Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Ông đồ
Dưới đây là một số câu hỏi đọc hiểu tự luận mới dựa trên bài thơ “Ông đồ” của Vũ Đình Liên, kèm theo phần trả lời ngắn gọn, súc tích:
Câu 1: Vì sao hình ảnh “giấy đỏ buồn không thắm” lại gây xúc động cho người đọc?
Hình ảnh này nhân hóa tờ giấy, gợi nỗi buồn thầm lặng khi không còn ai thuê viết. Nó phản ánh sự lãng quên của xã hội đối với một giá trị văn hóa từng được trân trọng, khiến người đọc xót xa và tiếc nuối.
Câu 2: Qua hình ảnh “lá vàng rơi trên giấy”, nhà thơ muốn gợi điều gì?
Hình ảnh lá vàng tượng trưng cho sự tàn phai, cho thời gian trôi qua và sự già nua. Lá rơi trên giấy như một dấu hiệu của sự lụi tàn, gợi nỗi buồn về sự mất mát của một thời đã qua.
Câu 3: Tại sao nhà thơ lại đặt câu hỏi “Những người muôn năm cũ / Hồn ở đâu bây giờ?”
Câu hỏi thể hiện sự hoài niệm và tiếc nuối về quá khứ. Nhà thơ không chỉ nhớ ông đồ mà còn nhớ cả những con người từng trân trọng ông, từng sống trong một thời đại mà văn hóa truyền thống được gìn giữ.
Câu 4: Bài thơ “Ông đồ” phản ánh sự thay đổi nào trong xã hội?
Bài thơ phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận và đối xử với các giá trị truyền thống. Từ chỗ được tôn vinh, ông đồ trở nên cô đơn, bị lãng quên, cho thấy sự mai một của văn hóa dân tộc trong dòng chảy hiện đại.
Câu 5: Nếu được viết tiếp một câu sau “Hồn ở đâu bây giờ?”, em sẽ viết gì? Vì sao?
Ví dụ: “Chỉ còn vang bóng một thời xa.” Câu thơ tiếp nối nỗi tiếc nuối, khẳng định rằng những giá trị xưa vẫn còn trong ký ức, nhưng không còn hiện diện rõ ràng trong đời sống hiện tại.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Ông đồ (Vũ Đình Liên)
Ông đồ
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu…
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
(Vũ Đình Liên, trong Thi nhân Việt Nam. Nguyễn Đức Phiên xb, Hà Nội, 1943).
- Lựa chọn đáp án đúng cho các câu từ 1 đến 8:
Câu 1: Bài thơ “Ông đồ” viết theo thể thơ gì?
- Thơ lục bát
- Thơ 4 chữ
- Thơ 5 chữ
- Thơ tự do
Câu 2: Trong bài thơ, hình ảnh ông đồ già thường xuất hiện trên phố vào thời điểm nào?
- Khi hoa mai nở, báo hiệu mùa xuân đã đến.
- Khi kì nghỉ hè đã đến và học sinh nghỉ học.
- Khi phố phường tấp nập, đông đúc.
- Khi mùa xuân về, hoa đào nở rộ.
Câu 3: Hai câu thơ: “Hoa tay thảo những nét/ Như phượng múa rồng bay” nói lên điều gì?
- Ông đồ rất tài hoa.
- Ông đồ viết văn rất hay.
- Ông đồ có hoa tay, viết câu đối rất đẹp.
- Ông đồ có nét chữ bình thường.
Câu 4: Hai câu thơ “Giấy đỏ buồn không thắm – Mực đọng trong nghiên sầu” trong bài thơ sử dụng biện pháp tu từ gì?
- Hoán dụ.
- Ẩn dụ.
- Nhân hóa.
- So sánh.
Câu 5:Hình ảnh nào lặp lại trong khổ thơ đầu và khổ thơ cuối của bài thơ “ông Đồ”?
- Lá vàng.
- Hoa đào.
- Mực tàu.
- Giấy đỏ.
Câu 6: Nghĩa của từ “ông Đồ” trong bài thơ ông “ông Đồ” của Vũ Đình Liên là:
- Người dạy học nói chung.
- Người dạy học chữ nho xưa.
- Người chuyên viết câu đối bằng chữ nho.
- Người viết chữ nho đẹp, chuẩn mực.
Câu 7: Hai câu thơ nào dưới đây thể hiện tình cảnh đáng thương của ông đồ?
- Ông đồ vẫn ngồi đấy – Qua đường không ai hay.
- Năm nay đào lại nở – không thấy ông đồ xưa.
- Bao nhiêu người thuê viết – tấm tắc ngợi khen tài.
- Nhưng mỗi năm mỗi vắng – người thuê viết nay đâu.
Câu 8: Hai câu thơ: Hoa tay thảo những nét/ Như phượng múa rồng bay nói lên điều gì?
- Ông đồ rất tài hoa.
- Ông đồ viết văn rất hay.
- Ông đồ có hoa tay, viết câu đối rất đẹp.
- Ông đồ có nét chữ bình thường.
- Trả lời câu hỏi / Thực hiện yêu cầu sau:
Câu 9. Nhà thơ đã thể hiện những nỗi niềm, tâm tư gì qua khổ thơ cuối?
Câu 10: Từ nội dung bài thơ “Ông đồ”, em rút ra được những bài học gì trong cuộc sống? (Viết câu trả lời bằng 3 đến 5 dòng)
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I. Đọc
hiểu |
1 | C | 0,5 |
| 2 | D | 0,5 | |
| 3 | C | 0,5 | |
| 4 | C | 0,5 | |
| 5 | B | 0,5 | |
| 6 | B | 0,5 | |
| 7 | A | 0,5 | |
| 8 | C | 0,5 | |
| 9 | – Qua khổ thơ cuối bài, nhà thơ đã thể hiện những nổi niềm, tâm tư riêng. Khổ thơ cuối như một sự khắc khoải và dai dẳng. Nhịp tuần hoàn của thời gian vẫn tiếp nối, mỗi mùa xuân lại đến lại đi, để rồi năm nay, ta không còn thấy bóng dáng ông Đồ. Câu thơ cất lên như một nỗi niềm xót xa khôn nguôi. | 1,0 | |
| 10 | – HS nêu được cụ thể bài học; ý nghĩa của bài học.
– Lí giải được lí do nêu bài học ấy. – Bài thơ ” Ông đồ” đã gợi cho em bài học sâu sắc về việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong cuộc sống ngày nay. Trong bài thơ, hiện lên là hình ảnh ông đồ ở hai thời kì khác nhau, giữa quá khứ và hiện tại. Nếu như trước đây, ông được quý trọng, những nét chữ của ông được “tấm tắc ngợi khen tài” bao nhiêu thì ngày nay, ông lại bị người đời quay lưng, bị quên lãng. Ông đồ chính là hình ảnh về một nếp văn hóa mang bản sắc của dân tộc, đó là tục xin chữ ngày Tết. Những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc vẫn nên được duy trì, phát huy. Để khi nhìn vào đó, ta thấy cả quá khứ một thời hiện về với những kí ức đẹp nhất. |
1,0 |
