ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Sinh ra trong thời đại công nghệ bùng nổ, thế hệ trẻ, đặc biệt Gen Z là những công dân số quen thuộc với cuộc sống bao quanh bởi công nghệ, thành thạo kỹ thuật số từ nhỏ. Điều này đã tạo ra một thế hệ siêu nhận thức, nhanh nhạy với việc thu thập và tiếp cận với những trải nghiệm ảo – thực tế.
Tiếp xúc và yêu thích công nghệ từ nhỏ, đến thời điểm hiện tại, Đặng Quang Huy (23 tuổi) dành trọn vẹn thời gian mỗi ngày cùng các nền tảng số. Mỗi sáng thức dậy, thay vì chiếc đồng hồ thì điện thoại sẽ là người đánh thức Huy.
…Cuộc sống của những người trẻ như Quang Huy không còn lạ lẫm tại các đô thị lớn như Hà Nội hay Sài Gòn. Trong khi các thế hệ trước đang tập tành để bước vào cuộc sống số, những người trẻ hiện đại đang thực sự là các công dân số, lớn lên và chứng kiến những đột phá công nghệ thay đổi cuộc sống của chính mình.
Họ bước ra đường không cần sử dụng xe cá nhân khi đã có xe công nghệ, không cần giao hàng trực tiếp khi có vô vàn ứng dụng giao hàng và rất có thể sẽ đến một thời điểm, họ sẵn sàng “gạch tên” các phòng họp, lớp học hay làm việc tại văn phòng ra khỏi cuộc sống khi các nền tảng công nghệ đã làm rất tốt trong thời điểm dịch bệnh diễn ra.
Những nền tảng trực tuyến sẽ không thể xóa sổ các nền tảng trực tiếp, nhưng có một điều chắc chắn rằng, công nghệ trong cuộc sống của giới trẻ hiện đại giống như hơi thở với mỗi người. Mặc dù được nhận xét là có khả năng tập trung thấp hơn các thế hệ trước đó nhưng người trẻ hiện đại có những ưu điểm nổi trội được định hình bởi những ưu thế của thời đại số, có thể khiến các thế hệ trước lắc đầu chào thua như kỹ năng số, khả năng xử lý thông tin nhanh…
Được sinh ra trong một thế giới tin tức luôn được cập nhật liên tục nên những người trẻ hiện đại sở hữu khả năng xử lý nhiều thông tin cùng lúc một cách nhanh chóng. Với sự linh hoạt trong suy nghĩ, bộ não của thế hệ này đã quen với việc xử lý đồng thời các thông tin đến từ nhiều nguồn khác nhau.
Họ cũng thoải mái tiếp thu kiến thức trực tuyến hơn là cách học truyền thống. Khả năng tự học cao dẫn đến việc những người ở thế hệ này có thể thích ứng với các yêu cầu mới một cách dễ dàng và họ không ngại thay đổi môi trường quen thuộc để đạt được những điều mới.
Đây cũng là thế hệ với ưu thế về khả năng nắm bắt và sử dụng công nghệ mới cũng như tinh thần khởi nghiệp cao. Nguồn nhân lực thế hệ Z nếu được sử dụng đúng cách chắc chắn sẽ trở thành động cơ tích cực thúc đẩy doanh nghiêp phát triển vượt trội trong nền kinh tế số.
Công nghệ đang mang tới những ảnh hưởng đến hành vi và tạo ra một thế hệ công dân số hoàn toàn mới – như cách người ta vẫn nói về Gen Z. Khi nhìn vào cuộc sống hiện đại, công nghệ đang tạo ra những kết nối con người theo cách khác biệt. Đôi khi công nghệ tạo ra các giá trị “ảo”, đẩy con người ra xa nhau nhưng có nhiều thời điểm lại tạo ra những liên kết vững chắc đưa thế giới lại gần nhau hơn.
Đồng hành cùng thế hệ trẻ trong những tháng ngày trưởng thành, các nền tảng công nghệ đã thực sự len lỏi vào cuộc sống, thay đổi cách người trẻ kết nối, cách người trẻ nhìn nhận thế giới xung quanh, xóa nhòa ranh giới giữa “ảo” và “thật”. Từ đó, tạo ra một thế hệ công dân số đích thực, trở thành tương lai của thế giới trong kỷ nguyên 4.0.
(Phạm Thành, Sự chuyển mình trở thành những công dân số của giới trẻ hiện đại, https://tuoitrethudo.vn/su-chuyen-minh-tro-thanh-nhung-cong-dan-so-cua-gioi-tre-hien-dai-186319.html, 25/12/2021)
Thực hiện các yêu cầu/Trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, có những đặc điểm gì nổi bật khi tiếp cận công nghệ số?
Câu 2. Tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào để khẳng định người trẻ sử dụng công nghệ số vào cuộc sống hằng ngày?
Câu 3. Trong đoạn trích, từ “công dân số” được hiểu như thế nào?
Câu 4. Tại sao công nghệ được coi là một phần quan trọng trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện đại?
