Tìm hiểu truyện ngắn Bức tượng trước khi làm bài đọc hiểu
Tác giả S. Antov là một cây bút nước ngoài có nhiều truyện ngắn giàu tính triết lý, thường khai thác những vấn đề nhân sinh sâu sắc qua những tình huống đời thường. Truyện ngắn của ông thường ngắn gọn, súc tích nhưng để lại dư âm dài lâu về giá trị sống và cách con người đối diện với chính mình.
Tác phẩm Truyện ngắn Bức tượng kể về một người đàn ông đào đất để lấy đất sét nặn tượng chính mình, với mong muốn được hậu thế ghi nhớ. Tuy nhiên, điều khiến người đời cảm phục lại chính là cái giếng nước ông vô tình tạo ra – một công trình mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Tác phẩm đặt ra câu hỏi về giá trị thật sự của cuộc sống: điều ta để lại cho đời không phải là hình ảnh của bản thân, mà là những gì ta đã cho đi.
Nội dung
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
- Nhân vật chính: Người đàn ông.
- Sự kiện chính: Người đàn ông đào đất để nặn tượng chính mình.
- Tâm nguyện: Muốn được người đời sau ghi nhớ qua bức tượng.
- Tình tiết bất ngờ: Người qua đường ca ngợi người đào giếng – không ai chú ý đến bức tượng.
- Hình ảnh cái giếng biểu tượng cho: Sự cho đi – giá trị đích thực của con người nằm ở những gì mang lại lợi ích cho người khác.
- Hình ảnh “đống đất sét lùm lùm” gợi suy nghĩ về sự vô nghĩa của những điều chỉ phục vụ cái tôi cá nhân.
- Thông điệp nổi bật: Điều khiến con người được ghi nhớ không phải là danh tiếng, mà là sự cống hiến âm thầm cho cộng đồng.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Bức tượng (S. Antov)
Có một người đàn ông miệt mài đào đất. Cái hố ông đào cứ sâu dần, một dòng nước chảy ra và dưới đó, cuối cùng đã lộ ra một lớp đất sét màu xanh. “Đây là thứ mình cần” – người đàn ông reo lên, hăng hái xúc đầy những xô đất sét.
Có lẽ ông ta đã đào đến cả ngàn xô đất cho đến khi bên cạnh cái hố mọc lên một đống đất sét cao ngút. Lúc ấy người đàn ông mới yên tâm chui lên từ cái hố, lúc này đã là một cái giếng khá sâu. Sau khi cắt gọt đi những mẩu đất thừa, người đàn ông bắt đầu hì hục nặn tượng chính mình.
Sau ba ngày lao động cật lực, bức tượng đã được hoàn thành. Người đàn ông chăm chú ngắm nhìn nó và mỉm cười mãn nguyện: “Rồi mai đây nhiều thế hệ sẽ ngắm bức tượng này và nhớ đến ta. Giờ thì ta có thể yên tâm chết được rồi”.
Năm tháng qua đi. Vào một buổi trưa hè nóng bức, khi múc một xô nước mát lạnh lên uống cho dịu cơn khát, một đám khách qua đường quay sang nhìn đống đất sét lùm lùm bên cạnh và nói với nhau: “Ai đã đào cái giếng này quả là một con người tuyệt vời”.
(Bức tượng, S. Antov, Hà Việt Anh dịch,
100 truyện cực ngắn thế giới, NXB Hội Nhà Văn)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng ở câu chuyện trên là: (0,5 điểm)
- Miêu tả
- Tự sự
- Biểu cảm
- Thuyết minh
Câu 2. Câu chuyện trên sử dụng người kể chuyện ở ngôi thứ mấy? (0,5 điểm)
- Ngôi thứ nhất
- Ngôi thứ hai
- Ngôi thứ ba
- Đan xen giữa ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba
Câu 3. Nhân vật chính trong câu chuyện trên là ai? (0,5 điểm)
- Người đàn ông
- Người qua đường
- Người kể chuyện
- Cả A và B
Câu 4. Đâu là sự kiện chính của câu chuyện nói trên? (0,5 điểm)
- Người đàn ông đào giếng
- Người đàn ông đào đất để nặn tượng chính mình
- Người qua đường biết ơn người đào giếng
- Người qua đường múc nước giếng để uống
Câu 5. Tâm nguyện của người đàn ông trong câu chuyện là gì? (0,5 điểm)
- Đào giếng để người khác có nước uống
- Đào giếng để lấy đất sét nặn tượng
- Nặn tượng để người đời sau nhớ tới mình
- Nặn tượng để ngắm chính mình
Câu 6. Đâu là tình tiết gây bất ngờ cho câu chuyện?
- Tình tiết người đàn ông đào giếng
- Tình tiết người đàn ông nặn tượng
- Tình tiết người qua đường múc nước uống
- Tình tiết người qua đường ca ngợi người đào giếng
Câu 7. Theo bạn, hình ảnh cái giếng nước biểu tượng cho: (0,5 điểm)
- Sự hy sinh
- Sự cho đi
- Sự cống hiến
- Sự ban ơn
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:
Câu 8. Thông điệp nào từ câu chuyện có ý nghĩa nhất đối với bạn? Vì sao? (0,5 điểm)
Câu 9. Hình ảnh “đống đất sét lùm lùm” bên cạnh cái giếng gợi cho bạn suy nghĩ gì? (1,0 điểm)
Câu 10. Hãy viết khoảng 5 – 7 dòng trình bày suy nghĩ của bạn về giá trị đích thực của cuộc sống. (1,0 điểm)
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 6,0 | |
| 1 | B | 0.5 | |
| 2 | C | 0.5 | |
| 3 | A | 0.5 | |
| 4 | B | 0.5 | |
| 5 | C | 0.5 | |
| 6 | D | 0.5 | |
| 7 | B | 0.5 | |
| 8 | Học sinh tự do lựa chọn thông điệp, miễn là có lí giải phù hợp. Tham khảo:
– Thông điệp ý nghĩa nhất: Ý nghĩa, giá trị thực sự của cuộc sống mỗi người nằm ở những gì mà ta đã cho đi, bức tượng đẹp nhất và vĩnh cửu nhất chính là những gì tốt đẹp mà ta đã làm cho người khác. – Lí giải: Vì khi ta cho đi, ta đã đem đến niềm vui, lợi ích cho người khác, và do vậy, ta sẽ được người khác trân trọng, yêu thương và ghi nhớ mãi. |
0.5 | |
| 9 | Hình ảnh “đống đất sét lùm lùm” bên cạnh cái giếng có ý nghĩa là: những gì ta làm chỉ vì lợi ích của bản thân ta cũng sẽ nhanh chóng rơi vào quên lãng; và một con người sống ích kỉ thì khi họ ra đi, cũng sẽ chẳng còn ai nhớ đến họ với lòng yêu thương. | 1.0 | |
| 10 | Tham khảo:
– Giá trị đích thực của cuộc sống nằm ở sự cho đi, sự cống hiến, ở việc sống vì người khác, vì cộng đồng. – Chỉ khi ta sống vì người khác, ta mới thấy được sự thanh thản và hạnh phúc từ nội tâm – Ta sẽ nhận được sự yêu thương, quý trọng từ người khác – Do vậy, ta cũng sẽ làm giàu có cho tâm hồn và cuộc đời của chính mình. |
1.0 |
