Đề đọc hiểu thi vào 10: Mùa thu mới được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Bình Thuận năm 2025 2026
Đọc đoạn trích:
MÙA THU MỚI
Tố Hữu1
| […]
Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đường ca hát Qua công trường mới dựng mái nhà son!
Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng Của đời ta chập chững buổi đầu tiên Tập làm chủ, tập làm người xây dựng Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên! |
Yêu biết mấy, những con người đi tới
Hai cánh tay như hai cánh bay lên Ngực dám đón những phong ba dữ dội Chân đạp bùn không sợ các loài sên!
Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta! Mùa thu đó, đã bắt đầu trái ngọt Và bắt đầu nở rộ những vườn hoa… |
(Trích Thơ Tố Hữu, NXB Giáo dục, 1997, trang 319-321)
1 Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh Thừa Thiên Huế. Thơ Tố Hữu mang tính trữ tình chính trị và đậm tính dân tộc. Bài thơ “Mùa thu mới” được viết tháng 8/1958, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc hoàn toàn được giải phóng và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Đoạn trích trên viết theo thể thơ gì?
Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra từ ngữ thể hiện cảm xúc của tác giả trong hai câu thơ:
Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng
Của đời ta chập chững buổi đầu tiên
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:
Hai cánh tay như hai cánh bay lên
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu nội dung hai câu thơ:
Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót
Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta!
Câu 5 (1,0 điểm). Qua đoạn trích, hãy rút ra một bài học có ý nghĩa sâu sắc đối với bản thân em. Lí giải vì sao (trình bày khoảng 3-5 dòng).
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 4,0 | |
| 1 | Thể thơ: tám chữ/ 8 chữ.
Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 0,5 điểm. – Trả lời khác đáp án hoặc không trả lời: 0,0 điểm. |
0,5 | |
| 2 | Từ ngữ thể hiện cảm xúc của tác giả: Yêu biết mấy/ Yêu.
Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 0,5 điểm. – Trả lời khác đáp án hoặc không trả lời: 0,0 điểm. |
0,5 | |
| 3 | Hiệu quả biện pháp tu từ so sánh:
+ Làm cho hình ảnh thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm; + Khắc họa con người Việt Nam vươn lên mạnh mẽ, tràn đầy khát vọng. Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 1,0 điểm. – Trả lời được 01 ý như đáp án: 0,5 điểm. – Trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm. Lưu ý: Thí sinh có cách diễn đạt khác nhưng phù hợp, giám khảo linh hoạt cho điểm. |
1,0 | |
| 4 | Nội dung hai câu thơ:
– Tác giả mượn thơ để ca ngợi vẻ đẹp, thành quả của Tổ quốc trong thời kì mới. – Thể hiện cảm xúc dâng trào của nhà thơ trước sự thay đổi, chuyển mình của đất nước. Hướng dẫn chấm: – Trả lời như đáp án: 1,0 điểm. – Trả lời được 01 ý như đáp án: 0,75 điểm. – Trả lời sai hoặc không trả lời: 0,0 điểm. Lưu ý: Thí sinh có cách diễn đạt khác nhưng phù hợp, giám khảo linh hoạt cho điểm. |
1,0 | |
| 5 | – Bài học: Thí sinh nêu được một bài học có ý nghĩa. Có thể theo gợi ý sau:
+ Biết yêu, tự hào về đất nước và con người Việt Nam; + Nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích; + Có ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ và xây dựng đất nước. … – Lí giải: hợp lí, thuyết phục. Hướng dẫn chấm: – Rút ra một bài học có ý nghĩa: 0,75 điểm. – Lí giải hợp lí, thuyết phục: 0,25 điểm. – Thí sinh trả lời không đúng yêu cầu hoặc không trả lời: 0,0 điểm. Lưu ý: Thí sinh có cách trả lời khác nhưng phù hợp, giám khảo vận dụng linh hoạt đáp án để cho điểm. |
1,0 |
Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Mùa thu mới của Tố Hữu
Câu 1: Hình ảnh “ngực dám đón những phong ba dữ dội” thể hiện phẩm chất gì của con người Việt Nam?
→ Câu thơ thể hiện tinh thần dũng cảm, sẵn sàng đối mặt với thử thách. Đó là phẩm chất kiên cường, không lùi bước trước gian nan trong công cuộc xây dựng đất nước.
Câu 2: Vì sao tác giả viết “chân đạp bùn không sợ các loài sên”?
→ Hình ảnh này thể hiện sự quyết tâm vượt qua khó khăn, không ngại gian khổ. Người lao động Việt Nam sẵn sàng dấn thân, làm chủ thiên nhiên để kiến thiết cuộc sống mới.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót”? Tác dụng?
→ Biện pháp nhân hóa. Tác dụng là làm cho thơ trở nên sống động, như một sinh thể biết ca hát. Qua đó, thể hiện niềm tự hào và khát vọng cất lên tiếng nói ngợi ca Tổ quốc.
Câu 4: Qua hình ảnh “mùa thu đó, đã bắt đầu trái ngọt”, em hiểu gì về thời điểm lịch sử được nhắc đến?
→ Câu thơ gợi thời điểm sau chiến thắng, đất nước bước vào giai đoạn hòa bình và kiến thiết. “Trái ngọt” là thành quả đầu tiên của công cuộc xây dựng xã hội mới, đầy hy vọng.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về vai trò của thế hệ trẻ trong thời đại mới?
→ Thế hệ trẻ cần tiếp nối tinh thần yêu nước, dấn thân và sáng tạo. Mỗi người phải nỗ lực học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp và văn minh.
