Các câu hỏi xoay quanh bài thơ Gửi quê của Trần Văn Lợ
Câu 1: Hình ảnh “chuyện buồn vui giấu vào trong mép sóng” gợi lên điều gì?
→ Câu thơ gợi sự lặng lẽ, sâu kín của cuộc sống nơi xóm chài. Những nỗi niềm, vui buồn của người dân như hòa vào thiên nhiên, vào từng con sóng, đầy chất thơ và cảm xúc.
Câu 2: Vì sao tác giả viết “Tôi nông nổi đi hết bờ tuổi trẻ”?
→ Câu thơ thể hiện sự hối tiếc và chiêm nghiệm. Người con từng rời quê hương, sống với tuổi trẻ bồng bột, nhưng vẫn mang theo nỗi nhớ và lời nhắn nhủ từ quê nhà.
Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu “biển hát điệu dân ca”? Tác dụng?
→ Biện pháp nhân hóa. Tác dụng là làm cho hình ảnh biển trở nên gần gũi, mang âm hưởng quê hương. Biển không chỉ là thiên nhiên mà còn là nơi lưu giữ văn hóa, tình cảm dân tộc.
Câu 4: Qua hình ảnh “loài hoa nhỏ dại nở vàng”, em cảm nhận được điều gì?
→ Hình ảnh này tượng trưng cho vẻ đẹp bình dị, kiên cường của quê hương. Dù nhỏ bé, loài hoa vẫn rực rỡ, như con người nơi đây luôn sống lạc quan giữa gian khó.
Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm gia đình?
→ Tình cảm gia đình là nền tảng nuôi dưỡng tâm hồn. Hình ảnh người mẹ tảo tần, lời nhắn nhủ từ xa cho thấy sự gắn bó thiêng liêng, là động lực để mỗi người vượt qua thử thách và trở về với cội nguồn.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Gửi quê được trích từ đề chính thức thi vào 10 tỉnh Tuyên Quang năm 2025 2026
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
| 1.(*)
2.
3. |
Những tháng năm lam lũ với dã tràng
Chuyện buồn vui giấu vào trong mép sóng Cả xóm chài xôn xao chiều biển động Bão giông thường tạt xuống lắm buồn đau
Mẹ lặng thầm ngồi tát cạn đêm thâu Tôi nông nổi đi hết bờ tuổi trẻ Còn nghe lời nhắn nhủ tự xa sâu
Những con đê cường tráng tựa vai nhau |
(Trích Gửi quê – Trần Văn Lợi (**), in trong tập thơ Miền gió cát, NXB Thanh niên, 2000, tr.10)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Người bộc lộ cảm xúc trong văn bản xuất hiện trực tiếp qua từ ngữ nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa trong dòng thơ Những con đê cường tráng tựa vai nhau.
Câu 4 (1,0 điểm). Trình bày cách hiểu của em về hai dòng thơ sau:
Mẹ lặng thầm ngồi tát cạn đêm thâu
Lo nỗi đời nhiều mưa nguồn chớp bể
Câu 5 (1,0 điểm). Văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì về vai trò của quê hương đối với mỗi người? (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).
| Phần/
Câu |
Nội dung | Điểm | Hướng dẫn chấm |
| I | ĐỌC HIỂU | 4,0 | |
| 1 | Văn bản sử dụng thể thơ tám chữ (hoặc 8 8 chữ). | 0,5 | – – Trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.
– – Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm. |
| 2 | Người bộc lộ cảm xúc trong văn bản xuất hiện trực tiếp qua từ tôi. | 0,5 | – Trả lời như Đáp án: 0,5 điểm.
– Trường hợp không nêu từ tôi nhưng ghi lại một hoặc hai câu thơ có từ tôi: 0,25 điểm Khi tôi đi sóng vỗ vào nỗi nhớ Khi tôi về biển hát điệu dân ca… – Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm. |
| 3 | Tác dụng của việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa trong dòng thơ Những con đê cường tráng tựa vai nhau:
– Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm của hình ảnh thơ; khiến hình ảnh những con đê trở nên sinh động, gần gũi, tạo ấn tượng mạnh mẽ về thị giác. – Nhấn mạnh sự vững chãi, gắn kết của những con đê; thể hiện tình yêu thiên nhiên, thái độ ngợi ca của nhà thơ. |
1,0 | – Trả lời như Đáp án hoặc diễn đạt tương tự: 1,0 điểm.
– Trả lời đúng ý 1: 0,5 điểm, trong đó nội dung “làm tăng sức gợi hình, gợi cảm của hình ảnh thơ”: 0,25 điểm; diễn giải cụ thể “khiến hình ảnh những con đê trở nên sinh động, gần gũi, tạo ấn tượng mạnh mẽ về thị giác”: 0,25 điểm. – Trả lời đúng ý 2: 0,5 điểm, trong đó nội dung “nhấn mạnh sự vững chãi, gắn kết của những con đê”: 0,25 điểm; nội dung “thể hiện tình yêu thiên nhiên, thái độ ngợi ca của nhà thơ”: 0,25 điểm. – Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm. |
| 4 | Hai dòng thơ:
Mẹ lặng thầm ngồi tát cạn đêm thâu Lo nỗi đời nhiều mưa nguồn chớp bể – Khắc họa hình ảnh người mẹ với sự lo toan tảo tần, hi sinh lặng lẽ. – Thể hiện tình cảm yêu thương, thái độ trân trọng dành cho mẹ. |
1,0 | – Trả lời như Đáp án hoặc diễn đạt tương tự: 1,0 điểm.
– Trả lời đúng ý 1: 0,5 điểm. – Trả lời đúng ý 2: 0,5 điểm. – Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm. |
|
5
|
– Thí sinh trình bày suy nghĩ của bản thân. Có thể triển khai theo hướng: quê hương là điểm tựa tinh thần đối với mỗi người; quê hương là nơi lưu dấu kỉ niệm, nuôi dưỡng tâm hồn con người,… – Lí giải về suy nghĩ nêu ra. |
1,0
|
– Triển khai được hai ý như Đáp án hoặc diễn đạt tương tự: 1,0 điểm. – Nêu được suy nghĩ phù hợp: 0,5 điểm; chưa thật phù hợp: 0,25 điểm. – Lí giải thuyết phục: 0,5 điểm; Lí giải chưa thật thuyết phục: 0,25 điểm. |
