ĐỀ ĐỌC HIỂU
Hãy đọc đoạn ngữ liệu dưới đây rồi trả lời câu hỏi: Giá trị con người (Pascan)
Người ta chẳng qua là một cây sậy, cây sậy mềm yếu nhất trong tạo hóa nhưng là một cây sậy có tư tưởng.
Cần gì cả vũ trụ tòng hành nhau mới đè bẹp cây sậy ấy? Một chút hơi, một giọt nước cũng đủ làm chết người. Nhưng dù vũ trụ có đè bẹp người ta, người ta so với vũ trụ vẫn cao hơn, vì khi chết thì hiểu biết rằng mình chết chứ không như vũ trụ kia, khỏe hơn mình nhiều mà không tự biết rằng mình khỏe.
Vậy giá trị của chúng ta là ở tư tưởng.
Ta cậy cao dựa vào tư tưởng, chứ đừng dựa vào không gian, thời gian là hai thứ chúng ta không bao giờ làm đầy hay đọ kịp. Ta hãy rèn tập để biết tư tưởng cho hay, cho đúng, đó là nền tảng của nhân luân.
Tôi không căn cứ vào không gian để thấy giá trị của tôi, mà tôi trông cậy vào sự quy định của tư tưởng một cách hoàn toàn, dù tôi có bao nhiêu đất cát cũng chưa phải là “giàu hơn”, vì trong phạm vi không gian này, vũ trụ nuốt tôi như một điểm con, nhưng trái lại, nhờ tư tưởng, tôi quan niệm, bao trùm toàn vũ trụ.
(Theo Bài tập Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.114)
Câu 1 (1,0 đ). Cho biết nội dung của văn bản trên.
Câu 2 (1,0đ). Nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau:
“Người ta chẳng qua là một cây sậy, cây sậy mềm yếu nhất trong tạo hóa nhưng là một cây sậy có tư tưởng”.
Câu 3 (1,0đ). Hãy chỉ ra một thông điệp mà tác giả gửi gắm trong văn bản trên.
Câu 4 (1,5đ). Qua hình ảnh “cây sậy có tư tưởng”, anh (chị) rút ta bài học gì về cách nhìn nhận của con người?
Câu 5 (1,5đ). Anh (chị) có đồng ý với quan điểm của tác giả: Vậy giá trị của chúng ta là ở tư tưởng” hay không? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1:
Nội dung của văn bản:
- Văn bản khẳng định tư tưởng, suy nghĩ mới là yếu tố tạo nên giá trị thực sự của con người. Mặc dù con người yếu đuối, nhỏ bé so với vũ trụ, nhưng nhờ có tư tưởng, con người có thể nhìn nhận và chiếm lĩnh vũ trụ. Giá trị của con người không nằm ở không gian hay vật chất, mà ở tư tưởng.
Câu 2:
Biện pháp tu từ và tác dụng:
Biện pháp tu từ: So sánh
Tác dụng:
- So sánh con người với cây sậy làm nổi bật sự yếu đuối, nhỏ bé của con người trong vũ trụ.
- Tạo hình ảnh sinh động, thể hiện sự mỏng manh của con người, đồng thời nhấn mạnh sức mạnh của tư tưởng.
- Biểu thị sự mâu thuẫn giữa sự yếu đuối bề ngoài và sức mạnh tiềm ẩn bên trong con người.
Câu 3:
Thông điệp:
- Con người cần nâng cao giá trị bản thân thông qua tư tưởng, không phải dựa vào vật chất hay không gian. Suy nghĩ và tư tưởng của con người quyết định giá trị thực sự, không chỉ trong cuộc sống mà còn trong cách con người nhìn nhận và chinh phục thế giới xung quanh.
Câu 4:
Bài học từ hình ảnh “cây sậy có tư tưởng”:
Bài học: Con người không chỉ nên đánh giá nhau qua ngoại hình hay vẻ bề ngoài, mà cần phải nhìn nhận sâu sắc vào tư tưởng, phẩm hạnh, và khả năng sáng tạo của họ. Dù có vẻ yếu đuối hay nhỏ bé, mỗi người đều có giá trị riêng biệt, đặc biệt là trong tư duy và khả năng đóng góp trí tuệ cho cộng đồng. Tư tưởng là sức mạnh giúp con người vượt qua thử thách, không chỉ là hình thức mà còn là nội lực bên trong.
Câu 5:
Đồng ý với quan điểm của tác giả:
Ý kiến đồng ý: Tôi đồng tình với quan điểm của tác giả, vì giá trị của con người thực sự nằm ở tư tưởng. Mặc dù bề ngoài con người có thể yếu đuối và mỏng manh như cây sậy, nhưng chính nhờ tư tưởng, con người có thể thay đổi thế giới, tạo ra những giá trị vô hình nhưng vô cùng quan trọng. Tư tưởng giúp con người vượt qua giới hạn của không gian và thời gian, tạo ra sự phát triển và tiến bộ không ngừng. Tư tưởng không chỉ giúp con người vượt qua khó khăn mà còn giúp họ hiểu rõ giá trị của bản thân và cuộc sống.