HSG Văn 9: Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hùng

ĐỀ ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích sau:

“…Trách nhiệm đó bắt đầu bằng việc phải luôn suy nghĩ khác đi, sáng tạo hơn, thoát ra khỏi những khuôn mẫu cũ, không đắm chìm trong mớ kinh nghiệm đã tạo ra những thành công ngày hôm nay. Người ta hay nói rằng, tuổi trẻ là bồng bột, bởi tuổi trẻ là tuổi không ngại ngùng gì cả, luôn nghi ngờ mọi thứ – trừ khả năng của bản thân mình. Nhưng chính sự bồng bột, thiếu chín chắn lại là một loại năng lượng đặc biệt chỉ có duy nhất ở tuổi trẻ. Người giỏi, người nhiều kinh nghiệm thực ra lại đang sống trong một cái hộp có 6 tấm ngăn. Tấm ngăn dưới chân là tất cả dữ liệu mà họ có, tấm vách trên đầu là niềm tin, phía trước là những gì họ đã từng nhìn thấy, kinh nghiệm tạo ra tấm chắn phía sau, bên trái là tất cả những gì họ giả định, vách ngăn bên phải là tất cả hệ tri thức của họ. Tất cả những người giỏi, người nhiều kinh nghiệm, người đã có tuổi đều sống trong 6 vách ngăn ấy. Càng giỏi bao nhiêu thì các vách ngăn đấy càng cứng bấy nhiêu. Càng nhiều năm bao nhiêu thì các bức tường càng khó vỡ bấy nhiêu. Nhưng người trẻ thì lại không có các vách ngăn đó, họ không sống trong cái hộp 6 cạnh ấy. Không có cái hộp, không có bất kỳ một rào cản nào ngăn bước các bạn, các bạn sẽ nhìn thấy cả vũ trụ. Khi người trẻ tuổi nỗ lực hướng về một mục tiêu, đó là tư thế mạnh mẽ nhất, tươi đẹp nhất. Trên thế giới không tìm được điều gì đẹp đẽ hơn quá trình đấu tranh gian khổ của tuổi trẻ. Bởi vậy mà những người thông minh luôn ước mình được trẻ hơn. 

Trách nhiệm đó còn là việc phải luôn có ý thức học hỏi. Điều đó không chỉ ở việc học hỏi các kiến thức chuyên môn, không dừng ở việc trau dồi kỹ năng ngoại ngữ để có thể hoà nhập toàn cầu. Nó cũng không dừng ở việc chúng ta phải rèn thói quen đọc sách để tiếp thu tri thức mới của nhân loại. Mà nó còn có nghĩa là các bạn phải không ngừng cố gắng, phải quyết tâm và kiên nhẫn vượt qua khó khăn. Các bạn sẽ không né tránh những việc khó, không ngại thử sức với những việc mình chưa từng làm, không ngừng dấn thân để khám phá chính mình…

          Trách nhiệm đó còn có nghĩa rằng bạn hãy tiếp tục dấn thân, chấp nhận rủi ro và không sợ việc khó. Đừng thất vọng nếu các bạn không giỏi ngay lập tức. Tất cả chúng ta, không ai có thể giỏi mọi thứ ngay lập tức được. Hãy coi mỗi thất bại là một bài học cần thiết để tiến tới thành công. Chỉ dấn thân mới có thể làm nên những điều vĩ đại trong cuộc đời mình. Thực đơn hay thực khách? – Đó là tên một cuốn sách nói về lịch sử của Singapore. Quyết định trở thành một món nhắm trên bàn cho các cường quốc trên thế giới định đoạt số phận của mình hay là trở thành một người ngang hàng với họ, cùng bàn thảo những vấn đề trọng đại với họ. Đó hoàn toàn là quyền lựa chọn của một quốc gia nhỏ bé như Singapore. Và họ đã chọn mình là thực khách, để rồi chỉ sau 25 năm tách ra khỏi Malaysia, Singapore, từ một quốc đảo đã trở thành một quốc gia thịnh vượng. 

                             (Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hùng – Tổng giám đốc Viettel chia sẻ tại ĐH Đoàn Thanh niên Cộng sản Viettel.)

Thực hiện yêu cầu sau:

Câu 1. Theo đoạn trích, sự khác biệt giữa người trẻ so với những người giỏi, người nhiều kinh nghiệm, người có tuổi là gì?

Câu 2. Theo em, vì sao: Khi người trẻ tuổi nỗ lực hướng về một mục tiêu, đó là tư thế mạnh mẽ nhất, tươi đẹp nhất?

Câu 3. Nhận xét về nghệ thuật lập luận của tác giả trong đoạn trích trên.

Câu 4. Thông điệp có ý nghĩa nhất với em sau khi đọc đoạn trích là gì? Vì sao?

HƯỚNG DẪN CHI TIẾT

Câu 1:

• Sự khác biệt giữa người trẻ và người giỏi, người nhiều kinh nghiệm, người có tuổi:
  • Người trẻ: Họ không ngại ngùng, luôn nghi ngờ mọi thứ ngoại trừ khả năng của bản thân. Họ không sống trong “cái hộp 6 tấm ngăn”, tức là không có những rào cản, không bị giới hạn bởi những kinh nghiệm cũ, dễ dàng nhìn thấy tiềm năng và cơ hội.
  • Người giỏi, người nhiều kinh nghiệm: Họ sống trong một “cái hộp 6 tấm ngăn” gồm những giới hạn: dữ liệu họ biết, niềm tin, những gì họ đã nhìn thấy, kinh nghiệm, giả định và hệ tri thức. Những vách ngăn này càng cứng, càng khó vỡ theo thời gian. Điều này có nghĩa là họ thường sống theo những khuôn mẫu cũ và ít thay đổi, khó đột phá hơn.

