Đọc văn bản sau:
HOA GIẤY THANH TIÊN: GÌN GIỮ NÉT ĐẸP CỔ TRUYỀN LÀNG NGHỀ HUẾ
Hoa giấy Thanh Tiên có ý nghĩa sâu xa về mặt tín ngưỡng trong nếp sống cổ truyền người Huế. Vẻ đẹp đó vẫn trường tồn cho tới ngày nay.
Nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 10 km, làng Thanh Tiên thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế nổi tiếng với nghề làm hoa giấy truyền thống hàng trăm năm nay. […]
Làng Thanh Tiên (mới được đổi tên thành Thanh Vinh) xưa còn có tên là Tân Lãn hay Tân Lạn, là một trong những địa phương hiếm hoi còn nắm giữ được những thủ thuật bí truyền trong nghề làm bông lùng, bông bụp – một loại hoa đặc trưng trên bàn thờ của Huế xưa. Sản phẩm hoa giấy Thanh Tiên thường được làm vào những lúc nông nhàn, dùng trong tín ngưỡng: cắm ở trang thờ Ông, Bà bổn mạng vào dịp vía lễ; hoặc trang thờ ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm; hoặc dùng trong lễ cúng trang Sư (Thổ Công). Với óc tưởng tượng phong phú và bàn tay khéo, nghệ thuật, người dân nơi đây đã mô phỏng các loại hoa có ở tự nhiên như hoa bìm bìm (loa kèn), hoa cúc đơn, hoa cúc kép, hoa mắm nêm, hoa tường vi, hoa quỳ và sau đó là hoa sen.
Sản xuất ra một cành hoa giấy là không hề đơn giản. Một điểm đặc trưng của hoa giấy Thanh Tiên đó là tất cả các công đoạn sản xuất đều hoàn toàn được làm thủ công. Để bắt đầu làm hoa giấy, nghệ nhân Thanh Tiên phải chuẩn bị trước nhiều tháng. Tre phải lựa những cây thuộc loại lồ ô dẻo dai nhất, chẻ nhỏ vót tròn, rồi đem phơi khô làm cành và cuống hoa. Giấy màu phải cắt thành hình bông hoa, dán hồ tạo hình, ghép nhuỵ tạo thành từng bông hoa rồi sau đó ghép hoa vào cành. Đặc biệt, trong quá trình nhuộm màu giấy hoa, thuốc nhuộm tất cả đều từ nguồn nhựa cây và lá cây theo công thức gia truyền chế xuất thành.
[…] Nghệ nhân Nguyễn Hóa – người đã có 40 tuổi nghề đã từng chia sẻ: “Nghề làm hoa giấy đòi hỏi cao tính kiên nhẫn và tỉ mỉ. Vì ý nghĩa tâm linh của nó cho nên hoa giấy Thanh Tiên tuy không có hương nhưng vẫn mang cái “thần” của nó. Hoa giấy không chỉ có ý nghĩa sâu xa về mặt tín ngưỡng trong nếp sống cổ truyền người Huế mà làng hoa giấy không tàn này còn có ý nghĩa như một tín hiệu báo tết đang về rất gần”.(Trần Hùng, Hoa giấy Thanh Tiên: giữ gìn nét đẹp cổ truyền làng nghề Huế, theo https://vtv.vn/van-hoa-giai-tri/hoa-giay-thanh-tien-gin-giu-net-dep-co-truyen-lang-nghe-hue-20220128084130194.htm, 03/02/2022)
Thực hiện yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể loại của văn bản trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Đề tài của văn bản là gì?
Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra dữ liệu sơ cấp được cung cấp trong văn bản. Giá trị của dữ liệu sơ cấp đó là gì?
Câu 4. (1,0 điểm) Nhận xét trình tự sắp xếp các thông tin trong văn bản trên.
Câu 5. (1,0 điểm) Nhận xét tình cảm, thái độ của người viết được thể hiện trong văn bản? Trình bày trong khoảng 5-7 dòng.
Đáp án
Câu 1. Xác định thể loại của văn bản
Đáp án:
Văn bản thuộc thể loại thông tin – giới thiệu về một làng nghề truyền thống tại Huế.
