ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi: Thăm mẹ chiều mưa (Tô Hoài)
Con về thăm mẹ chiều mưa,
Mới hay nhà dột gió lùa bốn bên
Hạt mưa sợi thẳng, sợi xiên,
Cứ nhằm vào mẹ những đêm trắng trời.
Con đi đánh giặc một đời,
Mà không che nổi một nơi mẹ nằm.
(Tô Hoàn)
Câu 1. Cuộc sống nghèo khổ, gian truân của người mẹ được diễn tả qua những từ ngữ nào?
Câu 2. Hai câu thơ cuối cho em hiểu nỗi niềm gì của người con?.
Câu 3. Hai câu thơ:
Hạt mưa sợi thẳng, sợi xiên,
Cứ nhằm vào mẹ những đêm trắng trời.
sử dụng biện pháp tu từ nào? Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ đó.
Câu 4. Đoạn thơ gửi đến người đọc thông điệp gì?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1:
Cuộc sống nghèo khổ, gian truân của người mẹ được diễn tả qua những từ ngữ:
- “nhà dột gió lùa bốn bên”: hình ảnh nhà dột, gió lùa thể hiện sự tạm bợ, thiếu thốn, khắc nghiệt của hoàn cảnh sống.
- “hạt mưa sợi thẳng, sợi xiên”: diễn tả mưa rơi không chỉ nhẹ nhàng mà còn mạnh mẽ, hướng thẳng vào mẹ như làm tăng thêm sự vất vả, cô đơn.
- “những đêm trắng trời”: chỉ những đêm dài không ngủ, diễn tả sự hy sinh, lo lắng của mẹ trong điều kiện khó khăn.
Câu 2:
Hai câu thơ cuối:
“Con đi đánh giặc một đời,
Mà không che nổi một nơi mẹ nằm.”
biểu hiện nỗi lòng day dứt, xót xa và hối hận của người con vì dù đã dấn thân, chiến đấu cả cuộc đời nhưng vẫn chưa đủ khả năng che chở, bảo vệ cho mẹ một mái ấm an toàn, tránh khỏi những khổ cực, gian truân. Đây còn là nỗi buồn thương sâu sắc, thể hiện tình cảm hiếu thảo, sự quan tâm dành cho mẹ.
Câu 3:
Hai câu thơ:
“Hạt mưa sợi thẳng, sợi xiên,
Cứ nhằm vào mẹ những đêm trắng trời.”
sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa.
- Tác dụng của biện pháp nhân hóa:
- Tạo hình ảnh sinh động, khiến những hạt mưa như có ý thức, chủ động “nhắm vào” người mẹ, tăng cường cảm giác mưa như một sức ép, sự vất vả, cực nhọc dành cho mẹ.
- Gợi lên sự thương cảm sâu sắc đối với người mẹ trong hoàn cảnh khó khăn, làm cho người đọc dễ dàng đồng cảm với cảnh đời của mẹ.
Câu 4: Thông điệp của đoạn thơ gửi đến người đọc
- Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và sự hy sinh thầm lặng của người mẹ
- Người mẹ luôn chịu đựng gian khó, hy sinh cho con cái mà không mong đợi điều gì đáp trả.
- Những khó khăn, thiếu thốn trong cuộc sống của mẹ được thể hiện qua hình ảnh nhà dột, gió lùa, mưa xiên, đêm trắng đầy vất vả.
- Khơi gợi lòng biết ơn, trân trọng công lao của mẹ từ thế hệ con cái
- Người con dù có làm gì cũng không thể nào bù đắp hết những hy sinh của mẹ.
- Nỗi day dứt, xót xa của người con được thể hiện rõ qua hình ảnh không che nổi mẹ một nơi ở an toàn.
- Nhắc nhở trách nhiệm và tình cảm hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ
- Mỗi người nên trân quý, yêu thương và quan tâm chăm sóc cha mẹ khi còn có thể.
- Tình mẫu tử là sức mạnh tinh thần, là động lực để con người sống đẹp, sống có ý nghĩa.
- Sự đồng cảm sâu sắc với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống
- Thông điệp cũng mở rộng đến những người đọc có hoàn cảnh khó khăn, nhấn mạnh sự sẻ chia và thấu hiểu.
- Giá trị nhân văn và tính giáo dục sâu sắc
- Đoạn thơ giúp người đọc nhận ra giá trị của tình cảm gia đình và những hy sinh thầm lặng cần được trân trọng.
- Khuyến khích mỗi người sống biết yêu thương, đồng cảm và đền đáp công ơn người thân.
