ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu
Mùa hạ (Xuân Quỳnh)
Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bước chân người bỗng mở những đường đi
Đó là mùa không thể giấu che
Cả vạn vật đều phơi trần dưới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng
Từ những miền cay đắng hoá thành thơ.
Đó là mùa của những ước mơ
Những dục vọng muôn đời không xiết kể
Gió thành bão, mưa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoá tình yêu
Đó là mùa của những buổi chiều
Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút
Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa
Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.
(Thơ Xuân Quỳnh, NXB Văn học, 2016, tr. 34)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Bức tranh mùa hạ ở khổ 1 và khổ 2 của bài thơ được thể hiện qua những âm thanh và hình ảnh thiên nhiên nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Ở khổ thơ thứ ba, từ mùa hạ tác giả nhắc đến giai đoạn nào trong cuộc đời con người? Ở giai đoạn đó, con người có khát vọng sống như thế nào?
Câu 4 (1,0 điểm). Trong câu thơ:
“Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?”
Câu hỏi tu từ trong bài thơ thể hiện tâm sự gì của tác giả?
Câu 5 (1,0 điểm). Tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp gì qua bài thơ?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm):
➡ Bài thơ được viết theo thể thơ tự do
➡ Phương thức biểu đạt chính của văn bản là biểu cảm
Câu 2 (0,5 điểm):
➡ Bức tranh mùa hạ trong khổ 1 và khổ 2 được thể hiện qua:
– Âm thanh: tiếng chim reo, tiếng dế thức suốt đêm, tiếng cuốc dồn thúc.
– Hình ảnh thiên nhiên: trời xanh biếc, nắng tràn, đất thành cây, mật trào vị quả, biển xanh thẳm, cánh buồm trắng lồng lộng, cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao.
Câu 3 (1,0 điểm):
➡ Ở khổ thơ thứ ba, “mùa hạ” được tác giả nhắc đến như biểu tượng cho giai đoạn tuổi trẻ trong cuộc đời con người.
➡ Ở giai đoạn này, con người có những ước mơ, khát vọng sống mãnh liệt và không thể kể xiết.
➡ Sự khao khát ấy thể hiện qua hình ảnh gió thành bão, mưa thành sông thành bể, và chỉ trong một thoáng nhìn có thể hóa thành tình yêu.
Câu 4 (1,0 điểm):
➡ Câu hỏi tu từ “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa / Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?” thể hiện tâm sự:
– Sự bâng khuâng, tiếc nuối về thời gian tuổi trẻ đã qua hoặc đang dần trôi đi.
– Sự lo lắng, trăn trở về việc liệu những khát khao, ước mơ của tuổi trẻ có còn nguyên vẹn hay đã phai nhạt.
– Tâm trạng hoài niệm nhưng vẫn đầy hy vọng và niềm tin vào những giá trị đẹp đẽ của tuổi trẻ và cuộc sống.
Câu 5 (1,0 điểm):
➡ Thông điệp của tác giả qua bài thơ là:
– Tuổi trẻ là mùa hạ của cuộc đời, là thời điểm tràn đầy sức sống, khát vọng và ước mơ.
– Dù trải qua những gian nan, thử thách, con người vẫn luôn giữ trong mình niềm tin, khát khao và tình yêu thương.
– Bài thơ khích lệ con người trân trọng tuổi trẻ, sống hết mình với đam mê, không ngừng vươn lên để biến những ước mơ thành hiện thực.
– Qua đó, bài thơ truyền cảm hứng sống tích cực, dám nghĩ, dám làm và yêu đời.