thật to, một cái áo cánh nâu bạc phếch và cũng vá nhiều chỗ lắm, một bên tay rách quá, đã xé cụt gần đến nách. Nó sụt sịt khóc, đi bên cạnh mẹ chồng. Chú rể dắt đứa em lớn của Dần. Còn thằng bé thì ông bố cõng. Cả bọn đi lủi thủi trong sương lạnh và bóng tối như một gia đình xẩm lẳng lặng dắt díu nhau đi tìm chỗ ngủ…” (Trích truyện ngắn “Một đám cưới”, in trong cuốn “Nam Cao – Tác phẩm, tập 1”, NXB Văn học, Hà Nội 1977)

Nam Cao – Một đám cưới, in trong “Nam Cao – Tác phẩm, tập 1”, NXB Văn học, Hà Nội, 1977
Tác giả – Tác phẩm
**Nam Cao (1917–1951)** là một trong những cây bút hiện thực xuất sắc của văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945. Ông có khả năng miêu tả tâm lý nhân vật sâu sắc, phản ánh chân thực đời sống người nông dân và trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng.
**Tác phẩm “Một đám cưới”** (1944) thuộc mảng đề tài người nông dân nghèo khổ, thể hiện cái nhìn nhân đạo của nhà văn với những phận người khốn cùng trong xã hội cũ.

Gợi ý đáp án đọc hiểu văn bản “Một đám cưới”

Câu 1. Xác định ngôi kể được tác giả lựa chọn sử dụng trong đoạn trích
Ngôi kể: ngôi thứ ba.
→ Người kể ẩn mình, giúp câu chuyện khách quan nhưng vẫn gợi đồng cảm sâu sắc.
**Hướng dẫn chấm:**
– Nêu đúng: 0,5 điểm
– Sai hoặc không nêu: 0 điểm
Câu 2. Chỉ ra những chi tiết nói về thời điểm diễn ra “đám cưới nghèo” được tác giả nhắc đến trong đoạn trích
Chi tiết:
– “Đến tối, đám cưới mới ra đi.”
– “Cả bọn đi lủi thủi trong sương lạnh và bóng tối như một gia đình xẩm lẳng lặng dắt díu nhau đi tìm chỗ ngủ.”
→ Gợi không khí lạnh lẽo, tối tăm, buồn thảm của một đám cưới nghèo.
**Hướng dẫn chấm:**
– Đủ 2 chi tiết: 0,5 điểm
– 1 chi tiết: 0,25 điểm
Câu 3. Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nghịch ngữ trong câu: 'Vẻn vẹn có sáu người, cả nhà gái nhà trai'
– Biện pháp: **Nghịch ngữ** (sự đối lập nghĩa giữa “vẻn vẹn” và “cả nhà gái nhà trai”).
– Hiệu quả:
+ Tạo ấn tượng mạnh về sự ít ỏi, thê lương của một đám cưới vốn phải đông vui.
+ Lột tả số phận tội nghiệp, cơ cực của người dân nghèo trong xã hội cũ.
**Hướng dẫn chấm:**
– Nêu đúng biện pháp: 0,25 điểm
– Phân tích được hiệu quả: 0,75 điểm
Câu 4. Nhận xét về ngôn ngữ trần thuật trong đoạn văn
– Đoạn văn được kể bằng **lời nửa trực tiếp**, xen giữa lời kể khách quan và lời nhập vai của tác giả.
– Ngôn ngữ giản dị, chân thật nhưng thấm đẫm cảm xúc.
– Tác giả hóa thân vào nhân vật để diễn tả tiếng lòng đau đớn của người cha nghèo tội nghiệp.
**Hướng dẫn chấm:**
– Đủ ý: 1,0 điểm
– 2/3 ý: 0,75 điểm
– 1/2 ý: 0,5 điểm
Câu 5. Cảm nhận của anh/chị về tình cảnh người nông dân trong những năm trước Cách mạng tháng Tám 1945 được diễn tả trong đoạn trích
– Tình cảnh người nông dân trước Cách mạng tháng Tám: cơ cực, nghèo khổ, bế tắc trong xã hội thực dân nửa phong kiến.
– Không khí đám cưới nghèo nàn, buồn tẻ phản ánh bi kịch của những kiếp người bị đói nghèo đè nặng.
– Qua đó, nhà văn Nam Cao bày tỏ tấm lòng nhân đạo, xót thương sâu sắc với người dân cùng khổ.
**Hướng dẫn chấm:**
– Đủ ý: 1,0 điểm
– 2/3 ý: 0,75 điểm
– 1/2 ý: 0,5 điểm
– Sơ lược: 0,25 điểm
Tổng kết
**Nội dung:**
Đoạn trích khắc họa chân thực cuộc sống nghèo đói, tăm tối của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, qua hình ảnh “đám cưới” thê lương.
**Nghệ thuật:**
– Miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế.
– Sử dụng ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi cảm xúc.
– Kết hợp giọng kể khách quan với lời nửa trực tiếp để biểu hiện nội tâm.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Vì sao Nam Cao chọn hình ảnh 'đám cưới' để phản ánh hiện thực?
Bởi đám cưới vốn là dịp vui, nhưng dưới ngòi bút của Nam Cao lại trở thành bi kịch — nhằm tố cáo xã hội bất công khiến niềm vui con người bị bóp nghẹt trong nghèo đói.
2. Nhân vật 'ông bố Dần' gợi lên điều gì trong lòng người đọc?
Gợi nỗi thương cảm sâu sắc cho số phận người cha nghèo, yêu con nhưng bất lực trước hoàn cảnh, tiêu biểu cho người nông dân lam lũ trước Cách mạng.
3. Cụm từ 'gia đình xẩm lẳng lặng dắt díu nhau đi tìm chỗ ngủ' có ý nghĩa biểu tượng gì?
Biểu tượng cho thân phận cơ cực, bấp bênh của người dân nghèo; họ như bị đẩy ra bên lề xã hội, sống lay lắt trong đói nghèo và bóng tối.
4. Thông điệp nhân đạo của truyện ngắn 'Một đám cưới' là gì?
Nam Cao gửi gắm niềm thương cảm và trân trọng với con người lao động; ông lên án xã hội cũ đã làm mất đi niềm vui, phẩm giá và hạnh phúc của họ.
5. Đặc điểm phong cách nghệ thuật Nam Cao thể hiện qua đoạn trích là gì?
– Hiện thực sâu sắc, nhân đạo cảm động.
– Miêu tả nội tâm tinh tế.
– Lời văn giản dị, chân thực mà ám ảnh.
– Tư tưởng: thương người và khát vọng đổi thay xã hội.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *