Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Nhớ dừa của Lê Anh Xuân
Câu 1: Vì sao tác giả viết “Phải chăng dừa ấy là người thương yêu”?
→ Câu thơ thể hiện sự gắn bó sâu sắc giữa cây dừa và tình cảm quê hương. Dừa không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn được nhân hóa như một người thân yêu, gần gũi trong trái tim người xa quê.
Câu 2: Hình ảnh “bóng hàng dừa đứng, xiêu xiêu mây hàng” gợi lên cảm xúc gì?
→ Hình ảnh này gợi sự yên bình, mềm mại và đầy chất thơ của quê hương. Nó thể hiện nỗi nhớ da diết, sự rung động nhẹ nhàng trong tâm hồn người con xa xứ.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “Hồn ta thắm mãi bóng dừa trong xanh”? Tác dụng?
→ Biện pháp ẩn dụ. Tác dụng là làm nổi bật sự gắn bó giữa tâm hồn con người và hình ảnh quê hương. Bóng dừa trở thành biểu tượng của ký ức, của tình yêu quê nhà không phai nhòa.
Câu 4: Qua câu thơ “Ta thèm mà chẳng thấy đâu”, em cảm nhận được điều gì?
→ Câu thơ thể hiện nỗi khát khao được trở về, được sống lại trong không gian thân thuộc. Đó là cảm xúc tiếc nuối, trống vắng khi phải xa rời quê hương yêu dấu.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về giá trị của ký ức tuổi thơ?
→ Ký ức tuổi thơ là phần hồn không thể thiếu trong mỗi con người. Những hình ảnh như hàng dừa, dòng nước, nắng mưa… đều lưu giữ tình cảm, giúp ta luôn hướng về cội nguồn và sống nhân hậu hơn.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Nhớ dừa được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh An Giang năm 2025 2026
Đọc bài thơ:
NHỚ DỪA
Ta thèm chút nắng quê hương
Màu xanh mịn, lá dừa vương trên đầu
Ta thèm mà chẳng thấy đâu
Dừa ơi ta muốn ôm sâu vào người
Muốn hôn màu lá xanh tươi
Phải chăng dừa ấy là người thương yêu.
Cơn sóng nước chảy sớm chiều
Bóng hàng dừa đứng, xiêu xiêu mây hàng
Nhớ như dòng nước chảy ngang
Đôi bờ nước xoáy xốn xang cả lòng
Xa nhau đã tám năm ròng
Ngóng trông ngày ngắn, ngóng trông đêm dài.
Tám năm ta nhớ không sai
Bao ngày mưa nắng, bao ngày, dừa ơi
Dù cho nắng cháy lưng trời
Dù cho mưa gió dập vùi từng cơn
Nắng nhiều, nước ngọt the hơn
Mưa rồi, màu lá xanh rờn hơn xưa[1]
Nhớ thương nào biết sớm trưa
Hồn ta thắm mãi bóng dừa trong xanh
Sớm mai nắng biếc trên cành
Đến đêm trời cũng màu xanh lá dừa.
(Lê Anh Xuân, in trong Thơ Lê Anh Xuân, NXB Văn học, 1981, tr.37,38)
Thực hiện các yêu cầu
Câu 1. (0,75 điểm) Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (0,75 điểm) Chỉ ra ba từ được nhà thơ sử dụng để miêu tả màu xanh của lá dừa.
Câu 3. (1,0 điểm) Điệp từ “ngóng trông” trong câu thơ Ngóng trông ngày ngắn, ngóng trông đêm dài có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện tình cảm của nhà thơ đối với quê hương đất nước?
Câu 4. (1,0 điểm) Hình tượng cây dừa quê hương được miêu tả như thế nào qua các dòng thơ in đậm?
Câu 5. (1,5 điểm) Từ mạch cảm xúc của tác giả thể hiện trong bài thơ, em suy nghĩ gì về vai trò của quê hương trong trái tim mỗi con người? (trình bày khoảng 4 – 6 dòng).
HƯỚNG DẪN CHẤM
| I. PHẦN ĐỌC HIỂU | ||
| Câu | Nội dung | Điểm |
| 1 | Bài thơ viết theo thể thơ lục bát.
Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời như Đáp án: 0,75 điểm. – Học sinh không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm. |
0,75 |
| 2 | Những từ miêu tả màu xanh của lá dừa: xanh mịn, xanh tươi, xanh rờn.
Hướng dẫn chấm: – Bài làm trả lời đúng đáp án: 0,75 điểm – Bài làm trả lời đúng mỗi 01 từ: 0,25 điểm – Bài làm không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm |
0,75 |
| 3 | Điệp từ “ngóng trông”
– Nhấn mạnh tâm trạng mong mỏi từng ngày, từng đêm được trở về quê hương, được sống giữa bóng dừa thân thuộc. – Bộc lộ tình cảm gắn bó sâu nặng và thủy chung với quê hương đất nước. Hướng dẫn chấm: – Bài làm trả lời đúng 02 ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 điểm – Bài làm trả lời đúng 01 ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 0,5 điểm – Bài làm chưa rõ ý, diễn đạt chung chung: 0,25 điểm – Bài làm không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm |
1,0 |
| 4 | – Hình tượng cây dừa quê hương: bao ngày chịu nắng cháy, mưa gió dập vùi, nhưng nước dừa vẫn ngọt, cây vẫn giữ được màu lá xanh.
– Sức sống mãnh liệt, sức chịu đựng dẻo dai, biểu tượng cho vùng đất quê hương của tác giả. Hướng dẫn chấm: – Bài làm trả lời đúng 02 ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 điểm – Bài làm trả lời đúng 01 ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 0,5 điểm – Bài làm chưa rõ ý, diễn đạt chung chung: 0,25 điểm – Bài làm không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm |
1,0 |
| 5 | Vai trò của quê hương:
– Quê hương là chốn sinh thành, là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, là điểm tựa tinh thần vững chắc trong cuộc sống của mỗi người. – Khi xa quê, cảm xúc nhớ quê càng trở nên thiêng liêng, tha thiết, giúp ta thêm yêu quý và có trách nhiệm với nơi mình sinh ra. Hướng dẫn chấm: – Bài làm trả lời như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 – 1,5 điểm – Bài làm trả lời đúng mỗi 01 ý như đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 0,5 – 0,75 điểm – Bài làm chưa rõ ý, diễn đạt chung chung: 0,25 điểm – Bài làm không trả lời hoặc trả lời sai: 0,0 điểm |
1,5 |
