Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ
Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta
Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ
Con sẽ chẳng bao giờ mải chơi trốn học
Đứa con trai nhiều lỗi lầm ương ngạnh
Sẽ không lần nào làm mẹ xót xa.
Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha
Ước con được sống suốt đời bên mẹ
Mẹ muốn ăn cá thu con chẳng nề xuống bể
Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai
Nhưng xứ sở ta quân Mỹ tới rồi
Cùng bè bạn con lên đường đuổi giặc.
Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khó nhọc
Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà
Đánh Pháp năm xưa, đánh Mỹ bây giờ
Quen vất vả, mẹ quản gì sương nắng.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,75 điểm). Xác định nhân vật trữ tình của đoạn trích.
Câu 2 (0,75 điểm). Chỉ ra những từ ngữ thể hiện nỗi vất vả của người mẹ trong khổ thơ:
“Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khổ nhọc
Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà
Đánh Pháp mười năm, đánh Mỹ bây giờ
Quen vất vả, mẹ quên già sương nắng.”
Câu 3 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:
“Mẹ muốn ăn cá thu con chẳng nề xuống bể
Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai”
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong hai câu thơ sau:
“Ước mơ tre hoài như buổi mới gặp cha
Ước con được sống suốt đời bên mẹ”
Câu 5 (0,5 điểm). Từ nội dung đoạn trích, em hãy rút ra bài học ý nghĩa nhất với bản thân và lí giải.
Câu 1 (0,5 điểm)
Nhân vật trữ tình là: người con
Câu 2 (0,5 điểm)
Những từ ngữ thể hiện sự vất vả của mẹ trong khổ thơ là: gánh, khổ nhọc, đánh, vất vả, quần gì sương nắng
Câu 3 (1,0 điểm)
Hai câu thơ thể hiện tình yêu thương sâu sắc và lòng hiếu thảo của người con dành cho mẹ. Người con sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ (ra biển, lên rừng) để mang về cho mẹ những điều mẹ yêu thích, như cá thu hay măng mai. Qua đó cho thấy sự biết ơn và mong muốn đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục.
Câu 4 (1,0 điểm)
Điệp ngữ: ước
Tác dụng:
-
Biện pháp tu từ điệp ngữ “ước” được lặp lại nhằm nhấn mạnh khát khao, mong muốn mãnh liệt của người con. Đó là ước mơ mẹ luôn trẻ trung, hạnh phúc và mong muốn được sống mãi bên mẹ.
-
Cách lặp từ này làm tăng tính nhạc điệu và cảm xúc, thể hiện sâu sắc tình cảm yêu thương, gắn bó của người con với mẹ.
Câu 5 (1,0 điểm)
Gợi ý: Biết trân trọng, yêu thương và đền đáp công ơn cha mẹ.
Lí giải:
Cha mẹ đã hy sinh rất nhiều vì con cái, chịu nhiều vất vả để nuôi dạy con nên người. Là con, chúng ta cần biết ơn, hiếu thảo và thể hiện tình cảm với cha mẹ khi còn có thể.
