ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Chợ Tết (Đoàn Văn Cừ)
Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi,
Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh,
Trên con đường viền trắng mép đồi xanh,
Người các ấp tưng bừng ra chợ Tết.
Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc;
Những thằng cu áo đỏ chạy lon ton,
Vài cụ già chống gậy bước lom khom,
Cô yếm thắm che môi cười lặng lẽ.
Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ,
Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu,
Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau.
Sương trắng rỏ đầu cành như giọt sữa,
Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa,
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,
Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh.
(Trích “Chợ Tết”- Đoàn Văn Cừ)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?
Câu 2 (0,5 điểm). Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Viết về cảnh chợ Tết, tác giả đã sử dụng các hình ảnh như: Dải mây trắng, sương hồng lam, thằng cu áo đỏ, người gánh lợn, cô yếm thắm…, những hình ảnh đó có ý nghĩa gì?
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ:
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,
Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh.
Câu 5 (1,0 điểm). Đoạn thơ trên đã gợi nên một nét sinh hoạt văn hóa của dân tộc. Em nghĩ mình cần làm gì để giữ gìn và phát huy nét đẹp ấy?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0,5 điểm)
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.
Câu 2 (0,5 điểm)
Thể thơ: Thể thơ tám chữ.
Câu 3 (1,0 điểm)
Những hình ảnh như “dải mây trắng”, “sương hồng lam”, “thằng cu áo đỏ”, “người gánh lợn”, “cô yếm thắm”… là những hình ảnh gần gũi, quen thuộc và giàu tính dân dã của làng quê Việt Nam. Đó là những chi tiết sống động góp phần tạo nên một bức tranh chợ Tết tưng bừng, náo nhiệt và tràn đầy sức sống. Những hình ảnh ấy không chỉ tái hiện sinh động không khí của phiên chợ quê mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống với không khí đoàn tụ, vui vẻ, gắn bó của người dân trong dịp Tết cổ truyền.
Câu 4 (1,0 điểm)
Biện pháp tu từ nhân hóa: “núi uốn mình”, “đồi thoa son”.
Tác dụng:
- Biến cảnh vật thiên nhiên trở nên sống động, có hồn, gần gũi như con người.
- Gợi hình ảnh núi đồi như những cô gái đang làm duyên, trang điểm trong ánh sáng dịu dàng của buổi bình minh.
- Thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự rung cảm tinh tế của tác giả trước vẻ đẹp duyên dáng, mềm mại của đất trời quê hương trong ngày Tết đến xuân về.
Câu 5 (1,0 điểm)
Đoạn thơ đã tái hiện một nét văn hóa đẹp đẽ của dân tộc – phiên chợ Tết cổ truyền đậm đà bản sắc quê hương. Để giữ gìn và phát huy nét đẹp ấy, em nghĩ bản thân cần luôn tự hào và trân trọng những truyền thống văn hóa lâu đời của cha ông. Mỗi dịp Tết đến xuân về, em sẽ cùng gia đình thực hiện những phong tục truyền thống như đi chợ Tết, gói bánh chưng, trang trí nhà cửa, chúc Tết ông bà… Em cũng sẽ tìm hiểu và chia sẻ những giá trị văn hóa ấy với bạn bè, lan tỏa tinh thần yêu quê hương đất nước. Việc gìn giữ bản sắc văn hóa không chỉ là trách nhiệm, mà còn là niềm vui và lòng biết ơn đối với cội nguồn dân tộc.
