Tìm hiểu truyện ngắn Những cánh buồm trước khi làm bài đọc hiểu
Tác giả
Hoàng Trung Thông là nhà thơ nổi tiếng với những tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước và tình cảm gia đình sâu sắc. Thơ ông thường mang âm hưởng nhẹ nhàng, sâu lắng, gợi mở những suy ngẫm về cuộc sống và con người.
Tác phẩm
Bài thơ “Những cánh buồm” là một sáng tác đầy chất thơ, thể hiện tình cha con ấm áp qua hình ảnh hai cha con dạo bước trên bãi biển. Cánh buồm trắng trở thành biểu tượng cho ước mơ, khát vọng khám phá của tuổi thơ, đồng thời phản ánh tình yêu thương và sự nâng đỡ của người cha.
Nội dung chính
- Từ “đi” trong câu “Để con đi” mang nghĩa chuyển, thể hiện khát vọng vươn xa, khám phá thế giới, không chỉ là hành động di chuyển mà còn là hành trình trưởng thành.
- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong câu “Ánh nắng chảy đầy vai” → tạo hình ảnh ánh nắng mềm mại, sinh động, gợi cảm giác ấm áp, yên bình và tình cha con gắn bó.
- Lời nói của người con thể hiện ước mơ ngây thơ, trong sáng, gắn với hình ảnh cánh buồm trắng – biểu tượng của khát vọng khám phá, chinh phục những chân trời mới.
- Truyện dân gian gồm các thể loại:
- Thần thoại: Thần trụ trời
- Truyền thuyết: Con Rồng, cháu Tiên
- Cổ tích: Thạch Sanh
- Ngụ ngôn: Ếch ngồi đáy giếng
- Truyện cười: Treo biển
ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu bên dưới
Cha lại dắt con đi trên cát mịn,
Ánh nắng chảy đầy vai
Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời
Con lại trỏ cánh buồm xa hỏi khẽ:
“Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,
Để con đi!”
(Trích Những cánh buồm – Hoàng Trung Thông)
a.Em hãy giải thích nghĩa của từ đi trong câu thơ “Để con đi”. Từ “đi” được dung với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
b.Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:
Cha lại dắt con đi trên cát mịn,
Ánh nắng chảy đầy vai
c.Em cảm nhận được gì trong lời nói ngây thơ của người con nói với người cha trong đoạn thơ:
Con lại trỏ cánh buồm xa hỏi khẽ:
“Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,
Để con đi!”
- d. Truyện dân gian gồm những thể loại nào? Nêu tên những truyện mà em biết để minh họa cho những thể loại đó?
HƯỚNG DẪN CHẤM
| a | -đi (Để con đi…) Chỉ hoạt động của người đến một nơi khác, hoặc tiến đến một mục đích, một kết quả nào đó…không kể bằng cách gì, phương tiện gì.
-Dùng theo nghĩa chuyển (Học sinh không giải thích mà chỉ nêu nghĩa chuyển vẫn cho điểm tuyệt đối) |
| b | – Biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn thơ:
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: Ánh nắng chảy đầy vai. – Tác dụng: + Gợi tả sinh động hình ảnh ánh nắng hiện hữu như một thứ chất lỏng thành dòng, thành giọt chảy tràn xuống cảnh vật, con người. Giúp người đọc hình dung cảnh hai cha con dắt nhau đi trên bãi biển vào một buổi sáng đẹp trời với ánh nắng mềm mại, dịu dàng và tràn ngập khắp nơi làm sáng đẹp lên hình ảnh của họ. + Cảm nhận tình cảm cha con ấm áp và niềm vui sướng của người con đi dạo bên cha. + Thấy được sự quan sát, cảm nhận tinh tế, trí tưởng tượng phong phú và tình yêu quê hương đất nước với những cánh buồm tuổi thơ của tác giả. |
| c | – Lời nói ngây thơ của người con với cha trong đoạn thơ:
“Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé, Để con đi …” – Cảm nhận được: + Một ước mơ rất trong sáng, đẹp đẽ đáng trân trọng và ngợi ca. + Ước mơ đó gắn liền với cánh buồm trắng, với khát vọng đi xa đến những nơi chưa biết, đến những chân trời mới. + Đó là ước mơ của một tâm hồn trẻ thơ, ham hiểu biết muốn khám phá, chinh phục những bí ẩn của thế giới. |
| d | Truyện dân gian gồm các thể loại:
-Truyện thần thoại: Thần trụ trời -Truyền thuyết: Con Rồng, cháu Tiên. -Cổ tích: Thạch sanh -Ngụ ngôn: Ếch ngồi đấy giếng Truyện cười: Treo biển (Học sinh nêu sai, thiếu mỗi ý trừ 0.25 điểm) |
