ĐỀ ĐỌC HIỂU
Phố của ta (Lưu Quang Vũ)
Phố nghèo của ta
Những giọt nước sa
Trên cành thánh thót
Lũ trẻ lên gác thượng
Thổi bay cao bao bong bóng xà phòng
Em chờ anh trước cổng
Con chim sẻ của anh
Con chim sẻ tóc xù
Con chim sẻ của phố ta
Đừng buồn nữa nhá
Bác thợ mộc nói sai rồi
Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa
Tại sao cây táo lại nở hoa
Sao rãnh nước trong veo đến thế?
Con chim sẻ tóc xù ơi
Bác thợ mộc nói sai rồi
(Trích Phố ta, Lưu Quang Vũ)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn)
Câu 1: Đoạn thơ là lời tâm sự của ai với ai?
Câu 2: Vẻ đẹp của “phố ta” được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh nào?
Câu 3: Cảm xúc mà chủ thể trữ tình dành cho “phố nghèo của ta” là gì?
Câu 4: Phân tích tác dụng của những biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa
Tại sao cây táo lại nở hoa
Sao rãnh nước trong veo đến thế?
Câu 5: Đoạn thơ để lại cho em thông điệp, bài học gì về cuộc sống?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1: Đoạn thơ là lời tâm sự của “anh” với “em” (hoặc của người con trai với người con gái/ của người yêu với người yêu).
Câu 2: Vẻ đẹp của “phố ta” được thể hiện qua các từ ngữ và hình ảnh:
- “Những giọt nước sa”
- “Trên cành thánh thót”
- “Lũ trẻ lên gác thượng, thổi bay cao bong bóng xà phòng”
- “Cây táo nở hoa”
- “Rãnh nước trong veo”
Những hình ảnh này gợi lên sự bình yên, giản dị, sự sống đang vươn lên và sự trong sáng của phố xá dù là phố nghèo.
Câu 3: Cảm xúc mà chủ thể trữ tình dành cho “phố nghèo của ta” là yêu thương, trân trọng, nâng niu, tin tưởng và lạc quan. Dù cuộc sống có thể không giàu có, nhưng phố ta vẫn đầy tình yêu, niềm tin và sự tươi sáng, với những điều đẹp đẽ vẫn hiện diện dù trong hoàn cảnh khó khăn.
Câu 4:
Biện pháp tu từ:
- Ẩn dụ: “Cây táo nở hoa”, “rãnh nước trong veo” (tượng trưng cho những điều tốt đẹp, tinh khiết và trong sáng trong cuộc sống, dù có thể có những khó khăn, thử thách).
- Câu hỏi tu từ: “Tại sao cây táo lại nở hoa?”, “Sao rãnh nước trong veo đến thế?” (những câu hỏi này thể hiện sự ngạc nhiên, chất vấn một cách nhẹ nhàng nhưng cũng là cách khẳng định rằng trong đời vẫn có những điều tốt đẹp đáng trân trọng).
Tác dụng:
- Tạo ra cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn và đầy sức gợi, giúp cho người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của những điều bình dị trong cuộc sống.
- Câu hỏi tu từ nhấn mạnh niềm tin vào những điều tốt đẹp, khẳng định sự lạc quan trong cuộc sống và phủ nhận quan điểm bi quan về cuộc đời.
Câu 5:
Thông điệp, bài học về đời sống rút ra từ đoạn thơ là:
- Trân trọng và yêu thương những điều bình dị trong cuộc sống: Hạnh phúc không phải là điều gì xa xôi mà chính là trong những khoảnh khắc nhỏ bé, giản dị của đời thường.
- Lạc quan và hy vọng: Mặc dù cuộc sống có thể không hoàn hảo, vẫn luôn có những điều tốt đẹp, những sự sống trong lành, những khoảnh khắc đẹp mà ta cần phải nhận ra và trân trọng.
- Phủ nhận cách nhìn tiêu cực: Đừng để khó khăn và thử thách che mờ đi những điều đẹp đẽ và giản dị trong cuộc sống.
