PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
(1) Trong khi Alan Phan cho rằng tuổi trẻ của chúng ta già nua thì tôi lại không nghĩ vậy, thậm chí là hoàn toàn ngược lại, tôi cho rằng, tuổi trẻ Việt Nam ta không già, mà là quá trẻ, trẻ tới mức không thể trưởng thành, không muốn trưởng thành và làm mọi cách để từ chối việc trưởng thành. Tuổi trẻ của chúng ta – tất nhiên không phải là tất cả – gần như dành trọn thời gian của mình chỉ để vui chơi, những thú vui phù phiếm, chỉ lo chuyện ăn cho ngon, mặc cho đẹp, mua sắm cho nhiều, thật nhiều đồ chơi càng tốt. Đồ chơi của tuổi trẻ thì thật tốn kém, xe cộ, điện thoại, đồ công nghệ, hàng hiệu…
(2) Tuổi trẻ của chúng ta không muốn và từ chối việc tự lập, muốn được sống trong gia đình êm ấm thật lâu, lâu mãi mãi. Việc tự lập tự nhiên trở nên sao quá khó khăn giống như một trận tử chiến vậy. Mọi người chắc chẳng lạ gì những hình ảnh: Những thanh thiếu niên được cha mẹ chăm nuôi như những đứa trẻ lên ba dù họ đã qua cái tuổi ấy vài chục năm rồi. Những thanh niên đợi ba mẹ cơm bưng nước rót, quần áo mang đến tay, xin việc cho tới chân và lo cho họ từ đôi vớ đến cái áo mưa mỗi khi ra đường.
(3) Những hình ảnh đó, sao mà đáng buồn. Tuổi trẻ của chúng ta cứ như những cây tầm gửi, sống bám vào gia đình, vào xã hội, chẳng chịu tạo ra giá trị gì, chẳng chịu tư duy, sáng tạo và sản xuất, chỉ thích ăn và chơi, hưởng thụ và được hầu hạ. Tuổi trẻ chúng ta sao không chỉ không trở thành đòn bẩy mà thậm chí còn đang trở thành gánh nặng cho gia đình, cho xã hội. Thử hỏi có đáng buồn không?
(4) Còn các bạn trẻ, nếu như các bạn muốn sống đúng với ý nghĩa của từ tuổi trẻ, thì trước tiên, các bạn phải học tính tự lập. Đừng tự hào vì được ba mẹ lo cho từng miếng ăn giấc ngủ, từng cái vớ, cái lược đến cái quần con. Đừng huênh hoang vì gia đình có điều kiện hơn người. Đừng tự đắc vì đã có sẵn một vị trí công việc được lo lót, vì một vài căn nhà, sổ tiết kiệm đứng sẵn tên…Tuổi trẻ của bạn phải ý nghĩa hơn những thứ đó. Giá trị thực sự của bản thân mỗi người là từ những gì chính họ tạo ra cho mình, cho đời. Hãy luôn tâm niệm điều đó!
(Trích “Khi tuổi trẻ bị đánh cắp”, Triết học đường phố, phituyet.com, 14/03/2016)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận của văn bản.
Câu 2. Trong văn bản, tác giả đã dùng dẫn chứng nào để làm sáng tỏ quan điểm “tuổi trẻ Việt Nam ta không già, mà là quá trẻ, trẻ tới mức không thể trưởng thành, không muốn trưởng thành và làm mọi cách để từ chối việc trưởng thành”?
Câu 3. Nêu hiệu quả của câu hỏi tu từ được sử dụng trọng đoạn văn (3).
Câu 4. Theo anh/chị, mục đích của tác giả khi viết văn bản trên là gì?
Câu 5. Từ quan niệm của tác giả về giá trị thực sự của bản thân mỗi người, anh (chị) rút ra những bài học gì cho bản thân?
Đáp án
Câu 1. Vấn đề nghị luận của văn bản:
→ Tuổi trẻ Việt Nam thiếu tinh thần tự lập, không chịu trưởng thành.
Câu 2. Dẫn chứng làm rõ quan điểm “tuổi trẻ quá trẻ, không muốn trưởng thành”:
→ Tác giả nêu:
- Nhiều bạn trẻ chỉ mải mê vui chơi, theo đuổi thú vui phù phiếm.
- Chỉ lo ăn ngon, mặc đẹp, mua sắm đồ chơi đắt tiền như xe cộ, điện thoại, hàng hiệu.
Câu 3. Hiệu quả của câu hỏi tu từ “Thử hỏi có đáng buồn không?” trong đoạn (3):
→
- Nhấn mạnh nỗi buồn và sự trăn trở của tác giả.
- Tác động đến nhận thức và cảm xúc của người đọc.
- Gợi sự đồng cảm và thúc đẩy thay đổi.
- Tạo giọng điệu cảm xúc, tăng sức thuyết phục.
Câu 4. Mục đích của tác giả khi viết văn bản:
→
- Bày tỏ quan điểm về thực trạng tuổi trẻ thiếu tự lập.
- Nâng cao nhận thức cho người đọc, đặc biệt là giới trẻ.
- Kêu gọi người trẻ sống có trách nhiệm, tự lập và tạo ra giá trị thực sự.
Câu 5. Bài học rút ra từ quan niệm của tác giả:
→
- Giá trị bản thân đến từ những gì ta tự tạo ra.
- Không ỷ lại vào cha mẹ hay điều kiện có sẵn.
- Luôn nỗ lực, sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Thông tin về tác giả
Triết học đường phố là một nhóm viết và chia sẻ các bài luận, bài viết mang tính phản biện xã hội, triết lý sống và giáo dục nhân cách, thường đăng tải trên trang phituyet.com. Các bài viết của nhóm thường thể hiện góc nhìn sâu sắc, thẳng thắn, đôi khi gây tranh luận, nhưng luôn hướng đến việc khơi gợi tư duy độc lập, phản biện và thúc đẩy sự trưởng thành trong nhận thức của giới trẻ. Văn bản “Khi tuổi trẻ bị đánh cắp” là một trong những bài viết tiêu biểu, thể hiện rõ tinh thần ấy.
5 câu hỏi mở rộng
Câu 1. Tác giả sử dụng hình ảnh “cây tầm gửi” để nói lên điều gì?
→ Để ví von tuổi trẻ sống phụ thuộc, không tự chủ, không tạo ra giá trị riêng.
Câu 2. Theo văn bản, những biểu hiện nào cho thấy tuổi trẻ chưa trưởng thành?
→ Không tự lập, sống dựa dẫm, hưởng thụ, không tư duy sáng tạo, không đóng góp cho xã hội.
Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng “tuổi trẻ phải ý nghĩa hơn những thứ đó”?
→ Vì giá trị thật sự không nằm ở vật chất có sẵn mà ở những gì cá nhân tự tạo ra bằng nỗ lực.
Câu 4. Văn bản có thể tác động như thế nào đến người trẻ hiện nay?
→ Gợi suy ngẫm, thúc đẩy thay đổi nhận thức, khơi dậy tinh thần tự lập và sống có trách nhiệm.
Câu 5. Nếu bạn là người trẻ, bạn sẽ làm gì để không trở thành “gánh nặng”?
→ Tự học hỏi, rèn luyện kỹ năng, sống độc lập, đóng góp tích cực cho gia đình và xã hội.
