ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn văn bản sau và trả lời các câu hỏi: Thiện ác và Smartphone (Đặng Hoàng Giang)
“…Hai thập kỉ trước, khi Internet đang trong tuổi dậy thì, Rheingold Howard, một nhà tiên phong về công nghệ mạng người Mĩ, phấn khởi tiên đoán nó sẽ đưa chất lượng tương tác của chúng ta trong xã hội lên một tầm mới. “Nó như là một cái xa lông nhỏ” – ông mô tả cho những người còn chưa biết mạng là gì, nghĩa là đa số trong xã hội hồi đó, “tôi có thể tham gia vào hàng trăm câu chuyện, nơi người ta không quan tâm mặt mũi tôi thế nào, giọng nói tôi ra sao, mà chỉ quan tâm tới những ý nghĩ của tôi”. Cư dân mạng không nhìn thấy hình hài, tuổi tác và xuất xứ của nhau, ông lạc quan, do đó, mạng sẽ là một vùng đất không có định kiến.
Ai có thể trách được sự ngây thơ của Rheingold Howard?
Tới giờ, sự lạc quan này đã phải nhường chỗ cho một thừa nhận cay đắng. Chính sự vô danh và vô hình trên mạng khiến người ta cư xử vô cảm và độc địa. Khi không phải nhìn vào mắt nhau, người ta sẵn sàng làm đau kẻ khác.”
(Thiện, ác và Smartphone – Đặng Hoàng Giang , NXB Hội nhà văn 2020, trang 20-21)
Câu 1. Đoạn trích trên đã đưa ra 2 ý kiến trái chiều liên quan đến mạng xã hội, hãy chỉ ra 2 ý kiến đó. (0.5 điểm)
Câu 2. Người viết đã sử dụng bằng chứng nào để làm sáng tỏ ý kiến thứ nhất? (0.5 điểm)
Câu 3. Theo em, việc tác giả đưa ra ý kiến trái chiều của người khác trước khi nêu ý kiến của mình có tác dụng gì? (1 điểm)
Câu 4. “Khi không phải nhìn vào mắt nhau, người ta sẵn sàng làm đau kẻ khác.” là bằng chứng khách quan hay ý kiến chủ quan? Vì sao? (1 điểm)
Câu 5. Trong đoạn trích, tác giả Đặng Hoàng Giang khẳng định: “Chính sự vô danh và vô hình trên mạng khiến người ta cư xử vô cảm và độc địa.” em có đồng tình với ý kiến của tác giả không? Vì sao? (1 điểm)
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
Hai ý kiến trái chiều liên quan đến mạng xã hội trong đoạn trích là:
- Ý kiến thứ nhất: Mạng xã hội sẽ nâng cao chất lượng tương tác trong xã hội, tạo ra một vùng đất không có định kiến vì mọi người không nhìn vào diện mạo, tuổi tác hay xuất xứ mà chỉ quan tâm đến ý nghĩ.
- Ý kiến thứ hai: Thực tế hiện nay, sự vô danh và vô hình trên mạng dẫn đến người ta cư xử vô cảm và độc ác, sẵn sàng làm đau người khác khi không phải nhìn thấy mặt nhau.
Câu 2 (0,5 điểm):
Bằng chứng để làm sáng tỏ ý kiến thứ nhất là lời mô tả của Rheingold Howard – một nhà tiên phong công nghệ mạng người Mỹ – về mạng xã hội như một “cái xa lông nhỏ” cho phép tham gia vào hàng trăm câu chuyện mà không ai quan tâm đến ngoại hình, tuổi tác hay xuất xứ mà chỉ quan tâm đến ý nghĩ. Lời nói này thể hiện sự lạc quan về mạng xã hội như một không gian giao tiếp công bằng, không có định kiến.
Câu 3 (1 điểm):
Việc tác giả đưa ra ý kiến trái chiều của người khác trước khi nêu ý kiến của mình có tác dụng:
- Tạo sự khách quan, công bằng trong cách trình bày, không chỉ đơn thuần phản bác một chiều mà ghi nhận quan điểm đối lập.
- Thu hút sự chú ý của người đọc, giúp người đọc thấy được sự đa chiều và phức tạp của vấn đề mạng xã hội.
- Tăng tính thuyết phục cho quan điểm cá nhân của tác giả khi đưa ra ý kiến thực tế và có căn cứ, giúp người đọc dễ đồng tình hơn.
Câu 4 (1 điểm):
Câu nói “Khi không phải nhìn vào mắt nhau, người ta sẵn sàng làm đau kẻ khác.” là một ý kiến chủ quan của tác giả. Vì đây là nhận xét, đánh giá dựa trên trải nghiệm và quan sát cá nhân về cách cư xử trên mạng xã hội, không phải là một bằng chứng khách quan hay số liệu cụ thể. Nó phản ánh suy nghĩ và cảm nhận của tác giả về mặt tiêu cực của sự vô danh trên mạng.
Câu 5 (1 điểm):
Em đồng tình với ý kiến của tác giả Đặng Hoàng Giang rằng “Chính sự vô danh và vô hình trên mạng khiến người ta cư xử vô cảm và độc địa” vì:
- Khi không cần phải đối mặt trực tiếp với người khác, con người dễ có xu hướng thiếu trách nhiệm với lời nói và hành động của mình.
- Vô danh khiến nhiều người mất đi sự đồng cảm, dễ gây tổn thương người khác mà không nghĩ tới hậu quả.
- Nhiều trường hợp trên mạng xã hội chứng minh rằng sự giấu mặt tạo điều kiện cho những hành vi tiêu cực, như bạo lực mạng, lời lẽ thô tục, phán xét không công bằng.
- Tuy nhiên, em cũng nhận thức rằng mạng xã hội có cả mặt tích cực và tiêu cực, và quan trọng là mỗi người dùng cần có ý thức trách nhiệm khi tham gia.
