ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
BÀI THƠ QUÊ HƯƠNG
| […]Quê hương tôi có cây bầu cây nhị Tiếng đàn kêu tích tịch tình tang… Có cô Tấm náu mình trong quả thị, Có người em may túi đúng ba gang. Quê hương tôi có ca dao tục ngữ, Con chim nhỏ cũng đau hồn nước mất “Cuốc cuốc” kêu nhỏ máu những đêm vàng, Chân ngựa đá cũng dính bùn trận mạc |
Quê hương tôi có bà Trưng, bà Triệu Cưỡi đầu voi, dấy nghĩa, trả thù chung. Ông Lê Lợi đã trường kỳ kháng chiến,Hưng Đạo vương đã mở hội Diên Hồng.
Quê hương tôi có múa xoè, hát đúm, (Trích Bài thơ quê hương –Nguyễn Bính, Nguyễn Bính thơ và đời, NXB Văn học Hà Nội, trang 134-135) |
Ghi chú: Nguyễn Bính (1918 – 1966) tên thật là Nguyễn Trọng Bính, sinh tại thôn Thiện Vịnh, xã Đồng Đội (nay là xã Cộng Hòa), huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông mồ côi mẹ từ nhỏ, bắt đầu làm thơ từ năm 13 tuổi. Nguyễn Bính được coi là nhà thơ của làng quê Việt Nam với những bài thơ mang sắc thái dân dã, mộc mạc. Ông tham gia kháng chiến chống Pháp tại Nam Bộ, tập kết ra Bắc năm 1954, làm việc tại Hội văn nghệ Việt Nam. Tác phẩm Bài thơ quê hương được Nguyễn Bính sáng tác vào dịp Tết Bính Ngọ,1966.
Thực hiện những yêu cầu sau:
Câu 1. Văn bản trên được viết theo thể thơ gì?
Câu 2. Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản trên.
Câu 3. Những người nữ anh hùng nào đã được nhà thơ nhắc đến trong khổ thơ sau:
Quê hương tôi có bà Trưng, bà Triệu
Cưỡi đầu voi, dấy nghĩa, trả thù chung.
Ông Lê Lợi đã trường kỳ kháng chiến,
Hưng Đạo vương đã mở hội Diên Hồng.
Câu 4. Anh/Chị hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong khổ thơ sau:
Quê hương tôi có múa xoè, hát đúm,
Có hội xuân liên tiếp những đêm chèo
Có Nguyễn Trãi, có Bình Ngô đại cáo
Có Nguyễn Du và có một Truyện Kiều.
Câu 5. Khổ thơ sau giúp em hiểu gì về tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lăng?
Con chim nhỏ cũng đau hồn nước mất
“Cuốc cuốc” kêu nhỏ máu những đêm vàng,
Chân ngựa đá cũng dính bùn trận mạc
Theo người đi cứu nước chống xâm lăng.
Câu 6. Em có nhận xét gì về tình cảm của tác giả đối với quê hương trong đoạn thơ trên?
Câu 7. Nêu thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong đoạn thơ.
Câu 8. Qua đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 6-7 dòng) trình bày trách nhiệm của bản thân đối với quê hương, đất nước.
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 6.0 | |
|
|
1 | Thể thơ: tự do | 0.5 |
| 2 | Nhân vật trữ tình: tôi | 0.5 | |
| 3 | Những người nữ anh hùng đã được nhà thơ nhắc đến trong khổ thơ:
– Bà Trưng – Bà Triệu |
0.5 | |
| 4 | – Liệt kê: Múa xoè, hát đúm, hội xuân liên tiếp những đêm chèo, Nguyễn Trãi, Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Du, Truyện Kiều.
– Làm nổi bật sự phong phú của những di sản tinh thần trên quê hương ta, nhấn mạnh tình cảm và niềm tự hào của tác giả đối với những di sản tinh thần của dân tộc. – Giúp cho câu thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu. |
1.0 | |
| 5 | Tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lăng.
Học sinh trình bày theo quan điểm của mình, đảm bảo phù hợp và logic. Gợi ý: – Khi đất nước bị xâm lăng thì nhiệm vụ không chỉ riêng ai mà toàn dân đồng lòng, đoàn kết xông pha ra trận mạc để dẹp quân thù. – Tinh thần quyết tâm cao độ đánh giặc ngoại xâm. |
1.0 | |
| 6 | Nhận xét về tình cảm của tác giả đối với quê hương.
Học sinh trình bày theo quan điểm của mình, đảm bảo phù hợp và logic. Gợi ý: yêu mến, trân trọng, tự hào về những vẻ đẹp, những truyền thống quý báu của dân tộc. |
1.0 | |
| 7 | Nêu thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong đoạn thơ.
Học sinh đưa ra ý kiến của bản thân, đảm bảo phù hợp và logic. Gợi ý: Hãy luôn trân trọng, yêu quý vẻ đẹp bình dị của quê hương mình. Những điều bình dị, mộc mạc ấy đã làm đẹp đời sống tâm hồn ta và giúp ta có thể sống, cống hiến. |
1.0 | |
| 8 | Viết một đoạn văn ngắn trình bày trách nhiệm của bản thân đối với quê hương, đất nước. (Đoạn văn khoảng 6-7 dòng).
Gợi ý: – Phát huy truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc. – Nỗ lực học tập, trau dồi bản thân, rèn luyện đạo đức, sống có ước mơ, hoài bão, mục tiêu và cố gắng vươn lên. Tích cực tham gia vào các hoạt động công ích, các hoạt động tình nguyện, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ người khác. |
0.5 |