Câu 2. Đề tài của văn bản
Đáp án:
Văn bản đề cập đến nét đẹp cổ truyền của làng nghề hoa giấy Thanh Tiên – một di sản văn hóa đặc sắc của người dân xứ Huế.
Câu 3. Dữ liệu sơ cấp được cung cấp trong văn bản và giá trị của nó
Đáp án:
- Dữ liệu sơ cấp: Lời chia sẻ trực tiếp của nghệ nhân Nguyễn Hóa – người có 40 năm gắn bó với nghề làm hoa giấy.
- Giá trị:
- Tăng tính chân thực, sinh động cho văn bản.
- Giúp người đọc hiểu rõ hơn về quá trình làm hoa giấy, ý nghĩa tín ngưỡng và giá trị văn hóa của sản phẩm truyền thống này.
Câu 4. Nhận xét về trình tự sắp xếp thông tin trong văn bản
Đáp án:
- Văn bản được tổ chức theo trình tự thời gian và logic nội dung: từ nguồn gốc làng nghề, quy trình làm hoa, đến ý nghĩa văn hóa và lời chia sẻ của nghệ nhân.
- Cách sắp xếp mạch lạc, hợp lý, giúp người đọc dễ theo dõi và cảm nhận được chiều sâu của làng nghề truyền thống.
Câu 5. Nhận xét tình cảm, thái độ của người viết
Đáp án:
Người viết thể hiện sự trân trọng và yêu mến đối với làng nghề hoa giấy Thanh Tiên. Qua từng chi tiết mô tả và lời dẫn dắt, có thể cảm nhận được mong muốn gìn giữ, bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương. Văn bản không chỉ cung cấp thông tin mà còn truyền cảm hứng về một nghề thủ công mang đậm bản sắc dân tộc.
Thông tin về tác giả
Trần Hùng là phóng viên chuyên viết về văn hóa – nghệ thuật, cộng tác với nhiều chuyên trang báo chí uy tín tại Việt Nam. Anh có thế mạnh trong việc khai thác các đề tài về di sản văn hóa, làng nghề truyền thống và đời sống tinh thần của người dân. Bài viết “Hoa giấy Thanh Tiên: giữ gìn nét đẹp cổ truyền làng nghề Huế” là một minh chứng cho sự am hiểu và tình yêu của tác giả đối với văn hóa dân tộc, góp phần lan tỏa giá trị của những nghề thủ công đang dần mai một trong xã hội hiện đại.
5 Câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao hoa giấy Thanh Tiên được xem là biểu tượng văn hóa của người Huế?
Trả lời:
Vì hoa giấy không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn mang ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, gắn liền với các nghi lễ truyền thống và đời sống tâm linh của người dân Huế.
Câu 7. Nghề làm hoa giấy Thanh Tiên có điểm gì đặc biệt so với các nghề thủ công khác?
Trả lời:
Toàn bộ quy trình đều làm thủ công, sử dụng nguyên liệu tự nhiên và kỹ thuật gia truyền, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và óc sáng tạo của người nghệ nhân.
Câu 8. Hoa giấy Thanh Tiên thường được sử dụng trong những dịp nào?
Trả lời:
Dùng trong các lễ cúng truyền thống như lễ vía Ông Bà, lễ ông Táo ngày 23 tháng Chạp, lễ cúng Thổ Công và các dịp tín ngưỡng đặc biệt của người Huế.
Câu 9. Tại sao hoa giấy Thanh Tiên được gọi là “hoa không tàn”?
Trả lời:
Vì hoa giấy không bị héo úa như hoa thật, có thể giữ được lâu dài, tượng trưng cho sự trường tồn và bền vững trong đời sống văn hóa tâm linh.
Câu 10. Là học sinh, em có thể làm gì để góp phần giữ gìn làng nghề truyền thống?
Trả lời:
Tìm hiểu, giới thiệu về làng nghề qua các hoạt động học tập, truyền thông; tham gia các chương trình trải nghiệm; nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị văn hóa truyền thống.