Câu 5. Anh/Chị có đồng tình với ý kiến cho rằng việc áp dụng công nghệ vào giáo dục có thể giúp thế hệ trẻ thích ứng tốt hơn với môi trường học tập không? Vì sao?

Đáp án
Câu 1: Thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, có những đặc điểm gì nổi bật khi tiếp cận công nghệ số?
📝 Đáp án:
Thế hệ trẻ, nhất là Gen Z, là những người sinh ra và lớn lên trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ. Họ sử dụng thành thạo các thiết bị kỹ thuật số từ nhỏ, có khả năng tiếp cận nhanh chóng với các trải nghiệm thực tế và ảo, đồng thời rất nhạy bén trong việc thu thập thông tin.
Câu 2: Tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào để khẳng định người trẻ sử dụng công nghệ số vào cuộc sống hằng ngày?
📝 Đáp án:
Tác giả nêu rõ các minh chứng như: sử dụng điện thoại thay đồng hồ báo thức, gọi xe công nghệ thay vì dùng phương tiện cá nhân, đặt hàng qua ứng dụng thay cho giao hàng trực tiếp, và tham gia họp trực tuyến thay vì đến văn phòng.
Câu 3: Trong đoạn trích, từ “công dân số” được hiểu như thế nào?
📝 Đáp án:
“Công dân số” là khái niệm dùng để chỉ những người trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, sống trong môi trường số, sử dụng công nghệ một cách linh hoạt, tích cực và hiệu quả. Họ gắn bó mật thiết với các nền tảng kỹ thuật số trong đời sống hàng ngày.
Câu 4: Tại sao công nghệ được coi là một phần quan trọng trong cuộc sống của thế hệ trẻ hiện đại?
📝 Đáp án:
Công nghệ đóng vai trò thiết yếu vì giúp người trẻ kết nối với thế giới, quản lý thời gian hiệu quả, thực hiện công việc thuận tiện hơn và mang lại những trải nghiệm sống đa dạng, phong phú. Nó trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của họ.
Câu 5: Anh/Chị có đồng tình với ý kiến cho rằng việc áp dụng công nghệ vào giáo dục có thể giúp thế hệ trẻ thích ứng tốt hơn với môi trường học tập không? Vì sao?
📝 Đáp án:
Tôi đồng tình với quan điểm này. Việc ứng dụng công nghệ vào giáo dục giúp học sinh tiếp cận kiến thức linh hoạt, dễ dàng hơn thông qua các nền tảng trực tuyến. Đồng thời, nó phát huy khả năng tự học, giúp người học thích nghi nhanh với những thay đổi trong môi trường học tập hiện đại.
Thông tin về tác giả
Phạm Thành là tác giả bài viết “Sự chuyển mình trở thành những công dân số của giới trẻ hiện đại” đăng trên báo Tuổi Trẻ Thủ Đô ngày 25/12/2021 tuoitrethudo.vn. Bài viết của anh tập trung phản ánh sự thay đổi trong hành vi, tư duy và lối sống của thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Với lối viết gần gũi, giàu tính thời sự, Phạm Thành đã khắc họa rõ nét chân dung của một thế hệ công dân số năng động, sáng tạo và đầy tiềm năng trong kỷ nguyên 4.0
5 câu hỏi mở rộng
Câu 6: Gen Z có những lợi thế nào trong thời đại số?
📝 Trả lời: Gen Z có kỹ năng sử dụng công nghệ thành thạo, khả năng xử lý thông tin nhanh, tư duy linh hoạt và tinh thần khởi nghiệp cao – những yếu tố giúp họ thích nghi và phát triển mạnh mẽ trong nền kinh tế số.
Câu 7: Những thách thức nào mà thế hệ trẻ có thể gặp phải khi sống trong môi trường số?
📝 Trả lời: Họ có thể bị phân tán sự tập trung, phụ thuộc vào công nghệ, thiếu kỹ năng giao tiếp trực tiếp và dễ bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch trên mạng.
Câu 8: Việc học trực tuyến có thể thay thế hoàn toàn học trực tiếp không?
📝 Trả lời: Không hoàn toàn. Học trực tuyến mang lại sự tiện lợi nhưng học trực tiếp vẫn cần thiết để phát triển kỹ năng xã hội, tương tác thực tế và xây dựng mối quan hệ.
Câu 9: Làm thế nào để phát huy tối đa lợi thế của công nghệ trong học tập?
📝 Trả lời: Cần sử dụng công nghệ một cách có chọn lọc, kết hợp giữa học trực tuyến và trực tiếp, đồng thời rèn luyện kỹ năng tự học, tư duy phản biện và kiểm soát thời gian hiệu quả.
Câu 10: Theo bạn, vai trò của giáo viên thay đổi như thế nào trong thời đại công nghệ?
📝 Trả lời: Giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người hướng dẫn, hỗ trợ học sinh sử dụng công nghệ đúng cách, phát triển kỹ năng mềm và tư duy sáng tạo.