ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: BÔNG SÚNG VÀ SIÊU BÃO ( Thanh Thảo)
Đọc văn bản sau:
BÔNG SÚNG VÀ SIÊU BÃO
bông súng tím mọc lên từ nước
bão Haiyan mọc lên từ biển
bão Haiyan cho tôi kinh hoàng
bông súng tím cho tôi bình yên
rồi có thể người ta quên mà nhớ
trong siêu bão một bông súng nởbông súng ấy màu tím
bão Haiyan màu gì?
(Báo Thanh niên chủ nhật, 17/11/2013 )
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Câu 1. (0,5 điểm) Chỉ ra và phân tích giá trị của thủ pháp nghệ thuật chính mà nhà thơ đã sử dụng để khắc họa hai hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ.
Câu 2. (0,5 điểm) Nêu ngắn gọn ý nghĩa tượng trưng của hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ.
Câu 3. (1,0 điểm) Em hiểu như thế nào về hai câu thơ:
bông súng ấy màu tím
bão Haiyan màu gì?
Câu 4. (1,0 điểm) Em có đồng tình với quan điểm của tác giả trong câu thơ “rồi có thể người ta quên mà nhớ”? Vì sao?
Câu 5. (1,0 điểm) “trong siêu bão một bông súng nở”
Hãy rút ra một thông điệp từ câu thơ trên.
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 4,0 | |
| 1 | – Thủ pháp nghệ thuật chính được sử dụng để khắc họa hai hai hình tượng “bông súng” và “siêu bão” trong bài thơ là phép đối- khi đối tương đồng, khi đối tương phản. (0,5 điểm)
– Giá trị của thủ pháp nghệ thuật: thể hiện những loại trừ và bao hàm, hủy diệt và sinh sôi…bản chất vĩnh hằng, sự kì diệu, sự bất ưng của cuộc sống… (0,5 điểm) * Lưu ý: Chấp nhận lối diễn đạt khác nhưng nói được bản chất vấn đề. Trả lời sai, không trả lời thì không cho điểm. |
0,6 | |
| 2 | – “Siêu bão” là tượng trưng cho những tai ương, bất trắc; sự hủy diệt. (0,5 điểm)
– “Bông súng” tượng trưng cho cái đẹp, sự sống và bình yên. ( 0,5 điểm) * Lưu ý: Chấp nhận lối diễn đạt khác nhưng nói được bản chất vấn đề. Trả lời sai, không trả lời thì không cho điểm. |
0,5 | |
| 3 | – Những dạng thái của cái đẹp, sự sống…có thể nắm bắt, thấu nhận bởi sự hữu hình;
– Tai họa, sự hủy diệt…khó nắm bắt bởi vô ảnh vô hình, bất ưng, ngoài mọi qui luật… * Lưu ý: Chấp nhận lối diễn đạt khác nhưng nói được bản chất vấn đề. Trả lời sai, không trả lời thì không cho điểm. |
1,0 | |
| 4 | Em có đồng tình với quan điểm của tác giả trong câu thơ “rồi có thể người ta quên mà nhớ”? Vì sao?
Thí sinh có thể bày tỏ quan điểm khác nhau, có lí giải hợp lí, thuyết phục thì vẫn cho điểm tối đa. Ví dụ một hướng trả lời: + Tôi đồng tình với quan điểm: “rồi có thể người ta quên mà nhớ”. + Lí giải: dòng chảy thời gian và những thay đổi của cuộc đời có thể xóa nhòa những kí ức của con người, khiến người ta “quên” đi những đau khổ và hạnh phúc; nhưng cũng có những kí ức đau khổ hoặc hạnh phúc khắc sâu và tâm khảm khiến người ta nhớ mãi. |
1,0 | |
| 5 | – Học sinh biết rút ra một thông điệp hợp lí và viết dưới dạng một câu văn (Ví dụ: Sự sống nảy sinh từ cái chết. Sống là dũng cảm đương đầu với những khó khăn thử thách…) | 1,0 |
CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
- Ý nghĩa của hình tượng “bông súng” và “siêu bão”Bông súng: Là biểu tượng của sự sống, cái đẹp và sự bình yên. Mọc lên từ nước, bông súng tím gợi cảm giác nhẹ nhàng, thanh thoát, như một sự hồi sinh giữa thiên nhiên.
Siêu bão Haiyan: Tượng trưng cho tai ương, sự hủy diệt, những biến cố khốc liệt của thiên nhiên và cuộc sống. Nó mang đến nỗi kinh hoàng, sự bất ổn và đe dọa.
Hai hình tượng này được đặt trong thế đối lập: một bên là sự sống dịu dàng, một bên là sức mạnh tàn phá, từ đó làm nổi bật sự mong manh nhưng kiên cường của cái đẹp giữa nghịch cảnh.
- Thông điệp của bài thơ “Bông súng và siêu bão”
Bài thơ gửi gắm nhiều tầng thông điệp sâu sắc:Trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, cái đẹp và sự sống vẫn có thể tồn tại và vươn lên.Con người có thể quên đi những biến cố, nhưng ký ức về cái đẹp, về sự sống vẫn âm thầm tồn tại trong tâm thức.
Sự đối lập giữa bông súng và siêu bão cũng là lời nhắc về bản chất đa chiều của cuộc sống: có hủy diệt nhưng cũng có sinh sôi, có kinh hoàng nhưng cũng có bình yên.
📌 Một thông điệp tiêu biểu từ câu thơ “trong siêu bão một bông súng nở”: → “Sự sống luôn có thể nảy mầm giữa những tàn phá khốc liệt nhất.”
- Chủ thể trữ tình trong bài thơ
Chủ thể trữ tình là người chứng kiến và cảm nhận sâu sắc về hai hình tượng đối lập: bông súng và siêu bão. Đó có thể là chính nhà thơ, hoặc một nhân vật mang tính biểu tượng – người mang trong mình ký ức, cảm xúc và suy tư về sự sống và cái chết, về cái đẹp và sự hủy diệt.Chủ thể trữ tình không chỉ quan sát mà còn cảm nhận: “bão Haiyan cho tôi kinh hoàng / bông súng tím cho tôi bình yên” – cho thấy một tâm hồn nhạy cảm, biết rung động trước cái đẹp và đau đáu trước những biến cố của đời sống.
