- PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Người nhìn thế giới qua lăng kính màu hồng cũng được coi là người theo chủ nghĩa lạc quan, khi vấp phải hiện thực nghiệt ngã cũng chỉ có bản thân đau khổ. Tôi đã nghĩ đau khổ là điều không thể tránh khỏi (với cương vị một người lạc quan tôi đã nghĩ như vậy). Tôi tâm niệm việc của bản thân, bản thân nên tự làm.
Tuy nhiên cũng có những người không nghĩ giống tôi. Nếu xảy ra vấn đề, những người bị chiều hư thường hy vọng sẽ được tha thứ, được ai đó trợ giúp, dù đôi khi họ có hành động quá đáng và hay bỏ dở công việc giữa chừng. Thế giới được hình thành và phát triển nhờ mối quan hệ tương hỗ giữa con người với nhau. Nhưng nếu cứ hành động với suy nghĩ sẽ có người tha thứ cho mình, giúp đỡ mình, một lúc nào đó hiện thực sẽ chứng minh cho bạn thấy không ai được phép, cũng không ai đủ khả năng giúp đỡ người khác. Sự giúp đỡ này không phải để thoả mãn những người bị chiều hư mà nhằm ngăn chặn ảnh hưởng xấu tới những người xung quanh.
Dù có chuyện gì xảy ra, dù ở thời điểm nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản thân được bình an, tự do tự tại, đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào người khác. Dù có chuyện gì xảy ra bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ hay giúp đỡ bạn, đối phương mới là người quyết định việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không. Nhưng tốt nhất bạn nên từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân thái quá, không quan tâm đến cảm nhận của người khác. Hãy sống một cuộc đời ổn định, an nhiên.
(Trích Tâm buông bỏ, đời bình an, Natori Hougen,
Nguyễn Thanh Hương dịch, NXB Thế giới, Tr 75-76)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận trong đoạn trích trên.
Câu 2. Nêu những thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn văn thứ hai.
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của phép điệp trong đoạn: “Dù có chuyện gì xảy ra, dù ở thời điểm nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản thân được bình an, tự do tự tại, đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào người khác. Dù có chuyện gì xảy ra bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ hay giúp đỡ bạn, đối phương mới là người quyết định việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không.”
Câu 4. Nhận xét mức độ phù hợp giữa nội dung nghị luận trong đoạn trích với nhan đề tác phẩm Tâm buông bỏ, đời bình an.
Câu 5. Trình bày ý kiến của anh/chị đối với lời khuyên của tác giả: Hãy sống một cuộc đời ổn định, an nhiên.(Trình bày khoảng 5 – 7 dòng)
Đáp án
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận trong đoạn trích trên.
→ Vấn đề nghị luận: Từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân.
Câu 2. Nêu những thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn văn thứ hai.
→
- Thao tác lập luận so sánh
- Thao tác lập luận phân tích
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của phép điệp trong đoạn văn.
→
- Phép điệp: “Dù có chuyện gì xảy ra”
- Tác dụng:
- Tạo giọng điệu mạnh mẽ, nhịp nhàng
- Nhấn mạnh sự cần thiết của việc tự chủ tinh thần trong mọi hoàn cảnh
- Tăng hiệu quả diễn đạt và sức thuyết phục cho thông điệp của tác giả
Câu 4. Nhận xét mức độ phù hợp giữa nội dung nghị luận trong đoạn trích với nhan đề tác phẩm “Tâm buông bỏ, đời bình an”.
→
- Nhan đề thể hiện triết lý sống: buông bỏ những thói quen tiêu cực để đạt được sự bình an
- Nội dung đoạn trích làm rõ điều đó qua các luận điểm:
- Bản thân phải có trách nhiệm với chính mình
- Không nên sống ỷ lại, dễ dãi
- Tự chủ tinh thần là nền tảng để sống ổn định, an nhiên
→ Kết luận: Nội dung đoạn trích hoàn toàn phù hợp và góp phần làm sáng tỏ nhan đề tác phẩm
Câu 5. Trình bày ý kiến của anh/chị đối với lời khuyên: “Hãy sống một cuộc đời ổn định, an nhiên”.
→
Em đồng tình với lời khuyên này. Trong xã hội hiện đại đầy biến động, việc giữ cho tâm trí ổn định, sống có trách nhiệm và không phụ thuộc vào người khác là điều cần thiết. Một cuộc sống an nhiên không chỉ giúp ta bình thản trước khó khăn mà còn tạo nền tảng để phát triển bền vững cả về tinh thần lẫn hành động.
Thông tin về tác giả
- Tên đầy đủ: Natori Hougen
- Quốc tịch: Nhật Bản
- Vai trò: Nhà sư, nhà văn, nhà tư tưởng Phật giáo hiện đại
- Tác phẩm tiêu biểu: “Tâm buông bỏ, đời bình an”, “Buông bỏ để hạnh phúc”, “Sống tỉnh thức giữa đời thường”…
- Phong cách viết: Giản dị, sâu sắc, mang đậm triết lý Phật giáo, hướng con người đến sự tỉnh thức, tự chủ và bình an nội tâm
- Đóng góp: Tác phẩm của ông giúp người đọc nhận ra giá trị của sự buông bỏ, sống có trách nhiệm và tìm thấy sự an lạc trong đời sống hiện đại đầy áp lực
5 Câu hỏi mở rộng
Câu 6. Theo tác giả, vì sao không nên sống dựa dẫm vào người khác?
→ Vì không ai có nghĩa vụ hay đủ khả năng giúp đỡ người khác mãi mãi. Sự giúp đỡ chỉ nên nhằm ngăn chặn ảnh hưởng xấu, không phải để thỏa mãn thói quen ỷ lại.
Câu 7. Tác giả có cái nhìn như thế nào về chủ nghĩa lạc quan?
→ Tác giả thừa nhận mình là người lạc quan, nhưng cũng hiểu rằng đau khổ là điều không thể tránh khỏi. Lạc quan không đồng nghĩa với việc trốn tránh thực tế.
Câu 8. Thế nào là “nuông chiều bản thân thái quá” theo quan điểm của văn bản?
→ Là khi con người sống dễ dãi, không có trách nhiệm, luôn mong đợi sự tha thứ và giúp đỡ từ người khác, bất chấp hậu quả của hành động.
Câu 9. Làm thế nào để rèn luyện sự tự chủ tinh thần?
→ Tập trung vào việc tự giải quyết vấn đề, không đổ lỗi, không ỷ lại, rèn luyện thói quen suy nghĩ độc lập và kiểm soát cảm xúc.
Câu 10. Nếu bạn gặp khó khăn, bạn sẽ chọn cách nào để giữ bình an cho bản thân?
→ Em sẽ bình tĩnh nhìn nhận vấn đề, không hoảng loạn, tìm cách giải quyết bằng năng lực của mình, đồng thời học cách buông bỏ những điều không thể kiểm soát.
