Tìm hiểu bài thơ Tiếng trống trường trước khi làm bài đọc hiểu
Giới thiệu tác giả
Chữ Văn Long là một nhà thơ đương đại, có nhiều sáng tác giàu cảm xúc về tuổi học trò, quê hương và tình người. Thơ ông thường mang giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, gợi nhớ những kỷ niệm thân thương trong cuộc sống, đặc biệt là những năm tháng cắp sách đến trường.
Giới thiệu bài thơ
Tiếng trống trường là một bài thơ tự do, giàu chất biểu cảm, thể hiện nỗi nhớ da diết về tuổi học trò, bạn bè, thầy cô và những kỷ niệm xưa cũ. Hình ảnh tiếng trống trường trở thành biểu tượng của thời gian, ký ức và tình thầy trò thiêng liêng.
Nội dung
- Thể thơ: Tự do, linh hoạt, giàu cảm xúc.
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm.
- Biện pháp tu từ nổi bật: Điệp cấu trúc (ở các dòng thơ in hoa).
- Cảm xúc chủ đạo: Nỗi nhớ tuổi học trò và khát khao được sống lại thời tươi đẹp ấy.
- Hình ảnh “tiếng trống trường” tượng trưng cho ký ức, sự trưởng thành và công lao của thầy cô.
- Hai dòng thơ “Làm tóc thầy từng sợi bạc rưng rưng” thể hiện sự tri ân và day dứt muộn màng.
- Bài thơ khơi gợi những kỷ niệm thân thương: bạn bè, thầy cô, những bữa cơm chung, tiếng cười rộn rã.
- Tâm trạng nhân vật trữ tình: Nhớ nhung, khát khao, xúc động trước những gì đã qua.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Tiếng trống trường (Chữ Văn Long)
Đọc bài thơ sau:
(1) “Có cả cuộc đời rồi bỗng nhớ
Những đoạn đường xa lắc tuổi thơ đi
Bàn chân nhỏ băng qua đồng, qua ruộng
Tiếng trống trường giục giã những mùa thi.
(2) Vừa mới đấy đã bao năm cách biệt
Bạn bè ơi giờ ở những nơi đâu
Nghe tiếng trống sao chẳng về tụ lại
Trước sân trường ríu rít nắm tay nhau.
(3) SAO CHẲNG THỂ MỘT LẦN NHƯ THẾ NỮA?
Ngồi chung bàn chung ghế như xưa
Lại hồi hộp ngó bảng đen phấn trắng
Cho mắt nhìn thắm lại chút ngây thơ.
(4) SAO CHƯA ĐẾN TÌM NHAU BÈ BẠN?
Bao năm ròng trọ học thổi cơm chung
Hãy ngồi lại thêm một lần so đũa
Nghe tiếng cười trai gái rộn quanh mâm.
(5) SAO KHÔNG THỂ CÙNG VỀ THĂM THẦY CŨ?
Ôi cái trống da trâu thay bọc lại bao lần
Giờ mới biết từng hồi trống ấy
Làm tóc thầy từng sợi bạc rưng rưng
(6) Có cả cuộc đời rồi sẽ nhớ
Những đoạn đường xa lắc tuổi thơ đi.”
(Tiếng trống trường – Chữ Văn Long)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm)
- Tự do
- Bảy chữ
- Tám chữ
- Lục bát
Câu 2. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ là gì? (0,5 điểm)
- Tự sự
- Biểu cảm
- Nghị luận
- Thuyết minh
Câu 3. Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong những dòng thơ viết in hoa? (0,5 điểm)
- Ẩn dụ
- Nhân hóa
- Điệp cấu trúc
- So sánh
Câu 4. Câu thơ nào sau đây nói về sự trôi chảy của thời gian? (0,5 điểm)
- Tiếng trống trường giục giã những mùa thi.
- Trước sân trường ríu rít nắm tay nhau.
- Cho mắt nhìn thắm lại chút ngây thơ.
- Nghe tiếng cười trai gái rộn quanh mâm.
Câu 5. Dòng nào dưới đây diễn tả đúng tâm trạng của nhân vật trữ tình trong khổ (1) và khổ (2)? (0,5 điểm)
- Nỗi nhớ về thầy cô và trường lớp
- Nỗi nhớ về tuổi thơ
- Nỗi nhớ về tuổi học trò và bạn bè thời cắp sách
- Nỗi nhớ về mối tình thuở học trò
Câu 6. Dòng nào dưới đây diễn tả đúng tâm trạng của nhân vật trữ tình trong khổ (3), (4)? (0,5 điểm)
- Nỗi khát khao được sống lại những năm tháng của tuổi học trò
- Niềm vui mừng khi được thăm lại bạn cũ, trường xưa
- Nỗi buồn vì phải xa bạn bè, trường lớp
- Nỗi nhớ khôn nguôi về mối tình đầu
Câu 7. Dòng nào sau đây nói về cảm xúc chủ đạo của bài thơ? (0,5 điểm)
- Nỗi nhớ về người thầy giáo cũ
- Nỗi nhớ về những kỉ niệm tuổi thơ
- Nỗi nhớ về tuổi học trò và ước mong được sống lại thời tươi đẹp ấy
- Nỗi nhớ về bạn bè thời cắp sách
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:
Câu 8. Bạn hiểu thế nào về ý nghĩa của hai dòng thơ: “Giờ mới biết từng hồi trống ấy/ Làm tóc thầy từng sợi bạc rưng rưng”? (0,5 điểm)
Câu 9. Kỉ niệm nào trong bài thơ gây xúc động nhất đối với bạn? Vì sao? (1,0 điểm)
Câu 10. Theo bạn, điều gì là đáng nhớ nhất trong những năm tháng cắp sách tới trường? (Viết khoảng 5 – 7 dòng)
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 6,0 | |
| 1 | A | 0.5 | |
| 2 | B | 0.5 | |
| 3 | C | 0.5 | |
| 4 | A | 0.5 | |
| 5 | C | 0.5 | |
| 6 | A | 0.5 | |
| 7 | C | 0.5 | |
| 8 | Ý nghĩa của hai dòng thơ: “Giờ mới biết từng hồi trống ấy/ Làm tóc thầy từng sợi bạc rưng rưng”:
– Nhận ra sự vất vả, cực nhọc, nhận ra công lao của người thầy năm xưa đối với học trò. – Sự áy náy, day dứt vì đã không nhận ra điều đó sớm hơn. |
0.5 | |
| 9 | Học sinh tự do lựa chọn một kỉ niệm mà bản thân cho là gây xúc động nhất và có lý giải thuyết phục. Gợi ý: Kỉ niệm về bạn bè, về những giờ học, những bữa cơm chung, kỉ niệm về người thầy giáo cũ… | 1.0 | |
| 10 | Học sinh tự do trình bày điều mà bản thân cảm thấy đáng nhớ nhất trong những năm tháng cắp sách tới trường, miễn là nội dung đưa ra không lạc đề, xa đề, không vi phạm chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Gợi ý:
– Nhớ về thầy cô giáo – Nhớ về một tiết học – Nhớ về một người bạn v.v… |
1.0 |
