ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Một con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén và trưởng thành con bướm biết bay. Một hạt giống nằm sâu trong lòng đất để nảy mầm phải tự vươn thẳng lên xuyên qua tầng đất dày và trở thành cây cứng cáp. Con tằm nào được người ta cắt vỏ kén chui ra mãi mãi bò quẩn quanh cái kén mà không bao giờ thành loài bướm biết bay. Hạt giống nằm trên mặt đất dễ dàng nảy mầm nhưng sẽ bị bật gốc khi gặp cơn giông tố. Con người không thể chọn cho mình nơi sinh ra, nhưng có thể tự chọn cho mình một cách sống; rèn luyện cho mình khả năng chịu đựng và bản lĩnh ý chí qua thử thách, khó khăn, bất hạnh và cả thất bại. Thất bại, bất hạnh có thể là điều tuyệt vọng với người này nhưng có thể là may mắn với người khác- tùy vào cách chúng ta đón nhận bằng cách dũng cảm vượt qua hay tự thương thân trách phận mà gục ngã.
( Dẫn theo “Hạt giống tâm hồn” – Tập 1, Phần I)
Lựa chọn đáp án đúng từ câu 1 đến câu 6: (3,0 điểm)
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Nghị luận
D. Thuyết minh
Câu 2. Theo tác giả, để trở thành “con bướm biết bay” con tằm phải trải qua những thử thách gì?
A. Con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén.
B. Con tằm phải cuộn tròn trong kén của mình.
C. Con tằm phải nhờ người lôi ra.
D. Con tằm phải xuyên thủng cái kén.
Câu 3. Câu “Hạt giống nằm trên mặt đất dễ dàng nảy mầm nhưng sẽ bị bật gốc khi gặp cơn giông tố” sử dụng biện pháp tu từ nào?
A. Hoán dụ
B. Điệp ngữ
C. Ẩn dụ
D. Câu hỏi tu từ.
Câu 4. Theo văn bản “Con người không thể chọn cho mình nơi sinh ra, nhưng có thể tự chọn cho mình” điều gì?
A. Một cái nhìn đúng đắn.
C. Một cách sống
B. Một kết thúc tốt đẹp
D. Một lối sống
Câu 5. Câu “Một con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén và trưởng thành con bướm biết bay” là kiểu câu nào?
A. Câu nghi vấn
C. Câu cảm thán
B. Câu trần thuật
D. Câu cầu khiến
Câu 6. Nhận định “Thất bại có thể là điều tuyệt vọng với người này nhưng có thể may mắn với người khác – tùy vào cách chúng ta đón nhận bằng cách dũng cảm vượt qua hay tự thương thân trách phận mà gục ngã” gửi đến chúng ta bài học gì?
A. Cách ứng xử của mỗi người trước những điều may mắn.
B. Cách ứng xử của mỗi người trước khó khăn, thử thách.
C. Cách ứng xử của mỗi người trước hào quang của thành công.
D. Cách ứng xử của mỗi người trước những cơ hội lớn của cuộc đời.
* Thực hiện yêu cầu:
Câu 7. (1,5 điểm)
Phân tích giá trị biểu đạt của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong câu văn: “Hạt giống nằm trên mặt đất dễ dàng nảy mầm nhưng sẽ bị bật gốc khi gặp cơn giông tố”?
Câu 8. (1,5 điểm)
Thông điệp mà em tâm đắc nhất qua văn bản là gì? Nêu rõ lý do chọn thông điệp.
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Nghị luận
D. Thuyết minh
Câu 2. Theo tác giả, để trở thành “con bướm biết bay” con tằm phải trải qua những thử thách gì?
A. Con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén.
B. Con tằm phải cuộn tròn trong kén của mình.
C. Con tằm phải nhờ người lôi ra.
D. Con tằm phải xuyên thủng cái kén.
Câu 3. Câu “Hạt giống nằm trên mặt đất dễ dàng nảy mầm nhưng sẽ bị bật gốc khi gặp cơn giông tố” sử dụng biện pháp tu từ nào?
