Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Mũi Cà Mau
Câu 1: Hình ảnh “mầm đất tươi non” trong câu thơ đầu tiên gợi cho em cảm nhận gì về Mũi Cà Mau?
Hình ảnh “mầm đất tươi non” gợi sự sống mới mẻ, tràn đầy sức sống và tiềm năng phát triển. Nó thể hiện vẻ đẹp trẻ trung, sinh động của vùng đất cực Nam Tổ quốc, nơi luôn vươn mình ra biển lớn.
Câu 2: Tác giả đã sử dụng hình ảnh con tàu để nói về Tổ quốc. Theo em, hình ảnh này có ý nghĩa gì?
Hình ảnh con tàu tượng trưng cho đất nước đang tiến về phía trước, vượt qua sóng gió để vươn tới tương lai. Mũi Cà Mau là mũi tàu, là nơi tiên phong, thể hiện vị trí chiến lược và tinh thần kiên cường của dân tộc.
Câu 3: Câu thơ “Trổ xuống nghìn tay, ôm đất nước!” sử dụng biện pháp tu từ nào? Tác dụng ra sao?
Câu thơ sử dụng biện pháp nhân hóa, khiến cây đước như có bàn tay ôm lấy đất mẹ. Điều này thể hiện sự gắn bó, che chở của thiên nhiên với Tổ quốc, đồng thời tạo hình ảnh sinh động, đầy cảm xúc.
Câu 4: Vì sao tác giả lặp lại hai lần câu “Tổ quốc tôi như một con tàu, Mũi thuyền ta đó – mũi Cà Mau”?
Việc lặp lại nhằm nhấn mạnh vị trí đặc biệt của Mũi Cà Mau trong hình hài đất nước. Nó tạo sự liên kết giữa các đoạn thơ, đồng thời khắc sâu hình ảnh Tổ quốc trong tâm trí người đọc.
Câu 5: Qua bài thơ, em rút ra được bài học gì về tình yêu quê hương?
Bài thơ giúp em nhận ra rằng yêu quê hương không chỉ là cảm xúc mà còn là sự trân trọng từng vùng đất, từng dòng sông, từng nhành cây. Tình yêu ấy cần được nuôi dưỡng bằng sự hiểu biết và lòng tự hào dân tộc.
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Mũi Cà Mau (Xuân Diệu)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Mũi Cà Mau
Mũi Cà Mau: mầm đất tươi non
Mấy trăm đời lấn luôn ra biển;
Phù sa vạn dặm tới đây tuôn,
Đứng lại; và chân người bước đến.
Tổ quốc tôi như một con tàu,
Mũi thuyền ta đó – mũi Cà Mau.
Những dòng sông rộng hơn ngàn thước.
Trùng điệp một màu xanh lá đước.
Đước thân cao vút, rễ ngang mình
Trổ xuống nghìn tay, ôm đất nước!
Tổ quốc tôi như một con tàu,
Mũi thuyền ta đó – mũi Cà Mau.
(Xuân Diệu, 10-1960)
Câu 1 (0,5 điểm). Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?
- Bốn chữ
- Năm chữ
- Sáu chữ
- Bảy chữ
Câu 2 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.
- Tự sự
- Miêu tả
- Biểu cảm
- Nghị luận
Câu 3 (0,5 điểm). Các từ: trăm, vạn, ngàn, nghìn là từ loại gì?
- Lượng từ
- Số từ
Câu 4 (0,5 điểm). Việc sử dụng số từ góp phần tăng hiệu quả biểu đạt nội dung của văn bản như thế nào?
- Ca ngợi, tự hào về vùng đất Cà Mau tươi đẹp, trù phú, tràn trề nhựa sống.
- Thể hiện quá trình phát triển lâu dài và bền vững của đất nước.
- Cả A và B đều đúng.
- Cả A và B đều sai.
Câu 5 (1,5 điểm). Xác định các dạng của phép điệp trong văn bản trên và nêu hiệu quả nghệ thuật của chúng.
Câu 6. (1,5 điểm). Văn bản trên gợi cho anh/ chị cảm xúc gì đối với quê hương, Tổ quốc? (nêu cảm nhận ngắn gọn trong 4 – 6 dòng)
HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần I. Đọc hiểu (5,0 điểm)
| Câu | Nội dung cần đạt | Điểm |
| Câu 1 | D. Bảy chữ | 0,5 điểm |
| Câu 2 | B. Miêu tả | 0,5 điểm |
| Câu 3 | B. Số từ | 0,5 điểm |
| Câu 4 | C. Cả A và B đều đúng. | 0,5 điểm |
| Câu 5 | – Các dạng của phép điệp trong văn bản: điệp ngữ (mũi Cà Mau…), điệp kết cấu giữa hai đoạn (Tổ quốc…mũi Cà Mau)
– Hiệu quả nghệ thuật: tạo sự cân xứng, nhịp nhàng, điệp đi điệp lại nhằm nhấn mạnh vị trí của Cà Mau trên dáng hình Việt Nam: nếu đất nước là con tàu thì Cà Mau chính là mũi của con tàu ấy. Mũi tàu luôn đi trước, luôn hứng chịu gian lao thử thác trước và rẽ sóng mở đường cho thân… |
1,5 điểm |
| Câu 6 | – Đảm bảo được hình thức đoạn văn.
– Trình bày cảm xúc cá nhân đối vói quê hương đất nước: xúc động, yêu quý, tự hào… |
1,5 điểm |
