PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Phi hành gia Valentina Tereshkova – bóng hồng đầu tiên bay vào vũ trụ
“Con chim không thể bay chỉ bằng một cánh. Hành trình vào vũ trụ của con người không thể phát triển thêm nữa nếu không có sự tham gia tích cực của phụ nữ”.
Hành trình từ cô công nhân dệt may trở thành nhà du hành vũ trụ
Valentina Tereshkova sinh ra ở ngôi làng nhỏ Maslennikovo, nằm gần thành phố Yaroslavl, Nga vào ngày 6/3/1937. Cha bà là một người lái máy kéo, còn mẹ làm việc trong một nhà máy dệt. Khi học xong, bà làm việc ở một nhà máy dệt, sau đó đi học nghề kĩ sư.
Thích nhảy dù từ khi còn trẻ, Tereshkova bắt đầu học nhảy dù tại một câu lạc bộ bay địa phương. Bà thực hiện cú nhảy đầu tiên ở tuổi 22 vào tháng 5/1959.
Cùng lúc ấy ở Nga, sau chuyến bay của Yuri Gagarin vào năm 1961, Sergey Korolyov, kĩ sư trưởng của chương trình vũ trụ Liên Xô, nghĩ tới việc đưa một phụ nữ lên vũ trụ. Với niềm đam mê được khám phá bầu trời, Valentina Tereshkova nhanh chóng có tên trong danh sách gồm 58 cô gái trẻ đầu tiên đăng ký tham gia chương trình nghiên cứu không gian vũ trụ của Liên Xô.
[…] Rốt cuộc, Valentina Tereshkova đã vượt qua hơn 400 ứng cử viên để trở thành người thực hiện chuyến bay lịch sử trên tàu vũ trụ Vostok 6 vào ngày 16/6/1963. Vào thời điểm được chọn làm phi hành gia, bà vẫn đang làm công nhân dệt may ở một địa phương […]Chuyến bay lịch sử của “Chim mòng biển”
Sau khi tận mắt được chứng kiến buổi phóng của sứ mệnh Vostok-5 tại Sân bay vũ trụ Baikonur vào ngày 14/6/1963, Tereshkova bước vào giai đoạn hoàn tất việc chuẩn bị cho chuyến bay của chính mình.
Sáng 16/6/1963, Tereshkova cùng với Solovyova – phi hành gia dự bị của bà, đều mặc đồ du hành vũ trụ rồi được đưa đến bệ phóng bằng xe buýt.
Sau khi hoàn thành việc kiểm tra hệ thống liên lạc và hỗ trợ sự sống, Tereshkova tiến vào bên trong tàu vũ trụ, cố định vị trí. Trước lúc con tàu cất cánh, nhiều người vẫn còn nhớ những cảm xúc mãnh liệt của Tereshkova: “Hỡi bầu trời, hãy ngả mũ!”.
Sau 2 giờ đếm ngược, Vostok-6 cất cánh mà không gặp bất kỳ sự cố nào. Sau vài giờ, Tereshkova đã liên lạc được với nhà du hành Bykovsky thuộc sứ mệnh Vostok-5. Đây là lần thứ 2 trong lịch sử hai tàu vũ trụ có người lái ở trong không gian cùng một lúc. Với ký hiệu cuộc gọi vô tuyến là “Chaika” (chim mòng biển), Tereshkova đã trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào vũ trụ khi bà 26 tuổi.
Trong gần 6 thập kỷ kể từ khi Tereshkova lần đầu tiên mạo hiểm bước vào vũ trụ, đã có thêm 64 phi hành gia nữ tiếp bước bà, như một lời khẳng định cho tầm quan trọng và vị trí của “phái đẹp”. Cho đến nay, phụ nữ đã chiếm hơn 10% tổng số các phi hành gia vũ trụ.
(Theo https://dantri.com.vn/khoa-hoc-cong-nghe/phi-hanh-gia-valentina-tereshkova-bong-hong-dau-tien-bay-vao-vu-tru-20230308051546629.htm)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Câu 1. Chỉ ra các yếu tố hình thức của văn bản thông tin được thể hiện qua văn bản trên.