A. Hoán dụ
B. Điệp ngữ
C. Ẩn dụ
D. Câu hỏi tu từ.
Câu 4. Theo văn bản “Con người không thể chọn cho mình nơi sinh ra, nhưng có thể tự chọn cho mình” điều gì?
A. Một cái nhìn đúng đắn.
C. Một cách sống
B. Một kết thúc tốt đẹp
D. Một lối sống
Câu 5. Câu “Một con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén và trưởng thành con bướm biết bay” là kiểu câu nào?
A. Câu nghi vấn
C. Câu cảm thán
B. Câu trần thuật
D. Câu cầu khiến
Câu 6. Nhận định “Thất bại có thể là điều tuyệt vọng với người này nhưng có thể may mắn với người khác – tùy vào cách chúng ta đón nhận bằng cách dũng cảm vượt qua hay tự thương thân trách phận mà gục ngã” gửi đến chúng ta bài học gì?
A. Cách ứng xử của mỗi người trước những điều may mắn.
B. Cách ứng xử của mỗi người trước khó khăn, thử thách.
C. Cách ứng xử của mỗi người trước hào quang của thành công.
D. Cách ứng xử của mỗi người trước những cơ hội lớn của cuộc đời.
Câu 7.
- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ.
- Hình ảnh hạt giống, cây tượng trưng cho con người và sự phát triển trong cuộc đời.
- Cơn giông tố tượng trưng cho khó khăn, thử thách trong cuộc sống.
- Ý nghĩa: Dù có thuận lợi ban đầu, nếu không có sức chống chịu trước nghịch cảnh thì sự phát triển sẽ bị đổ vỡ.
- Thể hiện bài học về sự kiên cường, bền bỉ và sức mạnh nội tâm để vượt qua khó khăn.
Câu văn sử dụng biện pháp ẩn dụ rất tinh tế khi lấy hình ảnh hạt giống và cây cối để biểu tượng cho con người và cuộc sống. Hạt giống tượng trưng cho sự khởi đầu và tiềm năng phát triển, còn cơn giông tố là biểu tượng cho những khó khăn, thử thách mà mỗi người đều phải đối mặt. Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh rằng, dù thuận lợi lúc ban đầu là điều quan trọng, nhưng nếu không có sức mạnh nội tâm đủ lớn để kiên trì vượt qua những biến cố, thì sự phát triển đó rất dễ bị phá vỡ, thất bại. Ẩn dụ này giúp người đọc hiểu sâu sắc bài học về sự kiên cường, bản lĩnh và ý chí bền bỉ cần có để vươn lên trong cuộc sống.
Câu 8.
- Thông điệp: Cuộc sống đầy thử thách, cách ta đối mặt quyết định sự trưởng thành và thành công.
- Ý nghĩa: Khích lệ sự dũng cảm, kiên trì, tự lực vượt qua thất bại và đau thương.
- Không trông chờ sự giúp đỡ dễ dàng mà phải tự mình trải nghiệm và vượt qua.
- Giúp ta nhìn nhận lại bản thân và cách sống.
Thông điệp mà em tâm đắc nhất trong văn bản là cuộc sống luôn chứa đựng nhiều thử thách và khó khăn, nhưng chính cách chúng ta đối mặt và vượt qua những thử thách đó mới quyết định sự trưởng thành và thành công của bản thân. Văn bản truyền tải lời khuyên sâu sắc rằng mỗi người cần dũng cảm, kiên trì và tự lực trong hành trình của mình, không nên trông chờ vào sự giúp đỡ dễ dàng hay tránh né gian nan. Qua đó, ta được nhắc nhở về tầm quan trọng của ý chí và bản lĩnh để có thể vượt lên số phận, hoàn thiện chính mình và sống một cuộc đời ý nghĩa hơn.