Câu 2:

• Lý do khi người trẻ tuổi nỗ lực hướng về một mục tiêu là tư thế mạnh mẽ và tươi đẹp nhất:
  • Tư thế chủ động và dũng cảm: Người trẻ tuổi không ngại đối mặt với thử thách, họ luôn đầy năng lượng và sẵn sàng chiến đấu vì mục tiêu.
  • Sự kiên trì và quyết tâm: Khi đã đặt ra mục tiêu, người trẻ có sự kiên trì để theo đuổi mục tiêu ấy, không sợ khó khăn, thử thách.
  • Ước mơ và hoài bão: Người trẻ có những ước mơ lớn, hoài bão rõ ràng, từ đó họ không ngừng nỗ lực để vươn lên.
  • Tích lũy kiến thức và kỹ năng: Người trẻ biết rằng con đường thành công không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng họ luôn học hỏi và phát triển bản thân.

Câu 3:

• Nhận xét về nghệ thuật lập luận của tác giả trong đoạn trích:
  • Luận điểm rõ ràng, logic: Tác giả đưa ra luận điểm về trách nhiệm của người trẻ trong việc làm chủ cuộc đời và vượt qua thử thách.
  • Lí lẽ thuyết phục: Tác giả sử dụng các lí lẽ chặt chẽ, hợp lý về sự quan trọng của việc sống chủ động, không bị ràng buộc bởi các rào cản.
  • Dẫn chứng xác thực: Tác giả đưa ra ví dụ về cuộc sống và lịch sử để chứng minh tầm quan trọng của việc sống chủ động.
  • Giọng điệu phong phú: Giọng điệu vừa mạnh mẽ vừa tha thiết, khuyến khích người đọc hành động.
  • Ngôn ngữ giàu hình ảnh: Tác giả sử dụng các hình ảnh ví von mạnh mẽ để thể hiện quan điểm sống chủ động.

Câu 4: Thông điệp có ý nghĩa nhất với em sau khi đọc đoạn trích là gì?

Thông điệp có ý nghĩa nhất với em sau khi đọc đoạn trích là: Sống chủ động, không bị cuốn vào sự bị động của cuộc sống để có thể đạt được những thành tựu lớn lao.

Giải thích chi tiết:

• Sống chủ động là gì?
  • Sống chủ động có nghĩa là chúng ta luôn làm chủ cuộc sống của mình, biết đặt ra mục tiêu rõ ràng và có kế hoạch hành động cụ thể để đạt được những mục tiêu đó.
  • Người sống chủ động sẽ không để cuộc đời diễn ra theo chiều hướng bị động mà luôn biết cách điều hướng nó theo đúng con đường mình đã chọn.
• Tại sao sống chủ động quan trọng?
  • Chủ động giúp ta nắm bắt cơ hội: Trong cuộc sống, luôn có những cơ hội và thử thách. Nếu sống bị động, ta sẽ để những cơ hội tuột khỏi tay và không thể phát triển như mình mong muốn. Nhưng nếu chủ động, ta sẽ luôn chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận mọi cơ hội và vượt qua mọi thử thách.
  • Tạo ra những thay đổi tích cực trong cuộc sống: Khi sống chủ động, ta có thể thay đổi được tình thế, không phải chờ đợi hoàn cảnh mà làm chủ hoàn cảnh của chính mình.
  • Tạo nên sự tự tin: Người sống chủ động sẽ tin tưởng vào khả năng của bản thân, không sợ thất bại. Họ học từ những sai lầm và tiến bộ từng ngày, qua đó xây dựng sự tự tin vững chắc.
• Lợi ích của sống chủ động:
  • Đạt được thành công: Khi chủ động đối mặt với khó khăn, làm việc chăm chỉ và không bỏ cuộc, ta sẽ tiến gần hơn đến mục tiêu của mình.
  • Phát triển bản thân: Sống chủ động không chỉ giúp ta đạt được mục tiêu mà còn giúp ta học hỏi được nhiều điều, trau dồi kỹ năng, từ đó phát triển bản thân toàn diện hơn.
  • Tạo giá trị cho cộng đồng: Người sống chủ động không chỉ thành công trong cuộc sống cá nhân mà còn đóng góp tích cực cho cộng đồng, vì họ sẵn sàng đối mặt và giải quyết các vấn đề lớn, không chỉ vì bản thân mà còn vì những người xung quanh.

Kết luận:
Thông điệp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động sống để đạt được những thành tựu trong cuộc đời. Cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng khi chúng ta sống chủ động, luôn có mục tiêu rõ ràng và hành động đúng đắn, chúng ta sẽ không chỉ có thể vượt qua mọi khó khăn mà còn tận hưởng thành quả xứng đáng với nỗ lực của mình. Sống chủ động giúp ta không bị lạc lối, tìm ra giá trị đích thực trong cuộc sống và đạt được những thành công lớn lao.