Câu 2. Nêu thông tin chính mà văn bản đề cập đến.
Câu 3. Nhận xét hiệu quả của cách tổ chức thông tin trong văn bản.
Câu 4. Phân tích mối liên hệ giữa các phần trong việc thể hiện thông tin chính của văn bản.
Câu 5. Theo anh/chị, sự kiện “Valentina Tereshkova – bóng hồng đầu tiên bay vào vũ trụ” có ý nghĩa gì đối với ngành khoa học vũ trụ nói riêng và nhân loại nói chung?
Đáp án
Câu 1. Các yếu tố hình thức của văn bản thông tin:
- Nhan đề rõ ràng
- Các đề mục phân chia nội dung
- Sapo dẫn dắt nội dung chính
- Phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh minh họa)
Câu 2. Thông tin chính:
- Valentina Tereshkova là người phụ nữ đầu tiên bay vào vũ trụ.
Câu 3. Hiệu quả tổ chức thông tin:
- Văn bản được trình bày theo trình tự thời gian.
- Giúp người đọc hiểu rõ hành trình từ công nhân dệt đến phi hành gia của Tereshkova.
- Cung cấp cái nhìn tổng quan về sự phát triển của nữ giới trong ngành vũ trụ.
Câu 4. Mối liên hệ giữa các phần:
- Sapo giới thiệu nội dung chính.
- Phần đầu kể về xuất thân và hành trình chuẩn bị.
- Phần tiếp theo mô tả chi tiết chuyến bay lịch sử.
- Phần cuối tổng kết ảnh hưởng của sự kiện đến nữ giới trong ngành vũ trụ. → Tất cả đều làm nổi bật thông tin chính: Tereshkova là người phụ nữ đầu tiên bay vào vũ trụ.
Câu 5. Ý nghĩa của sự kiện:
- Với ngành khoa học vũ trụ: mở ra hướng nghiên cứu mới, thúc đẩy sự phát triển công nghệ không gian.
- Với nhân loại: khẳng định vai trò của phụ nữ, truyền cảm hứng về đam mê và nghị lực vượt khó.
Thông tin về tác giả
- Nguồn: Báo điện tử Dân trí – chuyên mục Khoa học Công nghệ.
- Tác giả: Không ghi rõ tên cá nhân, bài viết thuộc nhóm biên tập viên chuyên trách mảng khoa học.
- Ngày đăng: 08/03/2023 – nhân dịp Quốc tế Phụ nữ, tôn vinh vai trò của nữ giới trong khoa học vũ trụ.
5 câu hỏi mở rộng
Câu 6. Vì sao Valentina Tereshkova được chọn làm người bay vào vũ trụ?
→ Vì bà có kinh nghiệm nhảy dù, sức khỏe tốt, tinh thần kiên cường và niềm đam mê khám phá không gian.
Câu 7. Ý nghĩa của biệt danh “Chaika” trong chuyến bay của Tereshkova?
→ “Chaika” nghĩa là chim mòng biển – biểu tượng của sự tự do, bay cao và khát vọng chinh phục bầu trời.
Câu 8. Những khó khăn Tereshkova có thể đã gặp trong chuyến bay là gì?
→ Áp lực tâm lý, điều kiện sống trong không gian, sự cô đơn và trách nhiệm lớn lao của người tiên phong.
Câu 9. Sự kiện này ảnh hưởng thế nào đến phong trào nữ quyền?
→ Góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, chứng minh phụ nữ có thể đảm nhận vai trò quan trọng trong khoa học và công nghệ.
Câu 10. Nếu bạn là Tereshkova, bạn sẽ cảm thấy thế nào khi nhìn xuống Trái Đất từ vũ trụ?
→ Có thể là sự xúc động, tự hào, và cảm nhận sâu sắc về sự nhỏ bé của con người trước vũ trụ bao la.
