ĐỀ ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi: Cỏ dại (Xuân Quỳnh)
“(1)Cỏ dại quen nắng mưa
Làm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên…
(2) Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa
Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió…
(3) Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ
Mọc vô tình trên lối ta đi
Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.”
(Cỏ dại – Xuân Quỳnh)
Câu 1. (0.75 đ) Xác định thể thơ của văn bản?
Câu 2: (0.75 đ) Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?
Câu 3. (1.5 đ) Hình ảnh cỏ dại xuất hiện trong khổ thơ nào? Hình ảnh đó có ý nghĩa gì?
Câu 4. (1.0 đ) Theo đoạn trích, lúc đi xa, con người thường nhớ về những gì?
Câu 5. (1.5 đ) Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ chủ yếu được sử dụng trong hai câu thơ:
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió…
Câu 6. (1.5 đ) Nếu được làm một cây “cỏ dại”, em có muốn không? Vì sao?
Câu 7. (2.0 đ) Từ phần đọc hiểu, em rút ra những thông điệp gì cho bản thân?
HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Câu 1 (0.75 điểm):
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do
Câu 2 (0.75 điểm):
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là biểu cảm
Câu 3 (1.5 điểm):
-
Hình ảnh cỏ dại xuất hiện ở khổ thơ đầu tiên (khổ 1).
-
Ý nghĩa hình ảnh: Cỏ dại là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, kiên cường dù nhỏ bé, tưởng chừng yếu ớt nhưng lại không thể bị đánh bại. Cỏ dại tượng trưng cho sự bền bỉ, sự sống không ngừng dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt, cũng như sự kiên cường của con người trước thử thách.
Câu 4 (1.0 điểm):
Theo đoạn trích, khi đi xa, con người thường nhớ về những hình ảnh quen thuộc, gần gũi với tâm hồn như: một dáng mây, một dòng sông, ngọn núi, rừng cây, một làn khói, một mùi hương trong gió – những ký ức quê hương và thiên nhiên giản dị nhưng rất đỗi thân thương.
Câu 5 (1.5 điểm):
– Biện pháp tu từ chủ yếu: Điệp ngữ “một” được sử dụng ở đầu các câu: “Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây” và “Một làn khói, một mùi hương trong gió…”
– Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, mềm mại cho câu thơ, tăng sức biểu cảm, làm nổi bật sự đa dạng, phong phú và thân thương của những hình ảnh quê hương trong tâm trí người đi xa.
+ Nhấn mạnh sự gắn bó sâu sắc với từng chi tiết nhỏ bé, khiến hình ảnh thiên nhiên trở nên sinh động và đầy sức sống trong lòng người.
– Biện pháp liệt kê: Một dáng mây, Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây, Một làn khói, một mùi hương trong gió
– Tác dụng:
+ Tăng tính nhạc, tăng sự liên kết, tạo được sự dồn dập, nhịp điệu cho những câu thơ.
+ Chỉ ra và nhấn mạnh những hình ảnh của cảnh vật quê nhà luôn hiện lên trong nỗi nhớ của những người con xa quê, tạo nên bức tranh quê sinh động gợi cảm, khiến người đọc như đắm chìm trong khung cảnh ấy.
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị, mộc mạc của quê hương, từ đó thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng của tác giả.
Câu 6 (1.5 điểm):
-
Nếu được làm một cây “cỏ dại”, em rất muốn bởi:
-
Cỏ dại tuy nhỏ bé, yếu ớt nhưng lại có sức sống mãnh liệt, kiên cường trước mọi hoàn cảnh khắc nghiệt, không bao giờ chịu khuất phục.
-
Cỏ dại tượng trưng cho sự giản dị, gần gũi với thiên nhiên và có khả năng tồn tại bền bỉ, lan tỏa sức sống dù bị vùi lấp hay bỏ quên.
-
Em muốn có tinh thần kiên định, bền bỉ, vượt lên thử thách trong cuộc sống như hình ảnh cỏ dại ấy.
-
-
Ngược lại, nếu không thích, có thể do cảm thấy cỏ dại quá nhỏ bé, bị xem thường và không nổi bật.
Câu 7 (2.0 điểm):
-
Thông điệp rút ra:
-
Sức sống kiên cường và lòng bền bỉ là chìa khóa để vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc đời. Dù nhỏ bé, không nổi bật như cỏ dại nhưng sự sống mãnh liệt ấy lại rất đáng quý và cần được trân trọng.
-
Hãy trân trọng và gìn giữ những ký ức, hình ảnh quê hương giản dị nhưng đầy tình nghĩa vì chúng là nguồn sức mạnh tinh thần, điểm tựa vững chắc trong tâm hồn mỗi người.
-
Mỗi người cần có thái độ sống tích cực, lạc quan và ý chí bền bỉ để tồn tại và phát triển.
-
Đừng xem thường những điều nhỏ bé hay giản dị, vì chúng cũng có thể là những giá trị sâu sắc, gắn bó với cuộc sống con người.
-
-
Thông điệp này giúp em nhận thức rõ hơn về giá trị của sự kiên trì và tình cảm quê hương, góp phần hình thành nhân cách và thái độ sống tích cực trong cuộc đời.
