Phần I. Đọc hiểu (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
(1) Khái niệm keo kiệt và tiết kiệm bị tráo qua tráo lại và rốt cuộc người trẻ đang là nạn nhân. Tiết kiệm giúp mỗi con người thực hiện được sứ mệnh nhỏ, trung và lớn. Một người tiết kiệm thì có khả năng dự trữ vật chất ở mức an toàn cho cá nhân, cho những người anh ta có trách nhiệm, và xa hơn là cộng đồng, xã hội anh ta thuộc về. Chí ít là không gây xáo trộn cho đời sống xã hội, bình ổn thị trường, và không làm lãng phí các nguồn lực vật chất từ thiên nhiên hay tạo ra bởi con người…
(2) Ở những xã hội mà giáo dục, nhất là giáo dục cộng đồng còn non nớt thì những hoạt động thương mại rầm rồ, những chiến lược PR quảng cáo đã khiến người ta trở nên manh động, bị lung lay bởi những mong muốn thiển cận; nhận thức của giới trẻ dễ rơi vào một trào lưu và bị giựt dây dễ dàng… Tổ chức sinh nhật bằng 1 tháng lương. Ừ thì mỗi năm chỉ có 1 lần, hoặc đời người chỉ có 1 lần tuổi 18! Hẳn rồi, vui là chính nhưng có ai tự hỏi, trong buổi tiệc sinh nhật linh đình ấy, có mấy ai nhớ đến sinh nhật mình năm sau? … Mua điện thoại thông minh bằng 2 tháng lương. Đi ăn tiệm thay vì nấu ăn. Chiếc điện thoại bằng 1 cái bếp ga loại tốt, bộ nồi sử dụng được 10 năm và dao nĩa, chén bát trong nhiều năm tháng… Ai ai cũng dùng điện thoại xịn, cuộc cạnh tranh tính bằng năm, chưa kể một kỳ nâng cấp, lên đời trong 6 tháng, éo le ở chỗ: cuộc chạy đua đưa mọi người về 1 giá trị tương đồng.
(3) Bây giờ, người ta đối mặt với một khái niệm đầy bi quan và tiêu cực trong cạnh tranh thời đại: “cho bằng người ta”. Một người trẻ sống tiết kiệm sẽ đủ bản lĩnh để không rơi vào sự bấn loạn sợ bị đánh giá nọ kia, và trên hết tự bản thân họ không dùng thước đo vật chất để tự định vị mình.”
(Theo Chương Đặng, Báo Vietnamnet.vn, ngày 02/09/2016)
Trả lời các câu hỏi từ 1 đến 5:
Câu 1. Đoạn trích bàn về vấn đề gì?
Câu 2. Theo tác giả, một người biết tiết kiệm là một người như thế nào?
Câu 3. Theo anh/chị việc tác giả đưa ra những dẫn chứng trong đoạn (2) có ý nghĩa gì?
Câu 4. Thái độ của người viết được thể hiện trong đoạn trích là gì?
Câu 5. Anh/chị có đồng tình với quan điểm “cho bằng người ta” trong thời đại ngày nay không? Vì sao?
Đáp án
Câu 1. Đoạn trích bàn về vấn đề gì?
→ Vấn đề bàn luận: thế nào là tiết kiệm.
Điểm: 0,5
Câu 2. Theo tác giả, một người biết tiết kiệm là một người như thế nào?
→ Có khả năng dự trữ vật chất an toàn cho bản thân, người thân và xã hội; không gây xáo trộn đời sống, không lãng phí tài nguyên.
Điểm: 0,5
Câu 3. Ý nghĩa của việc đưa ra những dẫn chứng trong đoạn (2):
→
- Làm nổi bật thực trạng giới trẻ chạy theo vật chất, quên đi giá trị thực
- Giúp lập luận chặt chẽ, sinh động, thuyết phục người đọc
Điểm: 1,0
Câu 4. Thái độ của người viết được thể hiện trong đoạn trích là gì?
→
- Phê phán lối sống tiêu xài hoang phí
- Mỉa mai cuộc chạy đua vật chất
- Thức tỉnh người trẻ về cách định vị giá trị bản thân
Điểm: 1,0
Câu 5. Anh/chị có đồng tình với quan điểm “cho bằng người ta” trong thời đại ngày nay không? Vì sao?
→ Không đồng tình. Vì:
- Gây áp lực cạnh tranh không lành mạnh
- Làm mất sự tự tin và hạnh phúc cá nhân
- Làm giảm sự đa dạng và sáng tạo trong xã hội
Điểm: 1,0
Thông tin về tác giả
Chương Đặng là cây bút chuyên viết về xã hội, giáo dục và đời sống trên báo Vietnamnet. Với lối viết sắc sảo, giàu tính phản biện, tác giả thường đưa ra những góc nhìn sâu sắc về các vấn đề xã hội hiện đại. Bài viết “Tiết kiệm – giá trị bị lãng quên trong cuộc chạy đua vật chất” là lời cảnh tỉnh dành cho giới trẻ, khuyến khích họ sống có trách nhiệm, biết cân đối giữa nhu cầu và giá trị thực.
5 Câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao khái niệm “tiết kiệm” dễ bị hiểu sai là “keo kiệt”?
→ Vì cả hai đều liên quan đến việc chi tiêu ít, nhưng tiết kiệm là có kế hoạch, còn keo kiệt là ích kỷ, không chia sẻ.
Câu 7. Làm thế nào để người trẻ có thể sống tiết kiệm mà vẫn tận hưởng cuộc sống?
→ Biết cân đối chi tiêu, ưu tiên giá trị lâu dài, tránh chạy theo xu hướng tiêu dùng nhất thời.
Câu 8. Việc chạy theo vật chất ảnh hưởng gì đến tâm lý giới trẻ?
→ Gây áp lực, lo âu, mất tự tin, dễ rơi vào trạng thái so sánh và tự ti.
Câu 9. Người trẻ nên định vị giá trị bản thân bằng cách nào?
→ Bằng năng lực, phẩm chất, đóng góp cho cộng đồng, thay vì vật chất hay hình thức bên ngoài.
Câu 10. Nếu bạn là người tiết kiệm, bạn sẽ làm gì để truyền cảm hứng cho người khác?
→ Chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, sống giản dị, lan tỏa thông điệp sống có trách nhiệm.
