PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
(1) Bước vào tuổi 18, kể cả ngồi trên ghế nhà trường, tuổi trẻ chúng ta không còn được phép để cho ai muốn nhồi vào đầu mình cái gì cũng được. Chẳng có đáp án nào có sẵn các bạn phải tuân theo của sự nhồi nhét cả! Các bạn có quyền nhận hay từ chối, trên cơ sở phán định của chính mình.
(2) Một biểu hiện nữa của bệnh “trẻ con quá lâu” hay “chậm lớn” là còn ít dám mơ ước táo bạo, trong khi đó thường hay nặng về những cái xin tạm gọi là “mơ ước tầm thường”.
(3) Trước khi bàn sâu thêm chuyện này, hãy ngó ra bên ngoài một chút. Theo tôi Bill Gates và Barack Obama là hai ví dụ điển hình của những ước mơ táo bạo. Hai người này đã chọn được ước mơ đúng – cho chính bản thân họ và cho nước Mỹ. Họ có nghị lực, trí tuệ, cách thực hiện đúng trong môi trường tự do cho những ước mơ như thế. Và họ đã thành công cho đến giờ phút này.
(4) Ở nước ta không hiếm sự thành công của những ước mơ táo bạo – có thể chưa được nổi bật hoặc chưa ở tầm vóc như hai ví dụ trên. Các ví dụ thành công ở nước ta có thể còn là ít hay quá ít – phần rất quan trọng là do những hạn chế của trình độ phát triển và thể chế nước ta đang có. Thế nhưng chờ đợi có được trình độ phát triển và thể chế như mong muốn rồi mới dám mơ ước thì không đáng gọi là mơ ước nữa. Và chính đây là điều đáng nói: Chẳng dám mơ ước thì chẳng bao giờ làm được gì!
(5) Đúng, bất chấp mọi hạn chế chúng ta phải đối mặt trong cuộc sống, chúng ta ngày nay đang có một điều kiện mới mà trước đây chúng ta chưa có nhiều hoặc rất khó tiếp cận: đó là thông tin. Thông tin ngày nay đã đưa tầm mắt của chúng ta ra cả thế giới và đến mọi lĩnh vực của cuộc sống. Tôi ước ao tuổi trẻ chúng ta với tầm nhìn mới này sẽ chọn được ước mơ táo bạo, dám sống vì ước mơ táo bạo, ý chí lập thân, lập nghiệp bằng ước mơ táo bạo.
(Trích Người trẻ phải tự chủ, Nguyễn Trung, https://www.vanchuongviet.org/, 24-01-2009)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận của văn bản trên.
Câu 2. Chỉ ra thao tác nghị luận chính được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 3. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng dẫn chứng trong lập luận ở đoạn (3).
Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong câu văn: Tôi ước ao tuổi trẻ chúng ta với tầm nhìn mới này sẽ chọn được ước mơ táo bạo, dám sống vì ước mơ táo bạo, ý chí lập thân, lập nghiệp bằng ước mơ táo bạo.
Câu 5. Tác giả quan điểm: Chẳng dám mơ ước thì chẳng bao giờ làm được gì. Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về tác động của quan điểm trên đối với bản thân.
Đáp án
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận của văn bản trên.
→ Vấn đề nghị luận: Tuổi trẻ cần có ước mơ táo bạo.
Câu 2. Chỉ ra thao tác nghị luận chính được sử dụng trong văn bản trên.
→ Thao tác nghị luận chính: Bình luận.
Câu 3. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng dẫn chứng trong lập luận ở đoạn (3).
→
- Dẫn chứng về Bill Gates và Barack Obama là những nhân vật nổi tiếng toàn cầu, thành công nhờ theo đuổi ước mơ lớn.
- Việc sử dụng dẫn chứng giúp bài viết trở nên sinh động, tăng tính thuyết phục và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho người đọc.
- Làm rõ luận điểm về giá trị của ước mơ táo bạo trong việc kiến tạo thành công.
Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong câu văn cuối đoạn (5).
→
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “ước mơ táo bạo”
- Tác dụng:
- Nhấn mạnh vai trò quan trọng của ước mơ táo bạo đối với tuổi trẻ
- Tạo nhịp điệu cho câu văn, tăng tính biểu cảm và khơi gợi cảm xúc tích cực
- Thôi thúc người đọc hành động, dám sống vì lý tưởng lớn
Câu 5. Trình bày suy nghĩ về quan điểm: “Chẳng dám mơ ước thì chẳng bao giờ làm được gì.”
→
Quan điểm này có tác động mạnh mẽ đến em. Nó nhắc nhở rằng nếu không dám mơ ước, ta sẽ mãi dậm chân tại chỗ. Ước mơ là động lực để hành động, là kim chỉ nam để vượt qua thử thách. Nhờ có ước mơ lớn, em mới dám đặt ra mục tiêu, lên kế hoạch và nỗ lực không ngừng để biến điều mình tin tưởng thành hiện thực.
Thông tin về tác giả
- Tên đầy đủ: Nguyễn Trung
- Vai trò: Nhà ngoại giao, nhà nghiên cứu, nhà bình luận chính trị – xã hội
- Từng giữ chức vụ: Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan, Trưởng đoàn đàm phán Việt Nam – EU
- Phong cách viết: Sắc sảo, thẳng thắn, giàu tính phản biện và truyền cảm hứng
- Tác phẩm tiêu biểu: Các bài viết đăng trên Văn chương Việt, Diễn đàn Xã hội Dân sự…
- Đóng góp: Ông là một trong những tiếng nói có ảnh hưởng trong việc thúc đẩy tư duy độc lập, tinh thần tự chủ và trách nhiệm công dân, đặc biệt với thế hệ trẻ Việt Nam
5 Câu hỏi mở rộng
Câu 6. Theo tác giả, biểu hiện của “bệnh trẻ con quá lâu” là gì?
→ Là việc không dám mơ ước lớn, chỉ nghĩ đến những điều tầm thường, thiếu khát vọng và lý tưởng sống rõ ràng.
Câu 7. Vì sao tác giả cho rằng “chờ đợi có được trình độ phát triển và thể chế như mong muốn rồi mới dám mơ ước thì không đáng gọi là mơ ước nữa”?
→ Vì ước mơ cần xuất phát từ khát vọng nội tại, không phụ thuộc vào điều kiện lý tưởng. Nếu chỉ mơ khi mọi thứ thuận lợi thì đó không còn là ước mơ táo bạo mà là sự tính toán an toàn.
Câu 8. Tác giả đánh giá thế nào về điều kiện của tuổi trẻ hiện nay?
→ Tác giả cho rằng tuổi trẻ ngày nay có lợi thế lớn là được tiếp cận thông tin rộng mở, giúp mở rộng tầm nhìn và cơ hội để nuôi dưỡng ước mơ lớn.
Câu 9. Theo văn bản, điều gì giúp Bill Gates và Barack Obama thành công?
→ Họ có ước mơ đúng đắn, có trí tuệ, nghị lực và môi trường tự do để thực hiện ước mơ đó.
Câu 10. Nếu được chọn một ước mơ táo bạo cho bản thân, bạn sẽ chọn điều gì?
→ Em sẽ chọn ước mơ xây dựng một nền tảng giáo dục sáng tạo cho thanh thiếu niên Việt Nam, giúp họ phát triển tư duy độc lập và kỹ năng sống toàn diện.
