Thi học kì lớp 9

Gợi ý Đọc hiểu bài thơ Chỉ có thể là Mẹ

CHỈ CÓ THỂ LÀ MẸ

Nắng dần tắt trên con đường nhỏ

Dáng mẹ gầy giẹo giọ liêu xiêu

     Mẹ về để nấu cơm chiều

Chăm chồng đúng bữa thương yêu ấm lòng

 

Cả đời mẹ long đong vất vả

Cho chồng con quên cả thân mình

     Một đời mẹ đã hy sinh

Tuổi xuân phai nhạt nghĩa tình đượm sâu

 

Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng

Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn

     Rụng rồi thương lắm hàm răng

Lưng còng chân yếu ánh trăng cuối trời

Tình của mẹ sáng ngời dương thế

Lo cho con tấm bé đến già

     Nghĩa tình son sắt cùng cha

Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi

 

Con đi khắp chân trời góc bể

Ân tình nào sánh xuể mẹ yêu

     Nghĩa dày độ lượng bao nhiêu

Có trong người mẹ sớm chiều bao dung.

 

 

 

 

 

(Đặng Minh Mai, Chỉ có thể là mẹ, thivien.net)

Đặng Minh Mai – Chỉ có thể là mẹ, thivien.net
Tác giả – Tác phẩm
– Tác giả: Đặng Minh Mai, nhà thơ đương đại, có nhiều sáng tác về tình cảm gia đình, quê hương, con người Việt Nam.
– Tác phẩm: “Chỉ có thể là mẹ” là bài thơ cảm động viết về người mẹ Việt Nam hiền hậu, tần tảo, hi sinh và bao dung; được sáng tác theo thể thơ song thất lục bát.

Gợi ý đáp án đọc hiểu bài thơ “Chỉ có thể là mẹ”

Câu 1. Đặc điểm thể thơ song thất lục bát trong bốn dòng thơ đầu
Số tiếng trong mỗi dòng:
– Hai dòng đầu: 7 tiếng.
– Dòng 3: 6 tiếng, dòng 4: 8 tiếng.

Thanh điệu:
– Thể hiện quy luật bằng–trắc xen kẽ, mềm mại và cân đối.

Vần thơ:
– Vần lưng giữa các câu thất và vần cuối liên kết câu thất – lục – bát: *nhỏ – giọ*, *xiêu – chiều – yêu*.

Nhịp thơ:
– Thường ngắt 3/4 ở câu 7 tiếng; 2/2/2 hoặc 4/4 ở câu 6–8 tiếng.
→ Thể hiện nhịp điệu du dương, uyển chuyển, giàu cảm xúc.

Câu 2. Từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ và cảm nhận
Từ ngữ tiêu biểu:
– “Dáng gầy giọ liêu xiêu”, “nấu cơm chiều”, “chăm chồng đúng bữa”, “long đong vất vả”, “hy sinh”, “tuổi xuân phai nhạt”.

Cảm nhận:
– Người mẹ hiện lên với dáng vẻ gầy yếu, lam lũ nhưng giàu yêu thương.
– Mẹ là biểu tượng của đức hi sinh, tảo tần, gìn giữ hạnh phúc gia đình.
→ Mang vẻ đẹp bình dị, cao quý của người phụ nữ Việt Nam.

Câu 3. Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ trong hai dòng thơ: 'Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng / Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn'
– Biện pháp tu từ: Nhân hoá / Ẩn dụ (cả hai đều chấp nhận).
– Hiệu quả:
+ Hình ảnh “mưa nắng nhuộm tóc trắng”, “bụi gian nan đọng nếp nhăn” gợi sự tảo tần, lam lũ của mẹ.
+ Diễn tả thời gian và vất vả đã in hằn lên mái tóc, khuôn mặt mẹ.
+ Thể hiện lòng biết ơn, xót thương sâu sắc của người con.
Câu 4. Cách thể hiện tình yêu thương và biết ơn mẹ trong cuộc sống
– Quan tâm, chăm sóc sức khỏe cha mẹ mỗi ngày.
– Chia sẻ việc nhà, đỡ đần khi cha mẹ vất vả.
– Dành thời gian trò chuyện, lắng nghe cha mẹ.
– Cố gắng học tập, rèn luyện tốt để cha mẹ yên lòng.
– Thể hiện tình yêu thương bằng những hành động cụ thể, chân thành.
Tổng kết
– Nội dung: Bài thơ ca ngợi công lao to lớn và tình yêu thương bao la của mẹ – người phụ nữ hiền hậu, tảo tần, cả đời hi sinh vì chồng con.
– Nghệ thuật: Thể thơ song thất lục bát, hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi, giọng điệu thiết tha, chân thành.

Câu hỏi thường gặp về bài thơ “Chỉ có thể là mẹ”

1. Bài thơ 'Chỉ có thể là mẹ' thuộc thể thơ nào?
Bài thơ được viết theo thể  song thất lục bát – một thể thơ truyền thống giàu nhạc điệu và cảm xúc.
2. Hình ảnh người mẹ trong bài thơ gợi cho em cảm xúc gì?
Gợi sự xúc động, biết ơn, cảm phục trước tấm lòng hi sinh và tình yêu thương vô bờ của người mẹ Việt Nam.
3. Hình ảnh 'ánh trăng cuối trời' trong bài mang ý nghĩa gì?
Là hình ảnh ẩn dụ cho tuổi già của mẹ, biểu tượng cho sự hiền từ, nhân hậu và ánh sáng của tình yêu thương dù cuộc đời đã xế chiều.
4. Vì sao tác giả đặt nhan đề 'Chỉ có thể là mẹ'?
Nhan đề khẳng định: chỉ có mẹ mới có tình yêu thương bao la, hi sinh thầm lặng, sự bao dung và nhân hậu vô điều kiện.
5. Bài học rút ra cho người con trong cuộc sống hôm nay là gì?
Hãy yêu thương, trân trọng, quan tâm cha mẹ từ những điều giản dị mỗi ngày, bởi tình mẹ là vô giá và không gì có thể thay thế.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *