Tìm hiểu về tác phẩm
Tác phẩm: Nuôi dưỡng tâm hồn nơi chính bạn
- Thể loại: Văn bản nghị luận – kỹ năng sống, có yếu tố văn chương.
- Nguồn trích: Website kỹ năng sống http://www.kynang.edu.vn – một trang chuyên chia sẻ các bài viết rèn luyện kỹ năng mềm, kỹ năng sống, truyền cảm hứng.
Đọc hiểu văn bản Nuôi dưỡng tâm hồn nơi chính bạn
(1) Cuộc sống quanh ta có biết bao nhiêu điều tốt đẹp đáng quý và cần trân trọng. Chỉ cần ta biết khéo léo nhận ra và chọn lọc, chúng ta không hề thiếu thốn những hạt giống tốt đẹp để gieo trồng. Mặt khác, trong cuộc sống cũng đầy rẫy những cỏ dại xấu xa. Chỉ cần ta sống buông trôi, thiếu hiểu biết, cuộc đời ta sẽ phải trả giá bằng những u ám, tối tăm kéo dài.
(2) Một tâm hồn tươi đẹp đầy hoa thơm trái quý, hay tiêu điều hoang vắng với cỏ dại lan tràn… Điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào nhận thức và nỗ lực của chính chúng ta, không phụ thuộc vào bất kỳ ai khác.
(3) Nuôi dưỡng tâm hồn cũng quan trọng, cần thiết không kém gì việc nuôi dưỡng thể xác, nhưng chúng ta rất thường lãng quên không chú ý đến việc này. Chúng ta đôi khi bỏ mặc tâm hồn mình khô cằn hoặc mọc đầy cỏ dại. Nếu ý thức được điều này và bắt đầu chăm sóc gieo trồng những hạt giống tốt lành, chắc chắn bạn sẽ có được một cuộc sống tươi vui và hạnh phúc hơn nhiều.
(Theo, http://www.kynang.edu.vn/)
Câu 1. Anh/chị hiểu như thế nào về đoạn (2): Một tâm hồn tươi đẹp đầy hoa thơm trái quý, hay tiêu điều hoang vắng với cỏ dại lan tràn… Điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào nhận thức và nỗ lực của chính chúng ta, không phụ thuộc vào bất kỳ ai khác ?
Câu 2. Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn (1)
Câu 3. Việc nuôi dưỡng tâm hồn có ý nghĩa như thế nào đối với con người?
Câu 4. Thông điệp mà anh/chị tâm đắc nhất qua văn bản là gì? Nêu rõ lí do chọn thông điệp đó.
Hướng dẫn giải chi tiết
Câu 1.
“Một tâm hồn tươi đẹp đầy hoa thơm trái quý, hay tiêu điều hoang vắng với cỏ dại lan tràn… Điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào nhận thức và nỗ lực của chính chúng ta, không phụ thuộc vào bất kỳ ai khác” có thể hiểu là mỗi chúng ta, để có thể có được một tâm hồn đẹp hay một tâm hồn buồn rầu, u ám, tất cả đều phụ thuộc vào chính sự lựa chon và quyết định của bản thân chứ không phải do sự tác động nào từ bên ngoài hay cá nhân nào khác. Đây cũng là thông điệp cho con người cần tự giác, chủ động không ngừng nỗ lực làm đẹp đời sống tâm hồn và đừng nên mong chờ vào người khác.
Câu 2.
Trong đoạn văn 1, tác giả đã sử dụng hiệu quả hình ảnh ẩn dụ kết hợp: “hạt giống tốt đẹp”- biểu tượng cho những giá trị, hành động, việc làm đúng, đắn đối lập với “cỏ dại xấu xa” là những điều sai trái, có tác hại to lớn. Hai hình ảnh này không chỉ làm tăng tính gợi hình, gợi cảm cho văn bản mà còn góp phần xác định rõ ràng về phải trái, đúng sai trong cuộc sống để từ đó giúp con người có sự lựa chọn và cách sống đúng đắn.
Câu 3.
Nuôi dưỡng tâm hồn là việc làm có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Điều đó giúp cho chúng ta xây dựng và hoàn thiện nhân cách cao đẹp cho bản thân, hướng chúng ta đến với những điều thiện, điều tốt trong cuộc sống, đồng thời tránh xa những điều xấu điều ác vẫn lẩn trốn đâu đó trong xã hội. Biết cách nuôi dưỡng tâm hồn mình, ta còn có khả năng cảm nhận, nhận ra được những giá trị tuy nhỏ bé, giản dị nhưng có ý nghĩa tích cực với tâm hồn mình, để từ đó ta sẽ tự tin, yêu đời hơn. Đặc biệt, cá nhân có tâm hồn, cốt cách đẹp cũng sẽ tạo nên một tập thể, cộng đồng, một xã hội văn minh, tốt đẹp.
Câu 4.
Văn bản trên đã đem đến cho tôi một thông điệp, bài học sâu sắc rằng con người chúng ta phải tự giác và không ngừng nỗ lực để tạo nên một tâm hồn đẹp, xây dựng một cuộc sống tốt đẹp. Đó là bởi cuộc sống luôn không ngừng vận động, không ngừng biến đổi, bản thân trong sự vận động ấy vừa tồn tại những điều tốt đẹp, đáng quý cần trân trọng, cũng vừa đầy rẫy những “cỏ dại xấu xa”, nếu chúng ta biết xây dựng một tâm hồn, cách sống đẹp, ta sẽ bắt gặp và nhận ra những giá trị tuy nhỏ bé, bình dị nhưng là giá trị sống đích thực của bản thân, đem đến cho ta niềm vui, hạnh phúc. Trái lại, nếu ta cứ loay hoay, quẩn quanh, thậm chí trông chờ vào người khác, ta sẽ đánh mất đi những giá trị đích thực kia, sẽ vướng vào những cái xấu, cái ác, cái tha hóa.
Các câu hỏi mở rộng từ tác phẩm
Câu hỏi đọc hiểu mở rộng (dưới dạng trắc nghiệm – tự luận ngắn)
Câu 1. Tìm và phân tích một hình ảnh ẩn dụ khác trong văn bản, ngoài “hạt giống tốt đẹp” và “cỏ dại xấu xa”.
Câu 2. Theo anh/chị, vì sao con người thường “lãng quên không chú ý” đến việc nuôi dưỡng tâm hồn?
Câu 3. Văn bản sử dụng giọng điệu và ngôn ngữ như thế nào để truyền tải thông điệp?
Câu 4. Nếu ví tâm hồn như một khu vườn, bạn sẽ làm gì mỗi ngày để khu vườn ấy luôn tươi đẹp?
Câu hỏi nghị luận xã hội (viết đoạn văn, bài văn ngắn)
Câu 1. Viết đoạn văn (200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của việc nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại hiện nay.
Câu 2. Trong thời đại mạng xã hội phát triển, con người có thể đánh mất tâm hồn mình theo cách nào? Làm sao để giữ gìn?
Câu 3. Từ văn bản đã học, anh/chị hãy bàn luận về mối liên hệ giữa tâm hồn đẹp và lối sống có trách nhiệm với cộng đồng.
Câu 4. Có người cho rằng: “Chỉ cần sống tử tế là đủ”. Qua văn bản, anh/chị có đồng tình với quan điểm này không? Vì sao?
