Các câu hỏi xoay quanh truyện ngắn Bà ốm của Vũ Tú Nam
Câu 1: Qua chi tiết “Loan nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà”, em cảm nhận được điều gì?
→ Câu văn thể hiện tình cảm sâu sắc của Loan dành cho bà. Sự vắng mặt của bà khiến không gian sống trở nên trống trải, nhấn mạnh vai trò quan trọng của bà trong đời sống thường nhật.
Câu 2: Vì sao Loan không nói gì về mười quả trứng trong thư gửi bà?
→ Vì Loan là một đứa trẻ tinh tế, không muốn bà cảm thấy áy náy hay phải ghi nhớ món quà nhỏ ấy. Em chỉ muốn bà vui và yên tâm chữa bệnh, thể hiện sự quan tâm chân thành.
Câu 3: Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong câu “Bà cười từ ngoài sân cười vào”? Tác dụng?
→ Biện pháp điệp từ. Tác dụng là nhấn mạnh niềm vui, sự ấm áp và tình yêu thương của bà dành cho gia đình. Nụ cười của bà lan tỏa, xua tan nỗi lo lắng trong lòng mọi người.
Câu 4: Hình ảnh “con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột” có ý nghĩa gì?
→ Hình ảnh này nhân hóa con vật, thể hiện sự sống động của không gian nhà bà. Nó cho thấy bà gắn bó với từng góc nhỏ trong nhà, và cả những vật vô tri cũng như đang mong bà trở về.
Câu 5: Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm gia đình?
→ Tình cảm gia đình là sợi dây thiêng liêng, gắn kết con người qua từng hành động nhỏ. Sự quan tâm, chăm sóc và hy sinh của bà khiến ta hiểu rằng yêu thương luôn hiện diện trong những điều giản dị nhất.
Đề đọc hiểu thi vào 10: Bà ốm được trích từ đề chính thức thi vào 10 thành phố Huế năm 2025 2026
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Bà ốm
Vũ Tú Nam*
Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cảng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.
Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.
Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn trầu của bà kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp gọn gàng.
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.
Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ – gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà mấy chữ:
Bà yêu quý của cháu.
Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.
Cháu Loan của bà.
Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế nhị. Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:
– Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây….
Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:
– Đây bà thưởng cho…. Nín đi, nín đi nào!…
Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, năm 2019, tr 215-217)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,75 điểm): Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
Câu 2 (0,75 điểm): Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã gửi cho bà những gì?
Câu 3 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong những câu sau:
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.
Câu 4 (1,0 điểm): Người bà trong câu chuyện trên là người như thế nào?
Câu 5 (0,5 điểm): Thông điệp nào từ câu chuyện trên có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
HƯỚNG DẪN CHẤM
| Câu | Nội dung |
| I. ĐỌC HIỂU | |
| 1 (0,75) | Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
– Ngôi kể thứ ba. Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 0,75 điểm. – Học sinh không trả lời đúng: không cho điểm. |
| 2 (0,75) | Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã gửi cho bà những gì?
– 10 quả trứng gà – vài dòng thư gửi bà Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 0,75 điểm. – Học sinh trả lời đúng một ý: 0,5 điểm. – Học sinh không trả lời đúng: không cho điểm. |
| 3 (1,0) | Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong những câu sau: “Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay bà tưới tắm. Cái giường bà nằm mà sao trống vắng buồn thiu, con cóc ở tít trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhảy ra rồi lại nhảy vào.”
– Làm cho câu văn sinh động, gợi cảm, diễn tả được thế giới sống động như có linh hồn của vạn vật. – Tô đậm nỗi trống vắng khó bù lấp khi thiếu vắng bà và nỗi mong đợi, chờ mong bà về của Loan và mọi vật. Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời như đáp án: 1,0 điểm. – Học sinh trình bày được 1 ý: 0,5 điểm. – Học sinh trình bày sai: 0 điểm. |
| 4 (1,0) | Người bà trong câu chuyện trên là người như thế nào?
– Bà là người chịu thương chịu khó, siêng năng làm lụng, quan tâm, gắn bó máu thịt với mọi vật quanh mình. – Bà là người yêu thương con cháu, hy sinh, chắt chiu tình thương dành cho cháu. Hướng dẫn chấm: – Học sinh trình bày được như đáp án: 1,0 điểm. – Học sinh nêu được lý do: 0,5 điểm. |
| 5 (1,0) | Thông điệp nào từ câu chuyện trên có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
– Học sinh chỉ ra thông điệp từ tác phẩm có ý nghĩa với bản thân (biết yêu quý, chăm sóc người thân, nhất là khi đau ốm; giúp đỡ ông bà, cha mẹ bằng những việc làm thiết thực; học tốt, chăm ngoan để gia đình vui lòng,…). – Học sinh lý giải vì sao thông điệp đó có ý nghĩa với bản thân mình. Hướng dẫn chấm: – Học sinh trình bày được thông điệp: 0,25 điểm. – Học sinh lý giải hợp lý: 0,25 điểm. |
