Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Qua sông Thương của Lưu Quang Vũ
Câu 1: Hình ảnh “đò anh đi giữa những đóa sen hồng” gợi lên điều gì?
→ Hình ảnh này gợi vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng của vùng quê Bắc Giang. Nó thể hiện sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, mang đến cảm giác nhẹ nhàng, yên ả.
Câu 2: Vì sao tác giả nhắc đến “những tiếng cười khúc khích sau vườn cây”?
→ Câu thơ tái hiện âm thanh đời thường đầy sức sống, gợi không khí vui tươi, ấm áp của làng quê. Đây là biểu hiện của sự hồi sinh, của niềm vui trong cuộc sống hiện tại.
Câu 3: Qua hình ảnh “Phủ Lạng Thương sừng sững thân cầu”, em cảm nhận được điều gì?
→ Hình ảnh này thể hiện sự vững chãi, bền bỉ của quê hương trước thời gian. Cây cầu là biểu tượng của sự kết nối, của quá khứ và hiện tại, mang ý nghĩa phát triển và đổi mới.
Câu 4: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “Sông cũng thành nước mắt”? Tác dụng?
→ Biện pháp ẩn dụ. Tác dụng là nhân hóa dòng sông, gợi nỗi đau và ký ức buồn của lịch sử. Qua đó, thể hiện sự đồng cảm của thiên nhiên với con người và những mất mát đã trải qua.
Câu 5: Đoạn thơ gợi cho em suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người và quê hương?
→ Quê hương không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn là nơi lưu giữ ký ức, cảm xúc và niềm tự hào. Dòng sông, cảnh vật, âm thanh đều góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và khơi dậy tình yêu sâu sắc trong mỗi con người.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Qua sông Thương được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Bắc Giang năm 2025 2026
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây:
| Sao tên sông lại là Thương Để cho lòng anh nhớ? Người xưa bảo đây đôi lòng lệ nhỏ Những suối buồn gửi tới mênh mang Đò về Nhã Nam Đò qua Phủ Lạng Mưa chiều nắng rạng Đã bao năm? Nỗi đau cũ thật không cùng Sông cũng thành nước mắt. Hôm nay anh lại qua sông Đò anh đi giữa những đoá sen hồng |
Ong chấp chới bay, đây đương mùa dứa Đò ngược xuôi chở trái chín vàng Thơm ngát mật hương mùa hạ. Thôn xóm đôi bờ xanh biếc quáNhững đường xe chạy đỏ bụi bay Những tiếng cười khúc khích sau vườn cây. Nước vỗ mạn thuyền dào dạt Buồm trắng nắng căng phồng gió mát Phủ Lạng Thương sừng sững thân cầu…
|
( Trích Qua sông Thương, Lưu Quang Vũ, in trong Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, NXB Hội nhà văn, 2013, tr.18-19.)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích trên.
Câu 2. Chỉ ra địa danh của quê hương Bắc Giang được nhắc đến trong đoạn trích.
Câu 3. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng từ láy trong đoạn thơ dưới đây:
| Những đường xe chạy đỏ bụi bay Những tiếng cười khúc khích sau vườn cây. Nước vỗ mạn thuyền dào dạt Buồm trắng nắng căng phồng gió mát Phủ Lạng Thương sừng sững thân cầu |
Câu 4. Trình bày suy nghĩ của em về tên gọi sông Thương qua cách lý giải của tác giả trong đoạn thơ:
| Đã bao năm? Nỗi đau cũ thật không cùng Sông cũng thành nước mắt. |
Câu 5. Từ hình ảnh sônng Thương trong đoạn trích, em hãy nêu ý nghĩa của dòng sông quê hương đối với tâm hồn con người.
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung |
| I | ĐỌC HIỂU | |
| 1 | Thể thơ: tự do
(Nếu HS không nêu tên thể thơ nhưng nêu dấu hiệu được 0,25 điểm) |
|
| 2 | Những địa danh của quê hương Bắc Giang được nhắc đến trong đoạn trích là: sông Thương (Thương), Nhã Nam,Phủ Lạng (Phủ Lạng Thương)
– HS nêu được 2 địa danh được 0,75 điểm -HS nêu được 1 địa danh được 0,5 điểm –Nếu HS chép câu thơ có địa danh thì được 0,25 điểm |
|
| 3 | Hiệu quả của việc sử dụng từ láy trong đoạn thơ:
-Các từ láy trong đoạn thơ: khúc khích, dào dạt, sừng sững (0,25 điểm) Nếu nêu 01 từ láy vẫn được 0,25 điểm -Hiệu quả +Làm cho lời thơ sinh động, hấp dẫn; tạo nhịp điệu và nhạc tính, tăng sức gợi hình, gợi cảm và giá trị biểu đạt..(0,25) + Tạo nên cách miêu tả cụ thê, sống động những âm thanh, hình ảnh…. của thiên nhiên, cuộc sống con người (Chấp nhận cách diễn đạt khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên/co người/quê hương đất nước, vẻ đẹp vùng đất Bắc Giang) (0,25) + Thể hiện niềm vui, tự hào, sự gắn bó sâu sắc với sông Thương và Bắc Giang; tình yêu cuộc sống, yêu quê hương, đất nước tha thiết của tác giả. (nếu HS nêu được ½ vế vẫn coi là đủ ý) (0,25) |
|
| 4 | Suy nghĩ về tên gọi sông Thương qua cách lý giải của tác giả trong đoạn thơ:
– Tên gọi của dòng sông gắn với dòng chảy thời gian qua những thăng trầm lịch sử, gắn với những đau thương, mắt mát, chia ly… (0,25 điểm) (Nếu HS nêu là gắn với nỗi buồn đau vẫn chấp nhận) – Sông Thương còn là tên gọi thể hiện nỗi nhớ thương, tinh yêu mền, niềm tự hảo về quê hương, đất nước (0,25 điểm) (Nếu HS nêu là tình cảm, cảm xúc với mảnh đất BG vẫn chấp nhận) |
|
| 5 | Ý nghĩa của đòng sông quê hương với tâm hồn con người qua hình ảnh sông Thương trong đoạn trích:
– Hình ảnh sông Thương trong đoạn trích (0,25 điểm) + Gắn với vẻ đẹp bình đị, tươi tắn, trù phú, tràn đầy sức sống, giàu truyền thống văn hóa, lịch sử (Chấp nhận cách diễn đạt Mang nỗi buồn mất mát chia ly) +Mang niềm tin, niềm hy vọng vào sự đổi thay, phát triền của vùng quê Bắc Giang trong thời đại mới. (Chỉ cần đúng 1 ý là được 0,25 điểm) – Ý nghĩa của đòng sông quê hương đổi với tâm hồn con người (0,75) Thí sinh có thể dưa ra những ý nghĩa khác nhau dựa vào hình ảnh sông Thương trong đoạn trích. Dưới đây là một số gợi ý: + Bồi dắp tình yêu gia đình, quê hương xứ sở, những tình cảm thủy chung, son sắt trong tâm hồn con người, + khơi dậy khao khát trở về, + nuôi dưỡng tâm hồn con người, + khát vọng sống cống hiến… (Đúng 1 ý được 0,5; đúng 2 ý được 0,75) |